Produkcja fonograficzna – zespół działań twórczych, wykonawczych, technicznych i wydawniczych, którego punktem wyjścia jest utwór muzyczny, a rezultatem – przygotowane do publikacji nagranie, włączone do wydawnictwa fonograficznego i udostępnione odbiorcom. Nie sprowadza się do utrwalenia gotowego utworu, ponieważ postać nagrania jest kształtowana zarówno podczas wykonania lub innego wytwarzania materiału dźwiękowego, jak i w toku jego późniejszego opracowania.
Typowy przebieg produkcji obejmuje opracowanie wykonawcze utworu, w tym jego aranżację, wykonanie lub inne wytworzenie materiału dźwiękowego, jego rejestrację, selekcję i edycję, miksowanie oraz mastering, a następnie przygotowanie wydawnictwa i jego dystrybucję. Kolejność ta ma charakter porządkujący – poszczególne czynności mogą przebiegać równolegle, powtarzać się i wzajemnie przenikać.
Zakres i przebieg W praktyce branżowej wyróżnia się działalność producenta muzycznego, związaną przede wszystkim z twórczym i technicznym kształtowaniem nagrania, oraz producenta fonogramu, odpowiadającego za organizację i finansowanie jego powstania. Producent muzyczny może uczestniczyć m.in. w wyborze i aranżowaniu utworów, ustalaniu brzmienia, prowadzeniu wykonawców podczas sesji oraz nadzorowaniu miksu i masteringu, natomiast producent fonogramu zapewnia prawa, studio i personel oraz koordynuje harmonogram prac. Obie role może pełnić ta sama osoba lub ten sam podmiot, pozostają one jednak odrębne pod względem zadań i praw.
Przed rozpoczęciem rejestracji utwór może zostać opracowany wykonawczo, m.in. przez ustalenie jego aranżacji i sposobu wykonania. Decyzje te mogą być jednak zmieniane również podczas pracy studyjnej, a poszczególne etapy produkcji mogą przebiegać cyklicznie i nakładać się na siebie. Materiał sesyjny powstaje wskutek rejestracji jednego lub wielu wykonań całości albo fragmentów utworu. W muzyce elektronicznej i produkcji wykorzystującej techniki cyfrowe materiał może być także generowany, programowany lub pozyskiwany z sampli. W nagraniu wielośladowym materiał zapisuje się na odrębnych śladach nagraniowych, które mogą zawierać poszczególne lub ich fragmenty, natomiast kolejne take’i, czyli duble, stanowią alternatywne wykonania całości lub części materiału. Ślad nagraniowy i take nie są zatem pojęciami tożsamymi.
Zarejestrowany materiał podlega selekcji i edycji. W procesie compingu wybrane fragmenty różnych take’ów łączy się w jedną spójną wersję nagrania, sprawiającą wrażenie ciągłego wykonania. Poszczególne partie materiału można ponadto poprawiać, przemieszczać, powtarzać lub uzupełniać dogrywkami. Podczas miksowania ślady są łączone w całość, a ich wzajemne proporcje, rozmieszczenie przestrzenne, barwa i dynamika kształtowane m.in. przez regulację poziomów sygnałów, , korekcję częstotliwościową, kompresję dynamiki oraz stosowanie pogłosu i innych efektów. Z tego samego materiału wielośladowego mogą powstać różne miksy, a nagrania przeznaczone do poszczególnych wydań mogą być poddawane odmiennemu masteringowi. Miks poddawany jest następnie masteringowi, którego rezultatem jest master – ostatecznie przygotowana wersja nagrania przeznaczona do publikacji.
Nagranie jest następnie reprezentowane jako ścieżka konkretnego wydawnictwa. Ścieżka wydawnictwa nie jest tożsama ani z utworem muzycznym, ani z samym nagraniem, lecz oznacza jego umieszczenie w określonej pozycji danego singla, minialbumu, albumu lub innego wydawnictwa. To samo nagranie może występować na wielu wydawnictwach, a jedno wydawnictwo może zawierać wiele nagrań. Wydawnictwa fonograficzne są rozpowszechniane w postaci fizycznej albo cyfrowej; dystrybucja cyfrowa obejmuje przekazywanie usługodawcom cyfrowym metadanych o wydawnictwie i zawartych w nim nagraniach oraz udostępnianie nagrań m.in. w serwisach pobierania muzyki i .
Przypisy
Kategoria:Przemysł muzyczny