Zachariasz Jan Szolc (ur. 1630 w Łucku, zm. 2 marca 1692 we Fromborku) – warmiński duchowny katolicki, kanonik i kustosz warmińskiej kapituły katedralnej, w latach 1681–1688 wikariusz generalny diecezji warmińskiej.
Życiorys Urodził się w Łucku, wówczas, w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, stolicy województwa wołyńskiego. Pochodził z polskiej rodziny mieszczańskiej, która otrzymała tytuł szlachecki. Wykształcenie podstawowe zdobył prawdopodobnie w szkole parafialnej w Łucku, a następnie w miejscowym kolegium jezuickim. Później przez trzy lata odbywał studia w Akademii Krakowskiej. Mieszkał w tzw. bursie filozofów. Dzięki wsparciu stypendium, które ufundował kanonik warmiński ks. Grzegorz Borasta, ukończył studia i uzyskał stopień doktora teologii. Wdzięczny za otrzymane wykształcenie w późniejszym okresie również sam ufundował w Krakowie bursę dla studentów warmińskich. W latach 1669–1670 przebywał we Włoszech, zapisując się do ksiąg studentów uniwersytetu w Padwie (1669) i w Rzymie (1670). W czasie zdobywania wykształcenia podczas pobytu za granicami kraju zyskał znajomość języków: ukraińskiego, łacińskiego, włoskiego i francuskiego. Już wcześniej, będąc w diecezji łuckiej, rozpoczął karierę duchowną. Później zatrudnił się w kancelarii ks. abp. Giovanniego de Torres oraz ks. kard. Piotra VidoniegoSłownik biograficzny Kapituły Warmińskiej, Olsztyn 1996, s. 247.Elżbieta Starek, Grzegorz Kotłowski, Łacińskie inskrypcje w kościołach Warmii. Katedra we Fromborku, Pelplin 2017, s. 116–121, 340.Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1525–1821, część 2: Słownik, Olsztyn 2000, s. 322Ks. Zbigniew Rostkowski Życie i działalność ks. Zachariasza Jana Szolca (1630–1692), prepozyta narewskiego i kustosza fromborskiego, Bielski Almanach Historyczny, 2, 2017, s. 133–150..
W 1659 roku przybył na Warmię, towarzysząc ks. biskupowi Janowi Wydżdze, który obejmował władzę biskupią w diecezji warmińskiej. Najpierw ks. Zachariasz objął na zamku biskupim w Lidzbarku Warmińskim urząd notariusza i prałata domowego. W 1600 otrzymał kanonię w Dobrym Mieście. Od 1665 był członkiem kapituły warmińskiej we Fromborku. W latach 1681–1688 pełnił urząd wikariusza generalnego diecezji warmińskiej. mały|Płyty nagrobne: ks. Szolca po prawej i ks Bużeńskiego po lewej Będąc w 52 roku życia (1682) zamówił już u kamieniarzy krakowskich płytę nagrobną z wyobrażeniem tzw. szkieletu frasobliwego symbolizującego Vanitas. W XIX w. podczas przekładania posadzki w katedrze, tę płytę, zapewne ze względu na kunszt, wmurowano pionowo w ścianę świątyni, dzięki czemu zachowała się w bardzo dobrym stanieTadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, tom 2: L-Ż, Olsztyn 1988, s. 176..
Motyw Vanitas, jak również całą kompozycję płyty nagrobnej, zapożyczył ks. Stanisław Bużeński, który zamówił 2 lata później, bo w 1684 roku, na ten sam wzór bardzo podobną płytę nagrobną i który zmarł w podobnym czasie (miesiąc później) co ks. Szolc i został również pochowany w katedrze fromborskiej.
Na płycie ks. Szolca, zdobionej płaskorzeźbą przedstawiającą szkielet z klepsydra w ręku, znajduje się łacińska inskrypcja o treści (tłumaczenie)Zbigniew Czernik Nowożytne obiekty sepulkralne w kościołach historycznej Warmii (ok. 1500–ok. 1800), Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1 (320) 2023, Olsztyn 2023, s. 102:
mały|Ołtarz w kaplicy św. Jerzego ufundowany testamentem ks. Szolca W testamencie, spisanym 7 sierpnia 1690 roku, ks. Szolc zapisał większość majątku na rzecz przytułku we Fromborku. Spora część majątku została ponadto zapisana do różnych klasztorów i kościołów diecezji warmińskiej i łuckiej,między innymi na rzecz rodzinnej parafii św. Jakuba w Łucku. W podziękowaniu za posługę we Fromborku ufundował w katedrze fromborskiej, a dokładnie w kaplicy polskiej w tej świątyni, kamienną posadzkę oraz ołtarz barokowy z obrazem św. Jerzego i rzeźbionymi figurami, który wznieśli w roku następnym, 1693, wykonawcy jego testamentu. Informuje o tym widniejący do dziś napis w predelli ołtarzaTadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla od połowy XV wieku do 1945 roku, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1963, s. 281–282..
Przypisy
Kategoria:Kanonicy warmińskiej kapituły katedralnej Kategoria:Urodzeni w 1630 Kategoria:Zmarli w 1692 Kategoria:Pochowani w Bazylice Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku Kategoria:Ludzie urodzeni w Łucku Kategoria:Kanonicy dobromiejskiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Duchowni diecezji warmińskiej (I Rzeczpospolita)