Bonatea speciosa – gatunek roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Gatunek typowy rodzaju Bonatea.

Morfologia Pokrój Wieloletni, naziemny geofit bulwiasty o nierozgałęzionej, ulistnionej na całej długości łodydze, osiągający zwykle 0,4–0,6 m wysokości, wyjątkowo do 1 m. Okres spoczynku roślina spędza w postaci wydłużonych bulw spichrzowych po tym, jak część nadziemna całkowicie zamiera. Liście W liczbie kilku do kilkunastu. Blaszki są ciemnozielone, szeroko lancetowate do jajowatych, rozmieszczone wzdłuż łodygi, niekiedy więdną jeszcze przed rozkwitnięciem kwiatostanu. Kwiaty Kwiatostan szczytowy, gęsty, groniasty, złożony z kilku do około 40 średnich do dużych, zielono-białych, pachnących kwiatów o skomplikowanej, „pajęczej” budowie; o woni nasilającej się wieczorem. Górny listek okwiatu tworzy kapturowatą osłonę, listki boczne są nieklapowane, do 25 mm długości, zrośnięte u nasady z warżką. Warżka jest trójłatkowa, z ostrogą. Pojedynczy, wyprostowany pręcik ma dwa długie, cienkie kanały pyłkowe, połączone z dwoma równie długimi, skierowanymi ku przodowi ramionami prętosłupa; dwa znamiona są także wydłużone i skierowane ku przodowi.

Biologia i ekologia Gatunek rośnie w nadmorskich zaroślach, na obrzeżach lasów, a czasem także w sawannie, od poziomu morza do ok. 1200 m n.p.m., zwykle na piaszczystych glebach. Kwitnie od czerwca do lutego (na półkuli południowej głównie wiosną i latem). Kwiaty, silniej pachnące po zmroku, zapylane są przez długojęzyczkowe ćmy z rodziny zawisakowatych (Sphingidae). W ocenie z 2002 r. gatunek uznano za niezagrożony (kategoria LR-lc).

Rozmieszczenie geograficzne Gatunek występuje w południowej Afryce: w prowincjach przylądkowych (Północnej, Zachodniej, i Wschodniej) oraz w KwaZulu-Natal w Południowej Afryce, a także w południowym Mozambiku i w Zimbabwe.

Systematyka Gatunek sklasyfikowany do rodzaju Bonatea w obrębie podplemienia Orchidinae, plemienia Orchideae, podrodziny storczykowych (Orchidoideae), rodziny storczykowatych (Orchidaceae), rzędu szparagowce (Asparagales) w obrębie roślin jednoliściennych. Niektórzy autorzy (m.in. Kurzweil i Weber) proponowali włączenie rodzaju Bonatea do szerzej ujmowanej Habenaria, jednak pogląd ten nie jest powszechnie przyjęty.

Przypisy

Kategoria:Storczykowe