Leonard Norman Cohen CC, GOQ (ur. 21 września 1934 w Montrealu, zm. 7 listopada 2016 w Los Angeles) – kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz tworzący w stylu piosenki autorskiej w gatunku folk rock.
Życiorys Urodził się w 1934 w Montrealu jako Leonard Norman Cohen, syn Mashy (Marshy) i Nathana Cohenów, w średniozamożnej żydowskiej rodzinie. Prapradziadek Lazarus był pierwszym, który osiadł w Montrealu i po dwóch latach sprowadził swojego syna, Lyona. Obaj pochodzili z Wołkowyska, a matka, Masha Klonitsky, przybyła do Montrealu z Wołkowyska na Nowogródczyźnie, była córką talmudysty, rabbiego Solomona Klonitsky-Kline, nauczyciela w szkole talmudycznej w KownieLeonard Cohen Celebrity Profile, News, Gossip & Photos – AskMen.com.Leonard Cohen 24 maja 1985 r. w programie The Midday Show With Ray Martin (ABC Sydney) powiedział: „Moja matka pochodziła z Litwy, która była częścią Polski, a mój pradziadek przyjechał do Kanady z Polski”.. 15 sierpnia 1937 zmarł dziadek Leonarda ze strony ojca, Lyon Cohen, człowiek aktywny w społeczności kanadyjskich Żydów. W 1944 zmarł ojciec Leonarda Nathan.
Dzięki swojej rodzinie otrzymał solidną edukację na poziomie średnim i zaczął studia na anglojęzycznym Uniwersytecie McGilla w rodzinnym mieście. Mimo że był przeciętnym studentem, jeszcze w trakcie studiów zdobył prestiżową nagrodę McNaughton Prize za osiągnięcia literackie. 5 października 1955 ukończył studia na Uniwersytecie McGilla uzyskując stopień bakałarza sztuk (Bachelor of Arts). W maju 1956 wydał swój pierwszy tom poezji – Let Us Compare Mythologies. Na przestrzeni następnych lat pisał i publikował poezję oraz wydał dwie powieści: The Favorite Game (1963) i Beautiful Losers (1966). mały|Cohen (1988) mały|Cohen (2008) W wywiadach często powtarzał, że zaczął śpiewać, gdyż trudno mu było wyżyć z pisania. Biografowie nieco inaczej przedstawiają jego życie w tamtym okresie. Honoraria literackie, rządowe granty oraz dochody z rodzinnego przedsiębiorstwa wystarczały na wygodne życie. Cohen w tym czasie dużo podróżował, prowadził intensywne życie towarzyskie i erotyczne. Lubił otaczać się pięknymi kobietami i, dopóki było to legalne, eksperymentował z LSD.
Choć nauczył się grać na gitarze w wieku trzynastu lat, a wcześniej zaczął pisać piosenki, początkowo traktował muzykę w sposób czysto rekreacyjny i nie zamierzał zostać piosenkarzem. Nigdy też nie był wybitnym instrumentalistą. Przypadkową sławę przyniosła mu piosenka „Suzanne”, której profesjonalną wersję nagrała folkowa piosenkarka Judy Collins. Utwór ten stał się radiowym przebojem w 1965. Collins wprowadziła Cohena w środowisko muzyki folk. Pierwszy publiczny występ Cohena jako piosenkarza odbył się 30 kwietnia 1967 w Town Hall w Nowym Jorku, na koncercie charytatywnym na rzecz organizacji domagającej się zaprzestania prób z bronią jądrową (The Committee for a SANE Nuclear Policy). Collins namówiła Cohena, by wystąpił z nią na w 1967. Wydany w tym samym roku album Songs of Leonard Cohen zawiera przeboje: „Suzanne”, „Sisters of Mercy”, „So Long, Marianne” i „Hey, That’s No Way to Say Goodbye”. Album odniósł wielki sukces.
Przy akompaniamencie gitary klasycznej i niewielkiego, łagodnie grającego zespołu, Cohen śpiewał nieco monotonnym, ciepłym barytonem swoje teksty, łączące religijne i interkulturowe aluzje z czarnym humorem. Trafił tym w gusta lewicujących, zapatrzonych w kulturę wschodu środowisk akademickich i literackich ówczesnej Ameryki. Kolejne płyty utwierdzały pozycję artysty. Przełomowym albumem Cohena był Death of a Ladies’ Man wydany w 1977 i wyprodukowany przez Phila Spectora. W wyniku zastosowania spectorowskiej ściany dźwięku, muzyka z tego albumu stała się pełniejsza instrumentalnie lub – jak nieraz twierdzą krytycy – przesadnie barokowa. Obok ostrzej grającej sekcji rytmicznej, elektrycznych gitar i instrumentów klawiszowych, aranżacje obejmowały także sekcję instrumentów smyczkowych. Album ten na zawsze podniósł rolę innych niż gitara prowadząca instrumentów w twórczości Cohena. Płyta Recent Songs była powrotem do poprzedniej stylistyki, jednak bogactwo instrumentarium zostało zachowane. Na płycie Various Positions pojawiły się syntezatory, aby na kolejnej – I’m Your Man – całkowicie zdominować instrumentarium. Trzy utwory z następnego albumu The Future zostały wykorzystane w filmie Urodzeni mordercy. Z tego okresu (1979–1994) pochodzą takie przeboje artysty jak: The Guests, The Traitor, Hallelujah, Dance Me to the End of Love, I’m Your Man, Everybody Knows, Closing Time, The Future czy Democracy.
