Kopalnia krzemienia w Dolinie Udorki – nieczynna, pradziejowa kopalnia krzemieni w Dolinie Udorki. Znajduje się we wsi Poręba Dzierżna w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Wolbrom. Pod względem geograficznym rejon ten znajduje się na Wyżynie Ryczowskiej będącej częścią Wyżyny Częstochowskiej.
Kopalnia znajduje się na wschodnim brzegu doliny Udorki, na wysokości około 270–350 m n.p.m. Konkrecje krzemienia czekoladowego znajdowano tutaj już w 2007 r., ale dopiero w 2013 roku odkryto wychodnie tego krzemienia, a w pobliżu krawędzi doliny niewielkie zagłębienia, silnie zamaskowane przez runo leśne. Stanowisko archeologiczne ma powierzchnię około 1 ha. W latach 2018–2019 w trakcie badań sondażowych stwierdzono górniczy charakter tych zagłębień. Badania wykopaliskowe w południowej strefie stanowiska wykazały, że pod warstwą lessu znajdują się relikty wielu obiektów kulturowych w postaci szybów wydobywczych dochodzących do pokładów krzemienia. Po jego wyeksploatowaniu szyby zapełniano osadami koluwialnymi i kawałkami skały wapiennej, pochodzącymi z sąsiednio drążonych, nowych szybów. W materiale tym archeolodzy znaleźli węgle drzewne i bardzo liczne odpryski krzemieni. Radioizotopowe datowanie węgla drzewnego wskazuje, że krzemienie wydobywano tu już we wczesnym holocenie i później w epoce neolitu i epoce brązu. Pochodzące z Doliny Udorki krzemienie czekoladowe znajdywane są na licznych stanowiskach archeologicznych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Dawniej sądzono, że pochodziły one z północno-wschodniej strefy Gór Świętokrzyskich.
Doliną Udorki prowadzi żółty szlak turystyczny z Zamku w Smoleniu do Udorza.
Przypisy
Kategoria:Formacje skalne Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Kategoria:Nieczynne kamieniołomy w województwie małopolskim Kategoria:Poręba Dzierżna