Pavlos Fyssas (; ur. 10 kwietnia 1979 w Peramie, zm. 18 września 2013 w Keratsini) – grecki raper, wokalista i autor tekstów, występujący pod pseudonimem Killah P.

Był aktywny na greckiej scenie hip-hopowej od 1997. Początkowo związany był z ruchem Low Bap, później uczestniczył w licznych projektach muzycznych i występował w Atenach oraz innych częściach Grecji. Angażował się również w działalność antyfaszystowską. Został zamordowany 18 września 2013 przez Giorgosa Roupakiasa, działacza związanego ze skrajnie prawicową organizacją Złoty Świt.

Życiorys Jego ojciec pracował w strefie remontowej stoczni w Peramie. Po ukończeniu szkoły, w latach 1998–2003, Fyssas również pracował w zawodach związanych z przemysłem metalowym. Należał do związku zawodowego metalowców, zanim zaczął poświęcać więcej czasu działalności muzycznej.

W wieku 18 lat poznał członków Freestyle Productions, grupy produkcyjnej związanej z ruchem Low Bap, który wywodził się z greckiej sceny hip-hopowej i był szczególnie silnie związany z Peramą. Po opuszczeniu Freestyle Productions przyjął pseudonim Killah P. Według jego własnych słów nazwa ta była skrótem od „Killah Past” („zabójca przeszłości”). Mimo odejścia z grupy do końca życia utrzymywał kontakty ze środowiskiem Low Bap.

Fyssas uczestniczył w nagraniach kompilacyjnych i występował na żywo w Atenach oraz innych częściach Grecji. Współpracował z artystami greckiej sceny hip-hopowej, między innymi z Dimitrisem Mentzelosem z grupy Imiskoumbria oraz raperem Logos Apeilh. Z Mentzelosem nagrał między innymi teledysk do utworu „Krísi”. Nie był zainteresowany komercyjnym wykorzystaniem swojej twórczości; jego muzyka była w dużej mierze rozpowszechniana bezpłatnie w internecie.

W swoich utworach poruszał kwestie związane z własnym światopoglądem, sytuacją uchodźców i migrantów, przemocą oraz krytyką . Nawiązywał również do zabójstwa Alexandrosa Grigoropoulosa w 2008 oraz śmierci Carla Giulianiego podczas szczytu G8 w Genui w 2001 .

Fyssas nie należał do żadnej partii ani formalnej organizacji politycznej. Angażował się jednak w działalność antyfaszystowską i był krytyczny wobec skrajnej prawicy. Jego ojciec po śmierci syna podkreślał, że Pavlos nie należał politycznie do żadnego ugrupowania i sprzeciwiał się wykorzystywaniu jego osoby do celów politycznych.

Zabójstwo Wieczorem 17 września 2013 Pavlos Fyssas udał się wraz ze swoją partnerką i grupą znajomych do kawiarni w Keratsini, aby oglądać mecz piłkarski pomiędzy Olympiakosem a Paris Saint-Germain.

O 23:57 otrzymała zgłoszenie o grupie około 50 osób zgromadzonych w rejonie skrzyżowania ulic Kefallinias i alei Panagi Tsaldari w Keratsini. Według zgłoszenia część osób miała być uzbrojona w kije i kierować się w stronę kawiarni Korali. O 23:59 na miejsce skierowano ośmioosobowy patrol motocyklowy jednostki DIAS.

Policjanci zastali przed kawiarnią około 30 osób. Część z nich zaczęła kierować się w stronę alei Panagi Tsaldari, gdzie znajdowała się kolejna grupa. W tym miejscu funkcjonariusze znaleźli ciężko rannego Fyssasa, który został ugodzony nożem. Mimo odniesionych obrażeń był jeszcze przytomny i wskazał znajdującego się na miejscu Giorgosa Roupakiasa jako sprawcę, któego zatrzymano.

Fyssasa przewieziono do szpitala w Nikaii, gdzie stwierdzono jego zgon.

Giorgos Roupakias przyznał się do zabójstwa. Był związany ze Złotym Świtem i miał kontakty z jego strukturami organizacyjnymi.

Postępowanie karne po zabójstwie Giorgos Roupakias został oskarżony o zabójstwo Fyssasa. Po zatrzymaniu przebywał w areszcie tymczasowym, a w marcu 2016, po upływie maksymalnego przewidzianego prawem okresu aresztu przedprocesowego. Pozostał głównym oskarżonym w sprawie zabójstwa.

