U-226 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.
Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość maksymalną 17,7 węzła, jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.
Okręt został zwodowany 18 czerwca 1942 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 1 sierpnia 1942 roku wszedł do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie odbył trzy patrole bojowe, podczas których zatopił jeden statek o pojemności 7134 BRT. U-226 został zatopiony wraz z całą załogą 6 listopada 1943 roku na wschód od Nowej Fundlandii bombami głębinowymi przez slupy brytyjskiej komandora Frederica Johna Walkera.
Projekt i budowa
Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i za mało miejsca pod pokładem umożliwiającego instalację sonaru. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.
U-226 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-226 otrzymał numer stoczniowy 656 (Werk 656). Stępkę okrętu położono 1 sierpnia 1941 roku, a zwodowany został 18 czerwca 1942 roku.
Dane taktyczno-techniczne thumb|left|alt=Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-Boota typu VIIC|Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-226 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Kadłub podzielono grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.
Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka była również wyposażona w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.
Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.
Służba U-226 został wcielony do służby w Kriegsmarine 1 sierpnia 1942 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) , dowodzący wcześniej U-149. U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 12 559. Do 31 grudnia 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując z Kilonii.
Pierwszy rejs bojowy 31 grudnia 1942 roku U-226 wyszedł z Kilonii na swój pierwszy wojenny patrol, kierując się na Atlantyk. 1 stycznia 1943 roku okręt został przyporządkowany do . W dniach 8–12 stycznia U-Boot wchodził w skład wilczego stada „Falke”, a od 10 do 19 stycznia operował w stadzie „Habicht”. Między 19 stycznia a 15 lutego przyporządkowano go do wilczego stada „Haudegen”, a następnie (od 24 do 26 lutego) wchodził do składu stada „Sturmbock”. 10 marca po 70 dniach spędzonych w morzu okręt dopłynął do portu w Lorient.
Drugi rejs bojowy 10 kwietnia U-Boot wyszedł z Lorient na swój drugi atlantycki patrol. Między 15 a 18 kwietnia został przyporządkowany do wilczego stada o nieustalonej nazwie. 17 kwietnia U-226 został zaatakowany bombami głębinowymi przez eskortowce ochraniające konwój HX-233 i doznał ciężkich uszkodzeń, które jednak zostały naprawione przez załogę i okręt mógł kontynuować patrol. 18 kwietnia o godzinie 03:26 w odległości około 900 Mm na północny wschód od Azorów U-226 wystrzelił torpedę i otworzył ogień z działa pokładowego w kierunku nowego, zbudowanego w 1943 roku brytyjskiego parowego statku handlowego „Fort Rampart” (typu ) o pojemności 7134 BRT, płynącego w konwoju HX-233 z ładunkiem 8700 ton drewna i drobnicy na trasie Vancouver – Port Alberni – Panama – Nowy Jork – Kingston upon Hull. Statek został poprzedniego dnia ciężko uszkodzony przez siostrzanego U-Boota na pozycji , jednak zatonął dopiero w wyniku ataku U-226 na pozycji . Z przebywających na pokładzie statku 56 osób śmierć poniosło sześciu członków załogi, natomiast kapitan, 40 załogantów, sześciu artylerzystów oraz trzech pasażerów zostało uratowanych przez kanadyjską korwetę typu Flower .
Od 19 kwietnia do 4 maja U-226 wchodził w skład wilczego stada „Specht”, a następnie (w dniach 4–5 maja) operował w stadzie „Fink”. 17 maja U-Boot zawinął do Saint-Nazaire, spędzając w morzu 38 dni.
Trzeci rejs bojowy i utrata okrętu 26 lipca 1943 roku nastąpiła zmiana na stanowisku dowódcy jednostki: kpt. mar. Rolfa Borchersa zastąpił por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) . 28 września U-Boot wyszedł z portu Saint-Nazaire i po trzydniowym rejsie dotarł 30 września do Brestu, skąd 5 października wyruszył na trzeci wojenny patrol, udając się na wody północnego Atlantyku. Między 22 a 27 października okręt operował w wilczym stadzie , następnie (od 27 do 30 października) w stadzie Siegfried 3, a potem Jahn (w dniach 30 października – 2 listopada) i Tirpitz 4 (2–6 listopada).
6 listopada 1943 roku na wschód od Nowej Fundlandii próbujący wykonać atak na brytyjski lotniskowiec eskortowy U-226 został wykryty o godzinie 2:12 przez okręty brytyjskiej komandora Frederica Johna Walkera: slupy HMS „Starling” (U66), i , które znajdowały się na patrolu na trasie przejścia konwoju HX-264. Skoordynowany atak bombami głębinowymi został przeprowadzony przez brytyjskie eskortowce rankiem i zakończył się zatopieniem U-Boota na pozycji . Zginęła jego cała, licząca w tym rejsie 51 osób załoga U-226.
Podsumowanie działalności bojowej U-226 odbył trzy patrole bojowe, spędzając w morzu 141 dni. W ich trakcie zatopił jeden statek handlowy o pojemności 7134 BRT, na pokładzie którego zginęło sześć osób.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Nazwy okrętów niemieckich Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu VII zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione bombami głębinowymi Kategoria:Okręty podwodne typu VIIC Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Statki i okręty zatopione na Oceanie Atlantyckim