Bitwa pod Petą grec. Μάχη του Πέτα – starcie zbrojne pomiędzy Grekami a turecką ekspedycją karną, do którego doszło 16 lipca 1822 w Epirze, w trakcie wojny o niepodległość Grecji.
Tło wydarzenia Po porażkach korpusu ekspedycyjnego Hurshida Paszy w maju i w czerwcu 1822, dowództwo nad siłami osmańskimi objął Omer Vrioni, generał pochodzenia albańskiego. Na czele powstańców greckich stanął książę Aleksandros Mawrokordatos, który wylądował w Missolungi, mając wsparcie batalionu filhellenów - ochotników niemieckich, polskich, szwajcarskich, francuskich i włoskich, którzy przyłączyli się do powstania. Oddziały Mawrokordatosa zmierzały w kierunku Arty, gdzie miały połączyć się z kleftami, dowodzonymi przez Gogosa Bakolasa i Varnakiotisa. Łączne siły powstańcze liczyły ponad 2 tysiące ludzi i były kilkakrotnie słabsze liczebnie od oddziałów Omera Vrioniego. Szukając korzystnego miejsca do rozegrania bitwy Mavrokordatos rozlokował swoje oddziały na wzniesieniach, leżących na zachód i wschód od wsi Peta. Wschodnią flanką dowodził Gogos Bakolas, a zachodnią Markos Botsaris. Siłami greckiego centrum dowodzili kapitanowie Varnakiotis i Vlachopulos. Oddział ochotników-filohellenów wzmacniał zachodnią flankę sił powstańczych.
Bitwa Jednostki osmańskie zaatakowały pozycje powstańcze przed świtem 16 lipca 1822. Liczący ponad 600 żołnierzy oddział jazdy zaatakował lewe skrzydło powstańców. Po raz pierwszy jednostki powstańcze, szkolone przez zagranicznych oficerów stosowały taktykę odmienną od partyzanckiej, a przypominającej działania regularnej armii. Turcy, zdumieni panującą początkowo ciszą po stronie przeciwnika, zostali skutecznie ostrzelani dopiero gdy dotarli na odległość 100 stóp od pozycji powstańczych. Kolejne szarże także kończyły się niepowodzeniem, przynosząc znaczne straty stronie osmańskiej. Niepowodzeniem zakończyło się także pierwsze natarcie nieregularnych formacji albańskich na wschodnią flankę powstańców. O klęsce powstańców przesądziła postawa Gogosa Bakolasa, który w kluczowym momencie bitwy nakazał odwrót. Po zajęciu wschodniego wzgórza przez Turków, zajęli oni wioskę Peta i zaatakowali lewe skrzydło powstańcze od tyłu. W szeregi powstańców wkradł się chaos, który wykorzystała kawaleria osmańska, wybijając większość obrońców zachodniego wzgórza. Grupa dwunastu polskich filhellenów, dowodzona przez Franciszka Mierzewskiego (Mierzejewskiego) broniła się w kościele św. Jerzego we wsi Peta, zanim Turcy go nie podpalili, zabijając obrońców. Z pogromu pod Petą ocalało tylko trzech Polaków, na czele z kapitanem Kutzowskim. Mawrokordatos i Botsaris uciekli z pola bitwy. thumb|250px|Szkic bitwy pod Petą
Konsekwencje Powstańcy stracili w bitwie 268 poległych. Straty tureckie szacowano na 600 poległych. Największe straty w bitwie poniósł batalion filohellenów, tracąc 68 zabitych (w tym 34 Niemców, 12 Włochów i 9 Polaków). Wśród ofiar był pułkownik włoski Pietro Tarella i francuski oficer Miniac. Część jeńców, schwytanych w czasie bitwy zostało ściętych w Arcie. Klęska osłabiła pozycję Mawrokordatosa, a ciężar walk powstańczych przeniósł się na Peloponez.
Przypisy
Kategoria:Bitwy wojny o niepodległość Grecji Kategoria:Wydarzenia 1822