Cmentarz parafialny św. Klemensa w Ustroniu – czynny rzymskokatolicki cmentarz wyznaniowy położony przy ulicy Ignacego Daszyńskiego w Ustroniu, w sąsiedztwie kościoła św. Klemensa. Nekropolia zajmuje teren wokół miejsca, w którym stał dawny drewniany kościół parafialny. Jej początki mogą sięgać XV wieku, natomiast pierwsze znane źródłowe świadectwo istnienia cmentarza pochodzi z 1687 roku.
Historia Parafia w Ustroniu istniała najpóźniej w 1447 roku, kiedy została wymieniona w wykazie parafii archiprezbiteratu cieszyńskiego. Przyjmuje się, że wraz z kościołem parafialnym powstał otaczający go cmentarz. W opisie wizytacji kościelnej z 1687 roku odnotowano nekropolię ogrodzoną drewnianym płotem, stojący na niej krzyż oraz drewnianą kostnicę.
Drewniany kościół został wyłączony z użytkowania w 1784 roku, a trzy lata później rozebrany. Parafię św. Klemensa ponownie erygowano w 1785 roku. Cmentarz pozostał w dotychczasowym miejscu, podczas gdy funkcję świątyni parafialnej przejęła przebudowana kaplica dawnego sierocińca.
W centralnej części nekropolii stoi kamienny krzyż z żeliwną figurą Chrystusa i napisem „1873 NON OMNIS MORIAR”. Zastąpił on wcześniejszy krzyż ustawiony w połowie XIX wieku przez proboszcza Karla Krausa. Obiekt został odnowiony w 2022 roku. Istniejący budynek dawnej kostnicy wzniesiono w 1893 roku; współcześnie służy jako pomieszczenie gospodarcze.
Nagrobki i miejsca pamięci Najstarszym zachowanym nagrobkiem jest wykonany z piaskowca barokowy krzyż na grobie jezuity Franza Entzendorffera, pierwszego proboszcza parafii po jej ponownym erygowaniu. Duchowny zmarł w 1790 roku, a jego nagrobek odrestaurowano w 2001 roku.
Na cmentarzu zachowały się kamienne i żeliwne krzyże nagrobne z XIX oraz początku XX wieku. Część żeliwnych nagrobków powstała w miejscowych zakładach hutniczych. Do charakterystycznych obiektów należy również nagrobek wieloletniego proboszcza Ludwika Kojzara, ukształtowany jako rozchylające się płyty symbolizujące oczekiwanie na zmartwychwstanie.
Na nekropolii znajdują się groby Jana Bukowczana, poległego podczas I wojny światowej, oraz Klemensa Frąckowiaka, uczestnika powstania styczniowego. W zbiorowej mogile spoczywają mieszkańcy zamordowani przez Niemców w 1944 roku: Jan Cichy, Rudolf Szubert, Anna Korzeniowska, Jan Pawletko i Józef Halama. Ich szczątki zostały po zakończeniu wojny ekshumowane i ponownie pochowane na cmentarzu.
Wybrane osoby pochowane Maria Artykiewicz-Zborowska (1921–1992) – aktorka i śpiewaczka, solistka Filharmonii Krakowskiej oraz wieloletnia solistka Operetki Śląskiej w Gliwicach; Karol Kotschy (1789–1856) – duchowny luterański, teolog, botanik, pomolog i działacz społeczny, wieloletni pastor parafii ewangelickiej w Ustroniu; Ludwik Kojzar (1888–1973) – duchowny katolicki, kapelan wojskowy, proboszcz parafii św. Klemensa w latach 1934–1965 i więzień KL Dachau; Zbigniew Kozioł (1955–2009) – duchowny katolicki i misjonarz, prowadzący w latach 1985–2009 działalność duszpasterską w Argentynie, m.in. wśród ludności rdzennej; Leopold Zielasko (1922–2018) – duchowny katolicki, proboszcz parafii św. Klemensa w latach 1969–1995, organizator pomocy dla osób represjonowanych oraz ofiar katastrofy czarnobylskiej, inicjator powstania Fundacji św. Antoniego.
Przypisy
Linki zewnętrzne Cmentarz parafialny na stronie parafii św. Klemensa
Kategoria:Cmentarze katolickie w województwie śląskim Kategoria:Obiekty sakralne w Ustroniu