Oscar za najlepszy krótkometrażowy film aktorski – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana corocznie od 1932 w ramach Nagród Akademii Filmowej (Oscarów) w kategorii najlepszy krótkometrażowy film aktorski (Best Live Action Short Film). Honoruje reżyserów i producentów filmowych za krótkometrażowy aktorski film fabularny. Oscary są przyznawane corocznie od 1929 przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) w uznaniu za filmy kinowe minionego roku. Uchodzą za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego.
Kategoria została wprowadzona w 5. edycji Oscarów (w 1932) pod nazwą Best Short Subject (dosłownie: najlepszy krótki temat). Początkowo była podzielona na kilka podkategorii: w edycjach od 5. (w 1932) do 8. (w 1936) na kategorię za filmy komediowe i kategorię za filmy filmy nowelowe, w edycjach od 9. (w 1937) i 10. (w 1938) na kategorię za filmy na jednej rolce, kategorię za filmy na dwóch rolkach i kategorię za filmy kolorowe (nie czarno-białe), w edycjach od 11. (w 1939) do 29. (w 1957) na kategorię za filmy na jednej rolce i kategorię za filmy na dwóch rolkach. Od 30. edycji (w 1958) funkcjonuje jako jedna kategoria. Wówczas przyjęła nazwę Best Short Subject (Live Action) (dosłownie: najlepszy krótki temat, aktorski). W 47. edycji (w 1975) zmieniła nazwę na Best Short Film (Live Action), przy czym jednorazowo w 53. edycji (w 1981) zmieniła ją na Best Short Film (Dramatic Live Action) (najlepszy krótkometrażowy film aktorski dramatyczny). Współczesną nazwę Best Live Action Short Film przyjęła w 98. edycji (w 2026).
Najwięcej nominacji (20) otrzymał , a najwięcej nagród (6) – Walt Disney.
Zasady przyznawania Zgodnie z regulaminem 99. edycji, wyłanianie laureata w kategorii odbywa się czteroetapowo. W pierwszym etapie kandydaci zgłaszają swoje propozycje do nominacji, a zarząd sekcji filmów krótkometrażowych Akademii wyłania pozycje spełniające warunki regulaminu i kwalifikujące się do potencjalnej nominacji. Dopuszczone są co najwyżej 40-minutowe filmy fabularne, które w poprzedzającym edycję okresie od 1 października do 30 września spełniły co najmniej jeden z trzech warunków: odbyły wymaganą w większości kategorii Oscarów co najmniej siedmiodniową publiczną dystrybucję kinową na co najmniej jednym ze wskazanych sześciu amerykańskich obszarów, wygrały nagrodę konkursową na jednym ze wskazanych przez AMPAS festiwali filmowych, wygrały złoty, srebrny lub brązowy medal w plebiscycie Studenckiej Nagrody Akademii Filmowej, w kategorii filmu narracyjnego lub alternatywnego/eksperymentalnego. Regulamin dopuszcza sytuację, w której maksymalnie 15% filmu zostało upublicznione przed premierą kinową całości. Zdyskwalifikowane są filmy reklamowe, edytowane wersje lub fragmenty wydanych wcześniej filmów i odcinki seriali telewizyjnych. Obok tytułu filmu wymagane jest wymienienie maksymalnie dwóch twórców kreatywnych, którzy otrzymają potencjalną nominację. Jednym z nich musi być główny reżyser, a drugim – drugi reżyser, producent lub scenarzysta.
W drugim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, odbywa się głosowanie w systemie pojedynczego głosu przechodniego – głosujący wskazują maksymalnie piętnaście pozycji, przyznając im punkty preferencji. Piętnaście filmów, które uzyskało najwięcej punktów, trafia na publikowaną przez AMPAS skróconą listę kandydatów do nominacji. W trzecim etapie mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, którzy obejrzeli każdy z piętnastu filmów. Odbywa się głosowanie na pięć pozycji w systemie pojedynczego głosu przechodniego z punktami preferencji, a nominację otrzymuje pięć filmów, które uzyskało najwięcej punktów. W czwartym etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, odbywa się głosowanie w systemie większości względnej – głosujący wskazują jedną z pięciu nominacji. Nagrodę otrzymuje film, który uzyskał najwięcej głosów.
