Nagroda im. Franciszka Kotuli – wyróżnienie przyznawane w celu utrwalenie pamięci o patronie konkursu oraz inspirowanie badań nad różnorodnymi aspektami przeszłości regionu, którymi interesował się Franciszek Kotula Na podstawie: .
Nagroda im. Franciszka Kotuli Historia Nagroda została ustanowiona w 1985, a z inicjatywą wyszła z oddziału Krajowej Agencji Wydawniczej w Rzeszowie (ul. Pod Kasztanami 10; od 1991 al. Lubomirskich). Ta instytucja fundowała nagrodę do 1993. Od początku przyznawano nagrodę w konkursie osobom „o uznanym dorobku w zakresie badań nad historią i kulturą regionu oraz popularyzacji wiedzy o regionie, a ponadto twórcy ludowi i zespoły zasłużone w podtrzymywaniu lokalnego folkloru”. W latach 1994–1998 środki na nagrodę pochodziły z budżetów województw rzeszowskiego, przemyskiego, krośnieńskiego i tarnobrzeskiego. W 1996 organizatorem nagrody zostało Muzeum Etnograficzne im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie, a od 1999 do 2004 finansował Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie . W 2004 organizatorem było ponownie Muzeum Etnograficzne.
W 1985 przewodniczącym jury był prof. Józef Burszta, a od edycji z 1986 Jerzy Czajkowski . W edycjach z 1998, 1999, 2001 przewodniczył jury prof. dr hab. Józef Półćwiartek.
Ceremonie wręczenia nagrody odbywały się corocznie w marcu; od początku przyznawania w siedzibie rzeszowskiego KAW, a od edycji 1991 w nowo otwartym Muzeum Etnograficznym im. Franciszka Kotuli . W 10. rocznicę śmierci patrona nagrody wręczono podczas sesji naukowej 27 kwietnia 1993. Wówczas J. Czajkowski przyznał, że początkowo nadchodziło po kilka wniosków o przyznanie nagrody, a w 1993 jury otrzymało ich 39. W 1994 wręczany nagrody w kwietniu, w 1995 ponownie w marcu, w 1996 w kwietniu , w 1997 – w maju, w 1998 planowano w maju, w 1999 i 2000 – w czerwcu, w 2001, 2002, 2003 ponownie w maju, w 2004 w czerwcu.
W 1995 zlikwidowano oddział rzeszowski KAW . W 1996 ogłoszono, że odtąd organizatorem konkursu jest Muzeum Etnograficzne im. Franciszka Kotuli – Oddział Muzeum Okręgowego w Rzeszowie, nagrody zostaną przyznane po raz 12-sty za: 1) wybitne osiągnięcia twórcze w dziedzinie badań nad kulturą regionu Polski południowo-wschodniej, 2) działalność popularyzatorską w tym zakresie, 3) twórczość ludową podtrzymującą tradycje regionu .
Wyróżnieni 1985: Krzysztof Ruszel (I n.), Anna Chom-Sokołowska (II n.) 1986: Towarzystwo Przyjaciół Markowej (I n.), Franciszek Frączek (II n.) 1987: ks. Jan Zwierz, Edmund Gajewski (I n. równorzędne) 1988: Antoni Kunysz, Stanisław Rząsa 1989: Stefan Stefański (I st.), Antoni Jaroch (II st.) 1990: Andrzej Karczmarzewski, Jerzy Dynia 1991: Wilhelm Gaj-Piotrowski (I st.), Henryk Olszański (1. II st.), Marianna Halicka (2. II st.) 1992: Jerzy Ferdynand Adamski, Maria Kozłowa (I st.), Teodor Gocz (II st.) 1993: Bogusław Linette (I st.), Zygmunt Kubrak, Władysława Prucnal 1994: Antoni Porczak, Stefania Buda (I st.), Zespół Pieśni i Tańca „Familia” z Rudołowic (II st.) 1995: Stanisław Gajerski (I st.), Zespół Regionalny „Grodziszczoki” (II st.), Franciszek Dubiel (III st.) 1996: Michał Starzyk, Aniela Wielgos (I st.), Zespół Folklorystyczny „Graboszczanie” (II st.) 1997: Tadeusz Ślawski (I st.), Bractwo Miłośników Ziemi Ulanowskiej pw. św. Barbary (II st.), Henryk Kretowicz (III st.) 1998: Tadeusz Łopatkiewicz (I st.), Roman Kostyra, Zespół Śpiewaczo-Obrzędowy „Lasowiaczki” 1999: Jerzy Czajkowski (I st.), Jolanta Danak-Gajda, Stanisław Wyżykowski (II st.) 2000: Andrzej Potocki (I st.), kapela rodzinna Pudełków z Siedleczki, kapela ludowa „Pogórzanie” z Jasła 2001: Jerzy Dynia, Zdzisław Pękalski (I st.), Honorowa Straż Grobowa w Dzikowcu 2002: Czesław Drąg, Zbigniew Trześniowski (I st.), Antoni Bolek (II st.), Zofia Olejko 2003: Alicja Haszczak, Wiktoria Helwin (I st.), Piotr Przyboś 2004: Jan Konieczny, Halina Kościńska (I st.), Krystyna Niebudek, Bogdan Świerszcz
Do 2001 zostało przyznanych 22 nagrody – każdorazowo I i II stopnia.
