Jan Gancewski (ur. w 1964 w Mrągowie) – polski historyk i mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (prof. UWM). Specjalizuje się w historii średniowiecznej, w szczególności w dziejach państwa zakonu krzyżackiego w Prusach, jego gospodarce i strukturze własnościowej.
Życiorys
Jan Gancewski urodził się w 1964 roku w Mrągowie. W 1989 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.
W 1997 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika obronił przygotowaną pod kierunkiem Zenona Huberta Nowaka rozprawę pt. Rola zamków krzyżackich w ziemi chełmińskiej od połowy XIV w. do 1454 r..
26 czerwca 2012 uzyskał stopień doktora habilitowanego. Jego badania habilitacyjne dotyczyły folwarków funkcjonujących na terenie państwa zakonu krzyżackiego w Prusach w latach 1466–1525. W tym samym roku ukazała się jego monografia Folwarki państwa zakonu krzyżackiego w Prusach w latach 1466–1525. Struktura, produkcja, przemiany, reformy, znaczenie.
Zawodowo związał się z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, gdzie pracuje jako profesor UWM. W latach 2015–31 marca 2018 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Historii UWM.
Działalność naukowa
Głównym obszarem zainteresowań badawczych Gancewskiego są dzieje państwa zakonu krzyżackiego w Prusach, ze szczególnym uwzględnieniem jego organizacji gospodarczej, funkcjonowania zamków i ich zaplecza gospodarczego, gospodarki folwarcznej oraz struktury własnościowej państwa zakonnego.
Prowadził badania nad gospodarczym znaczeniem zamków krzyżackich oraz przemianami zachodzącymi w gospodarce państwa zakonnego. Jest autorem publikacji dotyczących m.in. folwarków, zespołów dóbr, młynów i karczm oraz innych elementów struktury gospodarczej średniowiecznych Prus.
W czasopiśmie naukowym Echa Przeszłości opublikował m.in. artykuł Zespoły dóbr, dobra złożone, młyny i karczmy oraz folwarki prywatne. Elementy krajobrazu własnościowego po zakończeniu wojny trzynastoletniej w państwie zakonu krzyżackiego w Prusach.
Opublikował także pracę Początki gospodarki folwarcznej w kompleksie zamkowym w Malborku i na terenie komturstwa malborskiego.
Odbywał zagraniczne kwerendy naukowe. W 2003 przebywał na stypendium UWM w Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze, a w 2006 był stypendystą Herder-Institut w Marburgu.
Działalność organizacyjna i popularyzatorska
Gancewski działał w Polskim Towarzystwie Historycznym. Pełnił funkcję przewodniczącego Koła PTH w Mrągowie oraz wiceprezesa Oddziału PTH w Olsztynie.
Był również kanclerzem Towarzystwa Naukowego „Pruthenia” oraz członkiem Towarzystwa Naukowego im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.
Związany był z czasopismem Mrągowskie Studia Humanistyczne, poświęconym m.in. historii i literaturze regionu mrągowskiego.
Był także związany z Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku. W 2011 został powołany w skład Rady Muzeum.
Ponownie znalazł się w składzie Rady Muzeum powołanej w 2015.
W 2020, z okazji 50-lecia Muzeum Ziemi Piskiej, otrzymał honorowy tytuł „Przyjaciela Muzeum Ziemi Piskiej”.
Wybrane publikacje
Rola zamków krzyżackich w ziemi chełmińskiej od połowy XIV wieku do 1454 roku. Studia nad gospodarką, Olsztyn 2001. Jan Gancewski, Witold Gieszczyński, Andrzej Korytko, Wierni historii. 60 lat Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie, Olsztyn 2008. Powrót do źródeł. Pamiętnik XVIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Olsztynie 16–19 września 2009 roku, red. Jan Gancewski, Norbert Kasparek, Andrzej Korytko, Olsztyn 2010. Folwarki państwa zakonu krzyżackiego w Prusach w latach 1466–1525. Struktura, produkcja, przemiany, reformy, znaczenie, Olsztyn 2012, ISBN 978-83-63040-06-2.
Odznaczenia i wyróżnienia
Srebrny Krzyż Zasługi – 2001. honorowy tytuł „Przyjaciela Muzeum Ziemi Piskiej” – 2020.
Przypisy
Linki zewnętrzne Jan Gancewski w Encyklopedii Warmii i Mazur
Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Ludzie urodzeni w Mrągowie Kategoria:Urodzeni w 1964