Ludwika Aniela Bochenek ps. „Michałowa”, w innym źródle „Michasia” (ur. 10 czerwca 1892 w Moderówce, zm. 1 września 1982) – polska działaczka konspiracyjna, członkini Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. W okresie okupacji niemieckiej wraz z mężem i synami współtworzyła w Moderówce zaplecze konspiracyjne dla żołnierzy Inspektoratu AK Jasło i struktur Kedywu. Zapewniała konspiratorom schronienie, wyżywienie i pomoc sanitarną, opiekowała się osobami chorymi i ukrywającymi się przed Gestapo oraz organizowała odpoczynek żołnierzom podziemia.
Życiorys Pochodzenie i rodzina Urodziła się 10 czerwca 1892 roku w Moderówce jako córka Józefa i Marii z domu Piękoś. Mieszkała w części miejscowości określanej jako Budzisz.
Jej mężem był Stanisław Bochenek ps. „Michał”, mistrz rzemieślniczy i właściciel warsztatu mechanicznego w Moderówce. Małżeństwo miało pięciu synów: Stanisława, Tadeusza Edmunda, Józefa, Romana oraz Radosława.
Działalność w ZWZ-AK W latach okupacji niemieckiej Ludwika Bochenek działała wraz z mężem i synami w konspiracji ZWZ i AK. Cała rodzina Bochenków, wraz z czeladnikami zatrudnionymi w należącym do rodziny warsztacie mechanicznym, została zaprzysiężona i należała do Armii Krajowej.
Stanisław Pomprowicz zaliczył Ludwikę Bochenek do kobiet działających w strukturach ZWZ-AK na terenie Obwodu AK Krosno. W poświęconej jej nocie biograficznej podkreślił przede wszystkim jej działalność pomocniczą i sanitarną prowadzoną w rodzinnym domu.
Ludwika zapewniała schronienie i wyżywienie osobom zaangażowanym w działalność konspiracyjną oraz ukrywającym się przed Gestapo. Udzielała pomocy sanitarnej, opiekowała się chorymi i rannymi oraz organizowała odpoczynek dla przemęczonych żołnierzy podziemia.
Przygotowywała posiłki dla licznych konspiratorów przebywających w gospodarstwie, prała ich bieliznę i pościel oraz zajmowała się chorymi, czuwając jednocześnie nad bezpieczeństwem ukrywających się osób.
Wiosną 1944 roku w domu Bochenków przebywał ciężko chory Stanisław Kostka ps. „Dąbrowa”, żołnierz Kedywu Podokręgu AK Rzeszów. Ludwika opiekowała się nim podczas choroby. Opis jej działalności Franciszek Mojak oparł m.in. na piśmie Kostki z 8 stycznia 1977 roku, w którym wspominał pomoc udzielaną mu przez rodzinę Bochenków.
Pomprowicz odnotował również, że podczas rewizji przeprowadzanych przez Gestapo w domu i warsztacie zachowywała opanowanie, mimo stałego zagrożenia zdekonspirowaniem prowadzonej tam działalności.
Dom „Michałów” Dom Ludwiki i Stanisława Bochenków był w środowisku konspiracyjnym określany jako dom „Michałów”. Znajdował się przy głównej szosie Jasło–Krosno, w sąsiedztwie niemieckiego lotniska w Moderówce oraz Szkoły Straży Przemysłowej dla Ukraińców.
Korzystali z niego członkowie Podkarpackiego Ośrodka Kedywu i Kedywu Podokręgu AK Rzeszów, m.in. Franciszek Płonka ps. „Kubacki”, Zenon Sobota ps. „Korczak”, Zbigniew Cerkowniak ps. „Boruta” oraz Stanisław Kostka ps. „Dąbrowa”. W domu przebywali również żołnierze i oficerowie Inspektoratu AK Jasło, m.in. Jan Walczyński ps. „Buk”, Antoni Holik ps. „Gazda” i Józef Modrzejewski ps. „Lis”.
Dom pełnił funkcję miejsca schronienia, stałej skrzynki kontaktowej Inspektoratu AK Jasło, punktu przyjmowania kurierów i poczty konspiracyjnej oraz okresowej kwatery osób poszukiwanych przez Gestapo. Przechowywano tam również dokumenty i materiały związane z działalnością podziemia.
W należącym do rodziny warsztacie mechanicznym naprawiano uszkodzoną broń oraz sprzęt wykorzystywany przez konspiratorów. Broń była następnie ukrywana w przygotowanym schowku.
Związki z akcją „Pensjonat” Dom Bochenków był związany z przygotowaniami do przeprowadzonej w nocy z 5 na 6 sierpnia 1943 roku akcji „Pensjonat”, której celem było uwolnienie więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle.
Po przeprowadzeniu akcji grupa jej uczestników i uwolnionych więźniów zatrzymała się w domu Bochenków na odpoczynek w drodze w kierunku Odrzykonia. Franciszek Mojak wymienia wśród nich m.in. Zenona Sobotę ps. „Korczak”, Zbigniewa Zawiłę ps. „Żbik”, Józefa Okwiekę ps. „Trójka”, Stanisławę Sołtykiewicz ps. „Józefa” oraz Helenę Bogulińską ps. „Syrenka”.
W domu Bochenków przez dłuższy czas ukrywał się także Antoni Strahl ps. „Rzewny”, jeden z więźniów uwolnionych podczas akcji, poszukiwany następnie przez Gestapo.
Śmierć i pochówek Ludwika Bochenek zmarła 1 września 1982 roku. Została pochowana na cmentarzu w Szebniach. Jej pogrzeb miał charakter manifestacyjny i odbył się z udziałem członków ZBoWiD.
Mowę nad jej mogiłą wygłosił Edward Marć, żołnierz gen. Stanisława Maczka. W przemówieniu przypomniał jej patriotyzm, udział w działalności konspiracyjnej wraz z synami oraz szacunek, jakim cieszyła się w lokalnym środowisku. Podkreślił również, że należała do najstarszych członków miejscowego Koła ZBoWiD.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1982