W 2024 reaktywowano przyznawanie nagrody, fundowanej przez Zarząd Województwa Podkarpackiego. Stanowi go kwota finansowa oraz pamiątkowy medal.
Medal im. Franciszka Kotuli W ceremonii wręczenia nagród II edycji w 1986 przedstawiciel rodziny patrona, Sławomir Kotula poinformował, że rodzina ufundowała medal pamiątkowy poświęcony pamięci Franciszka Kotuli. Został zaprojektowany przez prof. Stanisława Wiśniewskiego i zgodnie z wolą fundatorów miał być przyznawany wszystkim laureatom nagrody oraz „innym ludziom, dla których pasja twórcza stanowi treść życia, jak u zmarłego patrona medalu”. Zapowiedziano powołanie kapituły przyznającej medale. Pierwsze z nich miały zostać wręczone w październiku 1986 podczas otwarcia Izby Pamięci F. Kotuli w jego rodzinnym domu w Głogowie. W 1987 przewodniczącym kapituły Medalu im. Franciszka Kotuli był prezydent Rzeszowa Ludwik Chmura. Wyróżnienie zwano też medal pamiątkowy im. Franciszka Kotuli oraz Medal Franciszka Kotuli. W 1992 do kapituły Medalu wchodzili Sławomir Kotula, Zdzisław Klatka (redaktor naczelny KAW w Rzeszowie), Mieczysław Janowski (prezydent Rzeszowa). W 1996 przewodniczącym kapituły pozostawał M. Janowski, w 1999 prezydent Rzeszowa, Andrzej Szlachta.
Wyróżnieni: 1987: Roman Reinfuss, Lesław Grzegorczyk, Jan Bolesław Ożóg, Wiesław Myśliwski 1988: Związek Rzeszowiaków w Izraelu, Leon Janczak, Teresa Szetela-Zaucha, Aleksander Jackowski 1989: Witold Hensel, Stefan Stefański, Antoni Jaroch, Stanisława Darłak, Józef Ambrozowicz 1990: Jerzy Sienkiewicz, Barbara Sierżęga, Jerzy Czajkowski 1991: Ignacy Tokarczuk, Czesław Hernas, Franciszek Frączek, Kazimierz Mac 1992: Janina Ożóg-Czarnowska, Józef Mróz, Dorota Simonides 1993: Zygmunt Klatka, Juliusz Petrus 1994: Emilia Polak, Janina Stadnik 1995: brak informacji o wręczeniu medali 1996: Józef Półćwiartek, Mieczysław Skotnicki, Aleksander Bielenda 1997: Tadeusz Ślawski, January Nowak, Marian Hubert Terlecki, Maciej Andrzej Zarębski 1998: Wanda Tarnawska, Wydawnictwo „Mitel”, Tadeusz Łopatkiewicz 1999: Marek Czarnota, Franciszek Starowieyski, Lesław Wais 2000: Dorota Kozioł, Marek Zieliński 2001: Roman Przepióra, Wiesław Zieliński 2002: brak informacji o wręczeniu medali 2003: Barbara Chmura, Tadeusz Inglot, Stanisław Styś, Towarzystwo Przyjaciół Rzeszowa 2004: Stanisław Kłos, Jan Krawiec, Stanisław Ożóg
Uhonorowani zostali także: Józef Burszta, Aleksander Gieysztor, Gerard Labuda, Roman Reinfuss, Roch Sulima, Bogusław Linette, Marian Konieczny, Jerzy Majewski, Stanisław Wiśniewski, Piotr Kuncewicz, Wojciech Siemion, a także Muzeum Okręgowe w Rzeszowie, Redakcja „Nowin”, Rozgłośnia Polskiego Radia w Rzeszowie, Związek Rzeszowiaków w Izraelu oraz Wydawnictwo „Mitel” M. i M. Litawów w Rzeszowie, Ryszard Ziemba (2001).
Przypisy
Kategoria:Polskie nagrody regionalne