Centralny Zarząd Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – jednostka organizacyjna Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego, odpowiedzialna za zarządzanie i nadzór nad podległymi przedsiębiorstwami przemysłu piwowarsko-słodowniczego, realizację państwowych planów gospodarczych oraz organizację produkcji, zaopatrzenia i zbytu.

Powołanie Centralnego Zarządu W związku z ustawą o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej w 1949 r. powołano Ministerstwo Przemysłu Rolnego i SpożywczegoUstawa z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej. Dz. U. 1949 nr 7 poz. 43. Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1951 r. w sprawie tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego ustanowiono Centralny Zarząd Przemysłu Piwowarsko-SłodowniczegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego. Dz. U 1949 nr 18 poz. 122Uchwała nr 772 Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1951 r. w sprawie tymczasowego statutu organizacyjnego Ministerstwa Przemysłu Rolnego i Spożywczego. M. P. 1951 nr 97 poz. 1371. Centralny Zarząd funkcjonował według zasad określonych w dekrecie z 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych Dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Dz. U. 1950 nr 49 poz. 439.

Historia Na podstawie ustawy z 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej znacjonalizowano między innymi browary o zdolności produkcyjnej powyżej 15.000 hektolitrów rocznie oraz fabryki drożdżyUstawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Dz. U. 1946  nr 3  poz. 17. W 1946 r. powołano Centralny Zarząd Państwowego Przemysłu Fermentacyjnego, którego zadaniem było sprawowanie zarządu i nadzoru nad przedsiębiorstwami przemysłowymi i handlowymi pozostającymi w zarządzie Państwowych Zjednoczeń Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego oraz reprezentowanie ich wobec władz i urzędówZarządzenie Ministra Aprowizacji i Handlu z dnia 30 września 1946 r. w sprawie utworzenia Centralnego Zarządu Państwowego Przemysłu Fermentacyjnego.. Do jego kompetencji należało również opracowywanie planów produkcji i inwestycji w ramach planu państwowego, realizacja zatwierdzonych planów gospodarczych oraz organizowanie i nadzorowanie zbytu gotowej produkcjiJuliusz Komornicki (red.), Kronika przemysłu piwowarskiego, Cz. 1: lata 1945–1980, Wydawca Spółka „Piwochmiel”, Warszawa 1995.. Centralny Zarząd odpowiadał ponadto za organizację zaopatrzenia przedsiębiorstw w surowce i materiały pomocnicze, a także wydawanie opinii dotyczących projektów ustaw, dekretów i rozporządzeń w zakresie gospodarki. W ramach kompetencji administracyjnych i technicznych był uprawniony do wydawania ogólnych zarządzeń dotyczących funkcjonowania podległych przedsiębiorstw.

W 1946 r. funkcjonowały następujące zjednoczeniaArchiwum Akt Nowych, Centralny Zarząd Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego w Warszawie, sygn.. 2/1018/0, 1950–1960.:

Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Warszawa (centrala); Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Rejon Śląsko-Dąbrowski w Zabrzu; Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Rejon Krakowski w Krakowie; Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Rejon Dolnośląski we Wrocławiu; Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Rejon Bydgoski w Bydgoszczy; Państwowe Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego – Rejon Łódzki w Łodzi.

Cele i zadania Centralnego Zarządu z 1951 r. Zadaniem Centralnego Zarządu było przede wszystkim zarządzanie i nadzór nad przedsiębiorstwami przemysłowymi i handlowymi znajdującymi się w zarządzie Państwowych Zjednoczeń Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego. Do jego kompetencji należała również reprezentacja podległych przedsiębiorstw wobec władz i urzędów.

W zakresie planowania gospodarczego Centralny Zarząd zajmował się opracowywaniem planów produkcji i inwestycji w ramach planu państwowego oraz realizacją zatwierdzonych i obowiązujących planów gospodarczych. Istotnym zadaniem była także organizacja i nadzór nad zbytem gotowej produkcjiSławomir Dryja, Browary Ziem Zachodnich i Północnych w latach 1945–1951, Toma 1, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2024..

Centralny Zarząd odpowiadał ponadto za organizację zaopatrzenia przedsiębiorstw w surowce i materiały pomocnicze. Do jego kompetencji należało również wydawanie opinii o projektach ustaw, dekretów i rozporządzeń dotyczących dziedziny gospodarczej oraz wydawanie ogólnych zarządzeń w zakresie administracji przedsiębiorstw i spraw technicznych.

Wykaz zjednoczeń i zakładów piwowarsko-słodowniczych z 1952 r. Według danych AAN w 1952 r. funkcjonowały następujące zjednoczenia i zakłady piwowarsko-słodownicze:

Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego w Bydgoszczy; Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego w Łodzi; Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego we Wrocławiu; Zjednoczenie Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego w Zabrzu;

Będzińskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Bielskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Bojanowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Bydgoskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Ciechanowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Czechowickie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Chojnowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Elbląskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Gdańskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Koszalińskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Krakowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Łańcuckie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Łódzkie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Namysłowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Olsztyńskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Ostrowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Połczyńskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Poznańskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Przemyskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Słupskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Suwalskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Tarnobrzeskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Wałbrzyskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Wrocławskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Zaodrzańskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze; Zielonogórskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze.

Przypisy

Kategoria:Przemysł alkoholowy Kategoria:Rolnictwo w PRL Kategoria:Przemysł spożywczy