Centralny Zarząd Przemysłu Owocowo-Warzywnego – jednostka organizacyjna Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego powołana w celu planowania, organizowania i kontrolowania państwowego przemysłu owocowo-warzywnego, począwszy od zapewnienia bazy surowcowej i kontraktacji, poprzez planowanie i nadzorowanie produkcji, po kontrolę wyników gospodarczych podległych przedsiębiorstw.
Historia Na postawie uchwały Rady Ministrów z 1951 r. w sprawie tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego powołano Centralny Zarząd Przemysłu Owocowo-WarzywnegoUchwała nr 772 Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1951 r. w sprawie tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego. M. P. 1951 nr 97, poz. 1371.Uchwała nr 940 Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1951 r. w sprawie zmiany tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego. M. P. 1952 nr 1, poz. 11.. Centralny Zarząd funkcjonował według zasad określonych w dekrecie z 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowychDekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Dz. U. 1950 nr 49, poz. 439..
Cele i zadania Centralnego Zarządu Centralny Zarząd Przemysłu Owocowo-Warzywnego był jednostką organizacyjną resortu przemysłu rolnego i spożywczego, której zadaniem było kierowanie i koordynowanie państwowym przemysłem przetwórstwa owocowo-warzywnegoArchiwum Akt Nowych, Centralny Zarząd Przemysłu Owocowo-Warzywnego w Warszawie, zespół 2/1017/0, 1946-1960.. Jego działalność obejmowała zarówno organizowanie produkcji, jak i nadzór nad podległymi przedsiębiorstwami oraz zapewnienie im odpowiedniej bazy surowcowejArmand Kasztelan, Maria Kierepka, Oddziaływanie przemysłu spożywczego na środowisko w Polsce. Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 2014, 16.2..
Do jego podstawowych zadań należało planowanie i koordynowanie produkcji przemysłu owocowo-warzywnego, ustalanie kierunków działalności podległych przedsiębiorstw oraz kontrolowanie wykonania planów. Istotnym elementem działalności było również zapewnienie surowców, przede wszystkim poprzez organizowanie i nadzorowanie kontraktacji owoców i warzyw. Zachowana dokumentacja Wydziału Kontraktacji z lat 1950–1958 stanowi bezpośrednie potwierdzenie tego kierunku działalnościFranciszek Kapusta, Przemysł owocowo-warzywny w Polsce. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Technologia, Wrocław 2002, 9.949, s. 109–122..
Centralny Zarząd sprawował ponadto nadzór organizacyjny, gospodarczy i produkcyjny nad podległymi zakładami, kontrolując ich działalność oraz wykonanie powierzonych zadań. Ważnym obszarem jego działalności były także sprawy ekonomiczne, w tym koszty produkcji i ceny. Centralny Zarząd uczestniczył również w organizowaniu inwestycji, zaopatrzenia surowcowego i rozwoju bazy produkcyjnej. Zakres ten znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji dotyczących kosztów i cen, inwestycji oraz zaopatrzenia surowcowegoHelena Rouba, Potencjał produkcyjny przemysłu owocowo-warzywne w środkowej Polsce i czynniki jego rozwoju, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica (nr 40). poz. 985..
Wykaz zakładów podległych Centralnemu Zarządowi w 1953 r. W 1953 r. działały następujące zakłady przetwórstwa owocowo-warzywnegoArchiwum Akt Nowych, Wydział Organizacyjno-Prawny: zarządzenia, sprawozdania, protokoły, Sygn. 2/1–30, 1946–1954.:
Bogatyńskie Zakłady Winiarskie w Bogatyni; Nadodrzańskie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Dębnie Lubuskim; Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego „Dwikozy”, Przedsiębiorstwo Państwowe w Dwikozach k. Sandomierza; Pomorskie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Fordonie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego „Kotlin” w Kotlinie; Warmińskie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Kwidzyniu; Wielkopolskie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Międzychodzie; Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego „Pudliszki” w Pudliszkach; Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Tolkmicku.
Przypisy
Kategoria:Gospodarka PRL Kategoria:Urzędy centralne PRL