Tibira – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 5 opisanych gatunków.

Morfologia Motyle o przednich skrzydłach trójkątnych z płytkim wklęśnięciem na zewnętrznym brzegu między szczytem a pierwszą gałęzią żyłki medialnej oraz nieco falistym pozostałym odcinkiem tego brzegu. W użyłkowaniu przedniego skrzydła zaznacza się druga gałąź sektora radialnego wychodząca z jego gałęzi pierwszej. Tło wierzchu tego skrzydła jest słomkowe, szarożółte lub brązowożółte, a na wzór składają się trzy ciemniejsze, mniej więcej proste, biegnące od krawędzi przedniej do tylnej linie oraz falista linia przykrawędziowa; u samca linie te są wyraźnie obrzeżone łuskami białawymi lub różowymi, u samicy obrzeżenie to jest wyrażone słabo. Spód tego skrzydła jest jaśniejszy, o słabiej zaznaczonym wzorze. Skrzydło tylne ma wierzch jaśniejszy niż przednie, ale z przyciemnieniem w części zadyskowej, a spód z wzorem w postaci dwóch ciemniejszych linii, a zwykle także ciemniejszych, różowo upstrzonych łatek na krawędzi przedniej i przed krawędzią zewnętrzną. Wędzidełko u samca jest długie i zakrzywione, a u samicy ma formę licznych, brązowych szczecinek.

Odwłok jest tęższy niż u podobnego rodzaju Ephoria i pozbawiony podłużnej kreski na spodzie. Samcze genitalia cechują się tarczowatym, na całej powierzchni zesklerotyzowanym tegumenem, grzbietobrzusznie pośrodku zakrzywionym, a na szczycie powiększonym i rozwidlonym unkusem, zredukowanymi lub całkiem zanikłymi wyrostkami towarzyszącymi, gnatosem o wąskich, gładkich ramionach i jajowatym, pokrytym drobnymi kolcami szczycie oraz prostokątną, pozbawioną kosty walwą o sakulusie w postaci zesklerotyzowanego wyrostka. Wyrostek u nasady edeagusa ma długość większą niż połowa tego narządu. Samica ma ósme tergum odwłoka z prostokątną płytką. Przydatki przednie i tylne są cienkie, walcowate z nieco szpatułkowatym szczytem i jednakowo długie, a płytka antewaginalna zesklerotyzowana silniej niż płytka postwaginalna, prawie tak mocno jak wspomniane tergum. Torebkę kopulacyjną cechuje jajowaty, błoniasty korpus z małym, prostokątnym lub owalnym, czasem opatrzonym kolcami znamieniem. Grzbietobrzusznie wydłużoną, zesklerotyzowaną brodawkę odbytową obrastają szczecinki.

Rozprzestrzenienie Rodzaj neotropikalny, znany z Kolumbii, Gujany Francuskiej, Boliwii i Brazylii.

Taksonomia i ewolucja Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024) Rodzaj ten wprowadzony został w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics”. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczona została Zanola liliana, opisana w 1900 roku przez Williama Schausa. Nazwę rodzajową nadano na cześć Tibiry z Maranhão, osoby homoseksualnej zabitej w 1614 roku na rozkaz francuskiego misjonarza Yves'a d'Évreux.

Do rodzaju zalicza się pięć opisanych gatunków: Tibira eadgara (Schaus, 1934) Tibira gallica (Herbin, 2017) Tibira illauta (Draudt, 1929) Tibira liliana (Schaus, 1900) Tibira narda (Schaus, 1900)

Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych z 2024 roku omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Crastolliana.

Przypisy

Kategoria:Apatelodidae Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2024 roku