Laureaci i nominowani Opracowano na podstawie spisu na stronie internetowej Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.
Edycja Rok Film Nominowani 5. 1931/1932 Filmy komediowe Hal Roach Mack Sennett RKO Radio RKO Radio Filmy nowelowe Wrestling Swordfish Mack Sennett Paramount Publix Metro-Goldwyn-Mayer 6. 1932/1933 Filmy komediowe So This Is Harris Filmy nowelowe Morze 7. 1934 Filmy komediowe Warner Bros. Filmy nowelowe i 8. 1935 Filmy komediowe Hal Roach Filmy nowelowe i Universal 9. 1936 Filmy na jednej rolce Bored of Education Hal Roach Paramount Filmy na dwóch rolkach Metro-Goldwyn-Mayer Warner Bros. RKO Radio Filmy kolorowe Warner Bros. Paramount 10. 1937 Filmy na jednej rolce Metro-Goldwyn-Mayer Filmy na dwóch rolkach Metro-Goldwyn-Mayer RKO Radio RKO Radio Filmy kolorowe Warner Bros. Paramount 11. 1938 Filmy na jednej rolce That Mothers Might Live Metro-Goldwyn-Mayer Metro-Goldwyn-Mayer 20th Century-Fox Filmy na dwóch rolkach Warner Bros. Warner Bros. Metro-Goldwyn-Mayer 12. 1939 Filmy na jednej rolce Paramount RKO Radio Metro-Goldwyn-Mayer Warner Bros. Filmy na dwóch rolkach Warner Bros. Metro-Goldwyn-Mayer RKO Radio 13. 1940 Filmy na jednej rolce Warner Bros. Metro-Goldwyn-Mayer Oblężenie RKO Radio Filmy na dwóch rolkach Warner Bros. Metro-Goldwyn-Mayer Warner Bros. 14. 1941 Filmy na jednej rolce Metro-Goldwyn-Mayer Paramount Paramount Warner Bros. Warner Bros. 20th Century-Fox Filmy na dwóch rolkach Metro-Goldwyn-Mayer Metro-Goldwyn-Mayer Warner Bros. United States Army 15. 1942 Filmy na jednej rolce Paramount 20th Century-Fox Warner Bros. Filmy na dwóch rolkach Warner Bros. Metro-Goldwyn-Mayer RKO Radio 16. 1943 Filmy na jednej rolce Amphibious Fighters Grantland Rice Ralph Staub Filmy na dwóch rolkach i 17. 1944 Filmy na jednej rolce Jerry Fairbanks Ralph Staub Filmy na dwóch rolkach i 18. 1945 Filmy na jednej rolce i Ralph Staub Grantland Rice i Filmy na dwóch rolkach i 19. 1946 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach 20. 1947 Filmy na jednej rolce Jerry Fairbanks Filmy na dwóch rolkach 21. 1948 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach Walt Disney 22. 1949 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach i 23. 1950 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach Walt Disney 24. 1951 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach Walt Disney 25. 1952 Filmy na jednej rolce Norman McLaren Filmy na dwóch rolkach Walt Disney 26. 1953 Filmy na jednej rolce Johnny Green National Film Board of Canada Filmy na dwóch rolkach Walt Disney Walt Disney 27. 1954 Filmy na jednej rolce Johnny Green Filmy na dwóch rolkach i Walt Disney 28. 1955 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach Dore Schary Walt Disney 29. 1956 Filmy na jednej rolce Filmy na dwóch rolkach Walt Disney 30. 1957 Norman McLaren Ben Sharpsteen 31. 1958 Walt Disney 32. 1959 Złota rybka Jacques-Yves Cousteau Walt Disney Peter Sellers Shirley Clarke, i 33. 1960 i Ismail Merchant Walt Disney 34. 1961 National Film Board of Canada 35. 