Lidija Nikołajewna Dielektorska, Lidia Delectorskaya (, ur. w Tomsku, zm. 16 marca 1998 w Paryżu) – rosyjska emigrantka i modelka, znana ze współpracy z Henrim Matisse’em rozpoczętej w 1932 roku.
Biografia Urodziła się 23 czerwca 1910 w Tomsku na Syberii . Była rosyjską emigrantką, modelką, sekretarką i powierniczką francuskiego malarza Henriego Matisse’a, z którym współpracowała przez ponad dwie dekady. Jej ojciec był lekarzem. Po śmierci ojca na tyfus a matki na cholerę w 1922 była wychowana przez ciotkę. W 1928 wyemigrowała z ciotką do Francji, a w 1930 przybyła do Nicei, gdzie próbowała rozpocząć samodzielne życie. Początkowo zamierzała studiować medycynę na Sorbonie, lecz z powodu wysokich kosztów nauki nie mogła kontynuować studiów.
W 1932 znalazła pracę u Henriego i Amélie Matisse’ów, najpierw jako pomoc w pracowni i w domu. Pracowała przy realizacji monumentalnego projektu Taniec z Merion dla Fundacji Barnesa, zanim na stałe związała się z pracownią Matisse’a. W 1933 Matisse zaczął przedstawiać ją na obrazach, a już w połowie lat trzydziestych stała się jego główną modelką i jedną z najważniejszych postaci jego późnej twórczości. Jej wizerunek pojawił się na 69 obrazach i około stu rysunkach artysty. Do najbardziej znanych dzieł związanych z Dielektorską należą m.in. () z 1935, Rumuńska bluzka () z 1940 oraz liczne portrety i akty powstałe w Nicei w latach trzydziestych i czterdziestych.
Jej rola szybko zaczęła wykraczać poza pozowanie, ponieważ zarządzała pracownią, organizowała pracę modeli, zajmowała się korespondencją oraz sprawami administracyjnymi artysty. W późniejszych latach odegrała ważną rolę w organizowaniu jego pracy nad wycinankami z malowanego gwaszem papieru (), w tym nad projektem () z 1952. Dielektorska dokumentowała działalność Matisse’a, między innymi wykonując fotografie jego pracowni i procesu twórczego. Pozostawiła także własne świadectwa dotyczące pracy Matisse’a, publikując m.in. książkę „L’Apparente Facilité” oraz późniejszą „Henri Matisse: Contre vents et marées”, które stanowią źródło wiedzy o artyście i jego metodzie pracy.
Zmarła 16 marca 1998 roku w Paryżu. Została pochowana na cmentarzu w Pawłowsku (Petersburg).
Przypisy
Kategoria:Henri Matisse Kategoria:Ludzie urodzeni w Tomsku Kategoria:Modelki i modele aktu (sztuka) Kategoria:Modelki i modele (sztuka) Kategoria:Muzy (biografie kobiet) Kategoria:Pochowani w Petersburgu Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1998