Trzęsak morwowaty (Tremella moriformis Sm. & Sowerby) – gatunek grzybów należący do rodziny trzęsakowatych (Tremellaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tremella, Tremellaceae, Tremellales, Incertae sedis, Tremellomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1986 r. Alexander Hanchett Smith i James Sowerby na drewnie w Wielkiej Brytanii. Synonimy: Dacrymyces moriformis (Sm. & Sowerby) Fr. 1822 Phyllopta moriformis (Sm. & Sowerby) Fr. 1849 Tremella nigrescens var. moriformis (Sm. & Sowerby) Costantin & L.M. Dufour 1891 Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 1977 r.
Morfologia Owocniki Rozwijają się w podkładkach grzybów Sordariomycetes, przebijając się z nich na zewnątrz. Są okrągłe, guzkowate, występują w skupiskach, z czasem zlewając się w mózgowate formy. Mają średnicę 0,5–1,5 cm, barwę od czerwonobrązowej do niemal czarnej, po wyschnięciu od ciemnobrązowej do czarnej. Cechy mikroskopowe Podstawki dwóch typów morfologicznych: typ 1 – od niemal kulistych do kulistych, 15–20 × 14–20 µm, z wyrostkami szczytowymi i trzonkami lub bez nich (wyrostek szczytowy o długości do 2 µm; trzonek zazwyczaj nieobecny, jeśli występuje – do 2 µm długości); typ 2 – od szeroko elipsoidalnych do owalnych, niekiedy cytrynowatych, 18–22(-26) × (12-)15–17 µm (wymiary bez trzonka), rzadko z trzonkami (jeśli występują mają długość do 4 µm), często z wyrostkami szczytowymi (do 2 µm długości). Oba typy są szkliste, gładkie, 2–4-zarodnikowe, ze sterygmami o długości do 65 µm i średnicy 2–3 µm, skośnymi, centralnymi lub podłużnymi przegrodami. Bazydiospory 8–10 × 8,5–10 µm, Q = 0,9–1, gładkie, szkliste, szersze niż dłuższe. Konidiów brak. Komórki nabrzmiałe, liczne w subhymenium i wewnętrznych partiach owocników; od niemal kulistych (7–10 × 6–9 µm) do elipsoidalnych lub wrzecionowatych 8–17 × 4–7,5 µm. Czasami kiełkują, wytwarzając strzępki, które czasem anastomozują z innymi strzępkami. Ssawki rzadkie.
Występowanie i siedlisko W Polsce dwa stanowiska podał W. Wojewoda w 1977 i 1979 r., w późniejszych latach podano wiele nowych. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną. Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status gatunku wymierającego, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia.
Grzyb nagrzybny pasożytniczy. Występuje na podkładkach grzybów z rodzaju Diaporthe rozwijających się na butwiejących gałęziach drzew liściastych.
Przypisy
Kategoria:Grzyby nagrzybne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Trzęsakowate