1962 i J.C. Carrière i Robert Clouse 36. 1963 i Marcel Ichac 37. 1964 Robert Clouse 38. 1965 Claude Berri i Jim Henson 39. 1966 40. 1967 i 41. 1968 , i National Film Board of Canada John Astin 42. 1969 43. 1970 44. 1971 i i 45. 1972 i 46. 1973 i i 47. 1974 i Julian Chagrin i i 48. 1975 i 49. 1976 i Julian Chagrin i i Dyan Cannon i 50. 1977 i Saul Bass 51. 1978 Taylor Hackford i 52. 1979 i i i Saul Bass i , i 53. 1980 Lloyd Phillips i 54. 1981 i 55. 1982 i Andrew Birkin 56. 1983 57. 1984 i i 58. 1985 i 59. 1986 i 60. 1987 i 61. 1988 i i i 62. 1989 63. 1990 i i Peter Cattaneo i i 64. 1991 i i 65. 1992 i Kenneth Branagh i 66. 1993 i Jonathan Penner Susan Seidelman i Peter Weller i 67. 1994 Peter Capaldi i i Sean Astin i JoBeth Williams i i 68. 1995 Christine Lahti i i Griffin Dunne i Jeff Goldblum i i 69. 1996 David Frankel i i Anders Thomas Jensen Juan Carlos Fresnadillo i 70. 1997 Wizy i honor i i i i i Anders Thomas Jensen 71. 1998 i Anders Thomas Jensen i i 72. 1999 My Mother Dreams the Satan’s Disciples in New York i Henrik Ruben Genz i i Marc-Andreas Bochert i 73. 2000 Peter Riegert i i i 74. 2001 Księgowy i Lisa Blount Copy Shop Virgil Widrich Męska sprawa Sławomir Fabicki i Bogumił Godfrejów i 75. 2002 i i i i i 76. 2003 Two Soldiers Aaron Schneider i Most i William Zabka 77. 2004 Osa Andrea Arnold 7:35 rano Dwa samochody, jedna noc Taika Waititi i 78. 2005 Sześciostrzałowiec Martin McDonagh Cashback i Rúnar Rúnarsson i i 79. 2006 Opowieść o Zachodnim Brzegu i i i 80. 2007 Mozart wśród kieszonkowców i i i 81. 2008 Kraina zabawek i i i 82. 2009 i i i i 83. 2010 Bożek miłości i 84. 2011 Terry George i i i i 85. 2012 Godzina policyjna i i i 86. 2013 i i i Xavier Legrand i 87. 2014 i i i i i 88. 2015 i i Jamie Donoughue 89. 2016 Chór i i i 90. 2017 Chris Overton i i i 91. 2018 i Jaime Ray Newman i Rodrigo Sorogoyen i i i 92. 2019 i i i 93. 2020/2021 i i i i i 94. 2021 i Riz Ahmed i i Sukienka Tadeusz Łysiak i Maciej Ślesicki i 95. 2022 i i i Alice Rohrwacher i Alfonso Cuarón 96. 2023 Zdumiewająca historia Henry’ego Sugara Wes Anderson i i i i i 97. 2024 Nie jestem robotem i i i i i 98. 2025 i i i i i
Statystyki Największa liczba nagród + Osoby/wytwórnie z co najmniej pięcioma nagrodami Należy wejść w sekcji „Short Films – Live Action” w listę „Most Nominations and Awards”. Nagrody Osoba/wytwórnia Filmy i lata 6 Walt Disney (1949) (1951) (1952) (1953) (1954) (1959) 5 (1945) (1946) (1947) (1947) (1951) Metro-Goldwyn-Mayer (1937) (1938) That Mothers Might Live (1939) (1942) (1942) Warner Bros. (1937) (1939) (1940) (1941) (1943) 2 (1943) (1946) (1999) (2014) (1988) (1996) (1944) (1948) Paramount (1940) (1943) (1949) (1956) Hal Roach The Music Box (1932) Bored of Education (1937) (1938) (1941) (1952) (1955)
Największa liczba nominacji + Osoby/wytwórnie z co najmniej sześcioma nominacjami Nominacje Osoba/wytwórnia 20 16 Warner Bros. 15 Metro-Goldwyn-Mayer 12 Walt Disney 8 RKO Radio 7 Paramount 6
Zobacz też
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Oscarów
Krótkometrażowy film aktorski