Trzęsak pustułkowy (Tremella hypogymniae Diederich & M.S. Christ.) – gatunek grzybów należący do rodziny trzęsakowatych (Tremellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tremella, Tremellaceae, Tremellales, Incertae sedis, Tremellomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1996 r. Paul Diederich i Mogens Skytte Christiansen na plesze pustułki pęcherzykowatej (Hypogymnia physodes) we Francji. Wskazali holotyp. Władysław Wojewoda w 1977 r. nadał mu polską nazwę trzęsak pustułkowy.
Morfologia Owocniki Często ich brak lub są niepozorne. Występują natomiast galasy o barwie od bladoróżowej do różowawej, o średnicy 0,4–1,8 mm, niezwężone u podstawy, o gładkiej powierzchni, często ciemne lub czarne wskutek obecności nadpasożytów. Owocniki, jeśli występują, są rozpostarte na powierzchni galasów, często o niewyraźnych brzegach, konsystencji woskowej do twardo-galaretowatej, barwy żółtawej, różowawej lub blado-pomarańczowej. Cechy mikroskopowe Strzępki miąższu przemieszane ze strzępkami porażonego porostu, nieliczne, cienkościenne, o grubości 1–3 µm, ze sprzążkami. Hymenium szkliste, zawierające nieliczne lub liczne probazydia i komórki konidiotwórcze. Grubość hymenium zmienia się w zależności od stadium rozwoju owocnika, osiągając do 100 µm. Zawiązki probazydiów elipsoidalne, proliferacje zachodzą przez sprzążkę u podstawy. Brak hyfid i cystyd. Dojrzałe podstawki dwukomórkowe, o nieregularnym kształcie i układzie przegród, z jedną przegrodą podłużną, ukośną lub poprzeczną; komórki często nierównej wielkości, o wymiarach 11–20 × 7–12 µm. Epibazydia prawie cylindryczne, o średnicy 2–3,5 µm i długości co najmniej 30 µm. Bazydiospory szkliste, od prawie kulistych do elipsoidalnych, z wyraźnym wyrostkiem wnęki (apikulusem), o wymiarach 7–10 × 5,5–7 µm. Anamorfa słabo wykształcona. Komórki konidiotwórcze szkliste, maczugowate do cylindrycznych, o wymiarach 21–35 × 5–9 µm, niedojrzałe, bez rozgałęzień wierzchołkowych.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Azji i Europie. W Polsce podano wiele stanowisk.
Grzyb naporostowy, pasożytujący na plesze porostów z rodzaju Hypogymnia (pustułka). W Polsce podano jego występowanie na plesze pustułki pęcherzykowatej (Hypogymnia physodes) i pustułki rurkowatej (Hypogymnia tubulosa) rozwijających się na wielu gatunkach drzew (jodła pospolita, olsza szara, brzoza omszona, modrzew polski, sosna zwyczajna, dąb szypułkowy, jarząb pospolity, lipa drobnolistna). Według Paula Diedericha występuje tylko na pustułce pęcherzykowatej.
Przypisy
Kategoria:Grzyby naporostowe Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Trzęsakowate