7 października 2020 sąd apelacyjny w Atenach uznał Złoty Świt za organizację przestępczą. W ramach tego samego postępowania Giorgos Roupakias został uznany za winnego zabójstwa antyfaszystowskiego rapera Pavlosa Fyssasa, a inni członkowie Złotego Świtu zostali skazani m.in. za udział w organizacji przestępczej oraz za udział w ataku na Fyssasai.

14 października 2020 sąd wymierzył Roupakiasowi karę dożywotniego pozbawienia wolności za zabójstwo Fyssasa oraz dodatkową karę 10 lat pozbawienia wolności za członkostwo w organizacji przestępczej.

4 marca 2026 pięcioosobowy sąd apelacyjny w Atenach podtrzymał wyrok pierwszej instancji w sprawie Złotego Świtu. Wszystkich 42 oskarżonych, którzy odwołali się od wcześniejszych wyroków, uznano za winnych. Podtrzymano również uznanie Złotego Świtu za organizację przestępczą. Roupakias został ponownie uznany za winnego umyślnego zabójstwa Fyssasa oraz udziału w organizacji przestępczej. Za współudział w zabójstwie Fyssasa skazano również 15 innych oskarżonych.

Reakcje mały|Demontracje w Atenach po zabójstwie Pavlosa „Killah P” Fyssasa przez członków Złotego Świtu (25 września 2013) Zabójstwo Fyssasa zostało potępione przez wszystkie ugrupowania reprezentowane w greckim parlamencie, w tym przez Złoty Świt. Przedstawiciele organizacji początkowo zaprzeczali, jakoby miała ona związek z zabójstwem. Ojciec Fyssasa podkreślał publicznie, że jego syn nie należał do żadnej partii ani organizacji politycznej i sprzeciwiał się jego politycznej instrumentalizacji.

Premier Grecji Antonis Samaras wezwał w wystąpieniu telewizyjnym do zachowania spokoju i zapowiedział działania przeciwko przemocy ze strony skrajnej prawicy.

W następstwie tego wydarzenia w całej Grecji odbywały się protesty przeciwko Złotemu Świtowi oraz związanemu z nim wzrostowi popularności skrajnej prawicy. W Atenach, tydzień po śmierci Fyssasa, odbyła się demonstracja, w której według różnych szacunków uczestniczyło od 2500 do 10 000 osób. Demonstranci przemaszerowali w kierunku głównej siedziby Złotego Świtu. W związku z protestem policja dokonała 34 aresztowań. Pojawiły się również doniesienia o postrzeleniu z bliskiej odległości w twarz jednej z protestujących kobiet za pomocą pojemnika z gazem łzawiącym. Protesty odbyły się także poza Grecją, między innymi w Barcelonie, Brukseli, Paryżu, Amsterdamie, Londynie i Nikozji.

Antyfaszystowskie protesty organizowane w Grecji przeradzały się w starcia, między innymi w Salonikach i Atenach, gdzie doszło do konfrontacji demonstrantów z policją. Deputowani Złotego Świtu – Ilias Kasidiaris, Ilias Panajotaros i – którzy zostali oskarżeni o pełnienie roli pośredników w sprawie, zostali zwolnieni po tym, jak nie postawiono im zarzutów.

1 listopada 2013 roku doszło do strzelaniny przed biurem Złotego Świtu w Neo Irakleio w Atenach. W wyniku ataku zginęło dwóch członków organizacji, Manolis Kapelonis i Giorgos Fountoulis, a trzeci został ranny.

Dziedzictwo W 2021 roku naukowcy z Uniwersytetu Arystotelesa w Salonikach opisali nowe gatunki sinic. Jeden z nich, Speos fyssasii, otrzymał nazwę na cześć Pavlosa Fyssasa. Drugi, Iphianassa zackieohae, został nazwany na cześć greckiego działacza Zaka Kostopoulosa.

W 2025 jeden ze statków uczestniczących w Globalnej Flotylli Sumud, międzynarodowej inicjatywie kwestionującej blokadę Strefy Gazy, otrzymał nazwę „Pavlos Fyssas”. Statek płynął pod polską banderą. Podczas rejsu flotylla została przechwycona przez izraelskie siły morskie.

Dyskografia

Albumy

Μια μαλακία και μισή (2009) Ηλιοκαψίματα (2012)

Minialbumy

Ηλιοκαλέσματα (2002) Το δόγμα το δώμα (2009)

Przypisy

Kategoria:Greccy wokaliści Kategoria:Tekściarze Kategoria:Greccy antyfaszyści Kategoria:Raperzy Kategoria:Antyfaszyzm w Grecji Kategoria:Ofiary zabójstw w Grecji Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Zmarli w 2013