Bolesław Zagała (ur. 31 maja 1912 w ZawierciuMichał Rogoż, Czasopisma dla dzieci i młodzieży Instytutu Wydawniczego „Nasza Księgarnia” w latach 1945-1989: studium historycznoprasowe, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, 2009, s. 50–51, seria „Prace Monograficzne”, nr 530, ISBN 978-83-7271-543-2, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Dziennikarz, pisarz, nauczyciel; urodzony 31 maja 1912 roku w Zawierciu. Absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Sosnowcu; studiował także na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Uczestnik kampanii wrześniowej; podczas pobytu w obozie jenieckim w Gross-Born redagował pismo „Żarna". Autor opowiadań drukowanych w czasopismach dla dzieci i młodzieży oraz audycji radiowych i telewizyjnych. Napisał kilkanaście książek dla młodego odbiorcy, m.in.: Na przełaj przez świat (1948), Samochód jedzie (1950), Sztygar oprowadza (1950), Najkrótsze bajki (1964), Zwycięstwo Bozyma Kwintali (1966), Dlaczego kotka przesiaduje w kuchni (1974), oraz dwie pozycje poświęcone sztuce dziecka - W oczach dziecka (1954) i Malujemy (1961).”., zm. w 1995Polski Słownik Biograficzny. Lista haseł W-Z, s. 213, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Zagała Bolesław (zm. 1995), pisarz dziecięcy, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r., więzień oflagów”.Polska Bibliografia Literacka, hasło „Zagała Bolesław”, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Nazwisko, imię: Zagała Bolesław [...] Data śmierci: 1995”.) – polski dziennikarz, pisarz, nauczyciel i tłumacz, autor literatury dla dzieci i młodzieżyMarcin Gołąb, Dziecko i dzieciństwo w powojennej Polsce (1944-1956), rozprawa doktorska, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Instytut Kultury Polskiej, 2024, s. 406, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Za zebranie i wybór rysunków odpowiedzialny był Bolesław Zagała (1912-1995), autor i tłumacz książek dla dzieci, późniejszy redaktor naczelny «Świerszczyka» (w latach 1969-1983)”.. Brał udział w kampanii wrześniowej i był jeńcem wojennym. W latach 1969–1983 był redaktorem naczelnym „Świerszczyka”Bernadeta Niesporek-Szamburska, Michał Rogoż, „Czasopisma dziecięco-młodzieżowe w latach 1945-1989”, [w:] Literatura dla dzieci i młodzieży (1945-1989), t. 3, red. Krystyna Heska-Kwaśniewicz, Katarzyna Tałuć, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2013, s. 219–252, tu s. 231, ISBN 978-83-226-2119-6, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „stanowisko redaktora naczelnego zajmowali [...] Bolesław Zagała (1969-1983)”.. Otrzymał Order UśmiechuElżbieta Janus, „Kartka z dziejów Uniwersytetu w Wilnie - wybrane wątki biograficzne”, [w:] Pod znakiem Orła i Pogoni. Polsko-litewskie związki naukowe i kulturowe w dziejach Uniwersytetu Wileńskiego, red. Irena Fedorowicz, Mirosław Dawlewicz, Kinga Geben, Vilnius: Vilnius University Press, 2021, s. 314-327, tu s. 322, DOI 10.15388/PZOP.2020.17, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Janina Zienowicz wyszła za mąż za Bolesława Zagałę, tłumacza i redaktora pisma dla dzieci «Świerszczyk», nagrodzonego Orderem Uśmiechu”..
Życiorys i działalność Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Sosnowcu. Studiował także na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Brał udział w kampanii wrześniowej. Podczas pobytu w obozie jenieckim w Gross-Born redagował pismo „Żarna”. W wykazie haseł Polskiego Słownika Biograficznego został również określony jako uczestnik kampanii wrześniowej i więzień oflagów. Był związany z redakcją „Świerszczyka”, gdzie był sekretarzem redakcji, a następnie, w latach 1969–1983, redaktorem naczelnym. Jego żoną była Janina Zienowicz. Źródło poświęcone dziejom Uniwersytetu Wileńskiego określa Zagałę jako tłumacza i redaktora „Świerszczyka” oraz podaje, że otrzymał Order Uśmiechu.
Twórczość Publikował opowiadania w czasopismach dla dzieci i młodzieży. Był również autorem audycji radiowych i telewizyjnych. Michał Rogoż podaje, że napisał kilkanaście książek przeznaczonych dla młodego odbiorcy. W latach 1946–1948 jego teksty ukazywały się w czasopiśmie „Przyjaciel”, m.in. „Przy kominku”, „W ogniu”, „Walka o konwój”, „Bracia Słowianie”, „Łódź podwodna”, „Na łaskawym chlebie”, „Kartoflarnia”, „Ku wolności” i „U-12 w niebezpieczeństwie”Bogumiła Staniów, „Reminiscencje II wojny światowej na łamach «Przyjaciela» (czasopisma dla starszych dzieci) w latach 1945-1948”, Media - Kultura - Komunikacja Społeczna, nr 21, 2025, s. 41–58, tu s. 58, DOI 10.31648/mcsc.9644, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Zagała, Bolesław (1946). W ogniu. Przyjaciel, 15, 8-9. [...] Zagała, Bolesław (1948). U-12 w niebezpieczeństwie. Przyjaciel, 28, 440-442”.. W latach 70. i 80. XX wieku należał do autorów najczęściej publikujących na łamach „Świerszczyka”. Zajmował się także opracowywaniem publikacji prezentujących twórczość plastyczną dzieci. W albumie 10 lat Polski Ludowej w rysunkach dziecięcych odpowiadał za zebranie i wybór rysunków. W 1961 zebrał i opracował album Malujemy...: album sztuki dzieckaKatalog zbiorów Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Zawierciu, rekord Malujemy...: album sztuki dziecka, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Malujemy... : album sztuki dziecka / zebr. i oprac. Bolesław Zagała [...] Warszawa : «Nasza Księgarnia», 1961”.. Zajmował się również przekładem literatury dla dzieci. Przełożył m.in. książkę E. Trutniewej Jak jabłonka na północ wędrowała, wydaną przez Naszą Księgarnię w 1955.
Do jego publikacji, opracowań i przekładów należą m.in.: Na przełaj przez świat (1948)Polska Bibliografia Literacka za rok 1948, poz. 2418, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „ZAGAŁA BOLESŁAW 2418. Na przełaj przez świat. Warszawa «Książka», ss. 156, 4 nlb., tabl. 31”. Malujemy...: album sztuki dziecka - zebranie i opracowanie (1961) Najkrótsze bajki (1964)Katalog Biblioteki Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Jarosławiu, rekord Najkrótsze bajki, wersja online, dostęp 2026-08-27. Cytat: „Najkrótsze bajki / Bolesław Zagała ; ilustracje Zdzisław Witwicki. - Warszawa : «Nasza Księgarnia», 1964”.
Przypisy
Linki zewnętrzne Bolesław Zagała w Polskiej Bibliografii Literackiej
Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Ludzie urodzeni w Zawierciu Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1995