Siergiej Szczukin (, ur. w Moskwie, zm. 10 stycznia 1936 w Paryżu) – rosyjski przedsiębiorca i jeden z najważniejszych kolekcjonerów zachodniej sztuki nowoczesnej początku XX wieku.

Biografia Urodził się w Moskwie 24 czerwca 1854. Pochodził z zamożnej moskiewskiej rodziny kupieckiej. W 1890 przejął kierowanie rodzinnym przedsiębiorstwem tekstylnym. Dzięki działalności biznesowej zgromadził znaczny majątek, który pozwolił mu regularnie podróżować do Paryża i kupować dzieła współczesnych artystów francuskich. Za początek jego działalności kolekcjonerskiej uważa się zakup obrazu Claude’a Moneta pod koniec lat 90. XIX wieku, po którym zainteresował się impresjonizmem. W kolejnych latach jego kolekcja rozszerzyła się o dzieła Paula Cézanne’a, Paula Gauguina i Vincenta van Gogha, a później także przedstawicieli fowizmu i kubizmu. Szczególne miejsce w jego działalności zajmowała twórczość Henriego Matisse’a, którego poznał w Paryżu w 1906 roku i którego stał się jednym z najważniejszych mecenasów. W latach 1906–1914 Szczukin nabył około czterdziestu ważnych obrazów Matisse’a, w tym monumentalne płótna Taniec i Muzyka. Kolekcjoner utrzymywał również bliskie kontakty z Pablem Picassem i do 1914 roku zgromadził największą wówczas kolekcję jego dzieł, liczącą około pięćdziesięciu obrazów. Jego zainteresowania ewoluowały od impresjonizmu przez postimpresjonizm i fowizm aż po kubizm, co świadczyło o wyjątkowo nowatorskim jak na jego epokę guście.

Szczukin nie ograniczał się do gromadzenia dzieł dla siebie, lecz udostępniał swoją moskiewską rezydencję publiczności, umożliwiając oglądanie europejskiej sztuki nowoczesnej także młodym artystom. Jego dom w Moskwie przy ulicy Bolszoj Znamenski () stał się ważnym miejscem spotkań artystycznych i odegrał istotną rolę w rozwoju rosyjskiej awangardy.

Życie osobiste Szczukina naznaczone było tragicznymi wydarzeniami, w tym śmiercią jego żony oraz samobójstwami kilku członków najbliższej rodziny. Po rewolucji rosyjskiej jego kolekcja została znacjonalizowana w 1918 roku, a sam Szczukin opuścił Rosję i ostatecznie osiadł we Francji. Po śmierci kolekcjonera w Paryżu 10 stycznia 1936 jego zbiory, wcześniej przechodzące przez różne instytucje radzieckie, zostały w 1948 roku podzielone między Ermitaż w Petersburgu i Muzeum Puszkina w Moskwie. Szczukin uznawany jest za jednego z wizjonerów kolekcjonerstwa XX wieku, a jego wybory artystyczne odegrały znaczącą rolę zarówno w popularyzacji francuskiego modernizmu w Rosji, jak i w kształtowaniu historii sztuki nowoczesnej.

Przypisy

Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Rosyjscy kolekcjonerzy sztuki Kategoria:Rosyjscy przedsiębiorcy Kategoria:Urodzeni w 1854 Kategoria:Zmarli w 1936