thumb|200px|Ks. dr Arthur Schmidt (1866-1923) z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w todze z befkami, proboszcz w Bielsku (1894-1923) thumb|275x275px|Pastor Kościoła Szwecji bp Eva Brunne Pastor ( – pasterz) – w Kościołach protestanckich duchowny, który pełni obowiązki duszpasterskie w zborze. Mianowany jest przez organy centralne danego Kościoła (np. synod, generalną konferencję), bądź jest powoływany przez kongregację wiernych (zbór) w drodze demokratycznego wyboruZależy to od formy organizacji Kościoła (np. wspólnoty episkopalne stosują na ogół mianowanie, kongregacjonalne – demokratyczny wybór).
Nazewnictwo W dawnej Polsce pastor był nazywany także ministrem ( znaczy sługa)Słownik języka polskiego S.B. Lindego: „Minister – minister słowa bożego, nazwisko pasterzów protestanckich”..
Biblijne pochodzenie tytułu pastor było powodem uznania go na szerszą skalę wśród różnych protestantów, których wiąże zasada Sola scriptura. Tytuł ten został wymieniony w Liście do Efezjan Apostoła Pawła, co uznano za dowód stosowania tego tytułu w Kościele prachrześcijańskim.
Z czasem używanie tytułu pastor w odniesieniu do protestanckiego duchownego stało się tradycją, zaś w wielu językach funkcjonuje zwrot grzecznościowy: Wielebny Pastorze lub Księże Pastorze.
W Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Polsce używanie pojęcia „pastor” jako grzecznościowego zwrotu częściowo zanikło na rzecz „księdza” (zwroty „Proszę księdza”/„Księże...”); duchowni luterańscy nazywani byli w Polsce księżmi już w XVI wieku. Duchowni ewangeliccy częściej są nazywani pastorami przez katolików, niż przez samych współwyznawców.
Strój urzędowy Zwyczajowym strojem liturgicznym pastorów w Kościołach ewangelickich na terenie Niemiec, Polski i krajów środkowoeuropejskich jest czarna toga z białymi befkami oraz biret. Strój ten jest używany od roku 1811 na mocy dekretu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III.
Dodatkowo w Polsce, w Czechach na Słowacji i na południu Niemiec (Wirtembergia) luterańscy pastorzy ewangeliccy używają białą komżę tzw. „albę silesiana”, czyli „albę śląską”, zakładaną na czarną togę. Komża ta jest używana od czasów reformacji w Księstwie Cieszyńskim. Na Słowacji i na południu Niemiec (Wirtembergia) „alba śląska” jest używana w formie białej „rokiety”.
Drugim strojem liturgicznym, używanym przez pastorów ewangelickich w Polsce jest biała lub kremowa alba sięgająca do kostek, kroju skandynawskiego, ze stułą w kolorze liturgicznym odpowiadającym niedzieli lub świętu roku kościelnego.
W Kościołach ewangelickich w Skandynawii strojem liturgicznym pastorów, podobnie jak księży rzymskokatolickich jest biała alba, stuła i ornat.
W ewangelikalnych Kościołach protestanckich pastorzy w trakcie czynności wykonywanych podczas nabożeństwa najczęściej noszą „świeckie” garnitury z krawatami lub koloratkami.
Ukazanie w dziełach kultury W literaturze Hans Christian Andersen – Pewna historia (1851) Henrik Ibsen – Brand (1886) Erskine Caldwell – Sługa Boży (1935) Karol Ludwik Koniński – Straszny czwartek w domu pastora (1939), Dalsze losy pastora Hubiny (1943) Marilynne Robinson, Gilead (2004)
W filmie Samotność we dwoje (Polska, 1968) – postać pastora Hubiny zagrał Mieczysław Voit Lokis. Rękopis profesora Wittembacha (Polska, 1970) – w rolę pastora Wittembacha wcielił się Edmund Fetting Żona pastora (Stany Zjednoczone, 1996) – postać pastora Dudleya zagrał Denzel Washington
W serialu Siódme niebo (Stany Zjednoczone, 1996–2007) – postać pastora Erica Camdena zagrał Stephen Collins Zdobywcy serc (oryg. Herzensbrecher – Vater von vier Söhnen) (Niemcy, 2013–2016) – postać pastora Andreasa Tabariusa zagrał Simon Böer Grantchester (Wielka Brytania, 2014) Herrens Veje (Dania, 2017) - postacie pastorów: Johanna i jego syna Augusta w Danii
Zobacz też kaznodzieja ksiądz – katolicki lub prawosławny odpowiednik pastora pastorówka – dom będący miejscem zamieszkania pastora
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Pastor.pl – Serwis Internetowy dla pastorów Pragmatyka Służbowa Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego w RP Strona internetowa parafii ewangelicko–augsburskiej w Giżycku
Kategoria:Kultura protestantyzmu Kategoria:Urzędy i tytuły kościelne Kategoria:Zawody związane z chrześcijaństwem