Nadzwyczajną popularność Cohen zyskał w Polsce, gdzie w latach 80. był bardziej znany niż w rodzinnej Kanadzie. Było to zasługą popularyzatorskiej działalności Macieja Zembatego, jego (wspólnych z Maciejem Karpińskim) tłumaczeń tekstów piosenek i wykonań polskich coverów. Gdy w 1985 Cohen przyjechał na trasę koncertową do Polski, występował przy pełnej widowni w największych halach koncertowych: 19 marca w Hali Arena w Poznaniu, 20 marca w Hali Stulecia (wówczas Hali Ludowej) we Wrocławiu, 21 marca w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu i 22 marca w Sali Kongresowej w Warszawie. Możliwe (brak dokumentalnego zapisu), że podczas pobytu w Polsce spotkał się z Lechem Wałęsą. W obszernej monografii o Cohenie wydanej w USA w 2012"I'm your Man. The life of Leonard Cohen", Sylvie Simmons, s. 345, ISBN 978-0-77108040-1 autorka stwierdza jednoznacznie, że odmówił sugestii pokazania się publicznie na scenie z Lechem Wałęsą. Nie wspominał też publicznie w Polsce nic o „Solidarności”. Dopiero po powrocie do USA, na koncercie w Bostonie zadedykował „Solidarności” piosenkę „Partyzant”. Wskutek tych działań jego piosenki przez wiele miesięcy nie były emitowane w Polskim Radiu. Cover piosenki „I’m Your Man” wykonał Bogusław Linda w filmie Sara (1997) oraz Przemysław Gintrowski na swój album pt. Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki (2009).
W latach 1994–1999 Cohen przebywał w Ośrodku Zen na Mount Baldy w okolicach Los Angeles. Wstawał o 2.30, przygotowywał posiłki dla swojego mistrza zen – rōshiego, potem medytował. W ciągu pięciu lat ocenił, że stał się innym człowiekiem. Rōshiemu poświęconych jest wiele wierszy z tomu Księga tęsknoty.
Wówczas, po nieomal 10 latach braku aktywności artystycznej, Cohen wydał album Ten New Songs. Najbardziej znane utwory z tego wydawnictwa to In My Secret Life, Alexandra Leaving oraz Boogie Street. mały|Cohen (2013)
W 2004 została wydana płyta Dear Heather. W 2005 okazało się, że artysta został pozbawiony środków na funduszu emerytalnym. Jego była przyjaciółka, jednocześnie menedżerka, Kelley Lynch, sprzeniewierzyła ponad 5 milionów dolarów, zostawiając jedynie 150 tysięcy. Suma ta nie wystarczała artyście nawet na opłacenie należnych podatków. W marcu 2006 Cohen wygrał sprawę sądową z byłą menedżerką, uzyskując sądowy nakaz zwrotu dziewięciu milionów dolarów, jednak możliwość faktycznego odzyskania utraconych funduszy jest mało prawdopodobna. W 2006 został uhonorowany członkostwem w Canadian Songwriters Hall of Fame.
24 listopada 2006 do polskich kin wszedł film dokumentalny , w którym o wpływie Cohena na swoją twórczość mówią m.in. muzycy zespołu U2 i Nick Cave, a sam Cohen opowiada o swoim życiu i marzeniach.
31 marca 2007 wystąpił w Muzycznym Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie jako gość koncertu promującego płytę Anjani Thomas pt. „Blue Alert”, której był producentem oraz autorem tekstów. Zaśpiewał wraz z Anjani dwie piosenki: Never Got to Love You i Thanks For the Dance. 13 stycznia 2008 zapowiedział swoją pierwszą od 15 lat trasę koncertową. 10 marca 2008 przyjęto go do Rock and Roll Hall of Fame. Pierwszy występ w ramach zapowiedzianej trasy odbył się 11 maja 2008 roku we Fredericton (Kanada). Cohen wystąpił m.in. na festiwalu The Big Chill, Montreal Jazz Festival i Glastonbury Festival. Na początku jesieni 2008 roku wystąpił w Polsce na dwóch koncertach: 29 września we Wrocławiu i 1 października w Warszawie. Przez cały 2009 i 2010 rok Leonard Cohen kontynuował swoją największą trasę koncertową. 4 października 2010 r. Leonard Cohen wystąpił w katowickim Spodku, a 10 października na warszawskim Torwarze. Przed warszawskim koncertem Leonard Cohen spotkał się z Lechem Wałęsą. 11 grudnia 2010 roku koncertem w Las Vegas (USA) Cohen zakończył koncerty w 2010 roku.
W sierpniu 2011 poinformował, że zakończył pracę nad nowym albumem studyjnym, „Old Ideas”. Znalazły się na nim w większości zupełnie nowe piosenki, w wykonaniu których artyście towarzyszyli , oraz . Współproducentami płyty byli Patrick Leonard, Anjani Thomas, Ed Sanders oraz Dino Soldo. Płyta została wydana 31 stycznia 2012 roku. 26 lutego 2012 roku odebrał nagrodę PEN Klubu Nowej Anglii – „Song Lyrics of Literary Excellence”.
12 sierpnia 2012 w Gandawie rozpoczęła się kolejna trasa koncertowa Cohena, promująca album Old Ideas. Koncerty zaplanowano m.in. w Belgii, Danii, Norwegii, Finlandii, Polsce, Niemczech, Irlandii, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Turcji, Rumunii, Francji, Hiszpanii i Portugalii, a następnie w USA i Kanadzie. W ramach trasy koncertowej 19 lipca 2013 artysta wystąpił w Atlas Arenie w Łodzi.
Zmarł na białaczkę 7 listopada 2016 w Los Angeles i został pochowany w Montrealu.
Odznaczenia Companion Orderu Kanady – nadanie 2002, wręczenie (inwestytura) 2003 Officer Orderu Kanady – 1991 Grand Officier Orderu Quebecu – 2008 Medal Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (odmiana kanadyjska) – 2002 Medal Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (odmiana kanadyjska) – 2012 Lifetime Artistic Achievement (Popular Music) – 1993
Dyskografia Albumy studyjne
Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat POL USA CAN UK GER NOR AUT Songs of Leonard Cohen Data: 27 grudnia 1967 Wydawca: Columbia Records – 83 – 13 – – – USA: złota płyta UK: srebrna płyta Songs from a Room Data: 24 marca 1969 Wydawca: Columbia Records – 63 – 2 – – – Songs of Love and Hate Data: 19 marca 1971 Wydawca: Columbia Records – 145 – 4 – 11 – Data: 11 sierpnia 1974 Wydawca: Columbia Records – – – 24 – – 2 UK: srebrna płyta Data: 13 listopada 1977 Wydawca: Warner/Spector – – – 35 – 20 – Data: 27 września 1979 Wydawca: Columbia Records – – – – 56 – 24 Various Positions Data: 11 grudnia 1984 Wydawca: Columbia Records – – – 52 43 3 18 FIN: złota płyta UK: srebrna płyta I’m Your Man Data: 2 lutego 1988 Wydawca: Columbia Records – – – 48 32 1 22 FIN: złota płyta UK: złota płyta CAN: złota płyta The Future Data: 24 listopada 1992 Wydawca: Columbia Records – – – 36 79 3 5 CAN: 2× platynowa płyta UK: srebrna płyta Ten New Songs Data: 9 października 2001 Wydawca: Columbia Records 1 143 4 26 16 1 5 CAN: platynowa płyta POL: platynowa płyta FRA: złota płyta UK: srebrna płyta Dear Heather Data: 26 października 2004 Wydawca: Columbia Records 1 131 5 34 19 2 13 UK: srebrna płyta POL: złota płyta Old Ideas Data: 31 stycznia 2012 Wydawca: Columbia Records 1 3 1 2 4 1 2 POL: 2× platynowa płyta CAN: platynowa płyta FIN: złota płyta FRA: złota płyta UK: złota płyta Popular Problems Data: 22 września 2014 Wydawca: Columbia Records 3 15 1 5 4 1 1 CAN: platynowa płyta FRA: złota płyta POL: platynowa płyta You Want It Darker Data: 21 października 2016 Wydawca: Columbia Records 1 7 1 4 5 1 1 CAN: złota płyta FRA: platynowa płyta POL: 3x platynowa płytaThanks for the Dance Data: 22 listopada 2019 Wydawca: Sony Music POL: złota płyta „–” album nie był notowany.
Albumy koncertowe Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat POL USA CAN UK GER NOR AUT Live Songs Data: kwiecień 1973 Wydawca: Columbia Records – 156 – – – – 8 Cohen Live Data: 28 czerwca 1994 Wydawca: Columbia Records – – – 35 – – – Field Commander Cohen – Tour of 1979 Data: 20 lutego 2001 Wydawca: Columbia Records – – – 195 – – – Data: 31 marca 2009 Wydawca: Columbia Records 1 76 7 19 13 8 9 CAN: platynowa płyta UK: srebrna płyta POL: platynowa płyta Live at the Isle of Wight 1970 Data: 19 października 2009