thumb|1 DPanc. – ćwiczenia przed inwazją na kontynent; odprawa. Od lewej: płk. dypl. Kazimierz Dworak, gen. Stanisław Maczek, rtm. T. Wysocki; lipiec 1944. Kazimierz Juliusz Tadeusz Dworak (ur. 7 stycznia 1895 w Rzeszowie, zm. 3 listopada 1954 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Uczęszczał do gimnazjum w Wiedniu i tam też w 1913 zadał egzamin dojrzałości. W 1917 ukończył Akademię Wojskową w Wiedniu. W Krakowie skończył studia prawnicze, a następnie jako oficer kawalerii służył w armii austriackiej. Po wybuchu I wojny światowej dostał się do niewoli włoskiej, a następnie wstępuje do Armii Polskiej we Francji gen. Hallera, gdzie od grudnia 1918 do marca 1919 był dowódcą szwadronu w 3 pułku szwoleżerów. Jeszcze we Francji skończył kurs Sztabu Generalnego.

Od maja 1919 do czerwca 1921 pełnił służbę w 12 Dywizji Piechoty i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Od czerwca do października 1921 był słuchaczem kursu wyższych dowódców we Francji.

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 390. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – korpus oficerów kawalerii), a jego oddziałem macierzystym był 6 pułk strzelców konnych. W 1923 pełnił służbę w Generalnym Inspektoracie Jazdy w Warszawie na stanowisku referenta, pozostając oficerem nadetatowym 6 psk. 2 listopada 1923 został przydzielony do 6 psk w Żółkwi z jednoczesnym odkomenderowaniem do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza jednorocznego kursu doszkolenia. Z dniem 15 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do 6 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Stanisławowie na stanowisko szefa sztabu. 1 grudnia 1924 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 41. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W grudniu 1925 został przeniesiony do 9 pułku ułanów w Trembowli na stanowisko dowódcy 1 szwadronu. Od stycznia 1927 w Departamencie II Kawalerii MSWojsk. 31 października tego roku ogłoszono jego przeniesienie do 2 Dywizji Kawalerii na stanowisko szefa sztabu. 20 lutego 1930 ogłoszono jego przeniesienie do 15 pułku ułanów w Poznaniu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Został awansowany do stopnia podpułkownika kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931. We wrześniu 1932 został przeniesiony do 24 pułku ułanów w Kraśniku na stanowisko dowódcy pułku. W 1937 przeprowadził motoryzację pułku, który włączono w skład 10 Brygady Kawalerii. 19 marca 1938 awansował na pułkownika. W 1938 na czele pułku wziął udział w zajęciu Zaolzia.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 walczył w kampanii wrześniowej. Brał udział w obronie Rzeszowa jako dowódca 24 pułku ułanów. 19 września z całą brygadą przekroczył granicę z Węgrami, gdzie był internowany, po czym przedostał się do Francji. W okresie od stycznia do maja 1940 pełnił obowiązki zastępcy dowódcy Brygady Pancerno-Motorowej, a od maja do czerwca tego samego roku dowódca Ośrodka Zapasowego Kawalerii we Francji. Od października 1940 do stycznia 1941 służył w I Korpusie w Anglii na stanowisku zastępcy dowódcy 10 Brygady Kawalerii Pancernej stacjonującej w Szkocji, a do marca 1942 dowódcy 5 Brygady Kadrowej Strzelców.

Od marca 1942 pełnił funkcję zastępcy dowódcy 1 Dywizji Pancernej, z którą brał udział w inwazji we Francji walcząc w jej składzie do kwietnia 1945. W kwietniu 1945 został przeniesiony do Inspektoratu Wyszkolenia Wojska, a w październiku tego roku wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy I Korpusu Polskiego. 1 kwietnia 1945 został mianowany generałem brygady. Po wojnie zamieszkał w Anglii, gdzie żył w wyjątkowo skromnych warunkach podejmując także pracę fizyczną, pochowany na cmentarzu w Wandsworth.

W 1928, w numerach 6 (32) i 7 (33) Przeglądu Kawaleryjskiego opublikował artykuł „Charakterystyka użycia i działań kawalerii dywizyjnej”Spis treści „Przeglądu Kawaleryjskiego”; dostęp 2011-12..

Patron 18. Brygady Zmotoryzowanej

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 145 (za kampanię wrześniową 1939) Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 759 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2793 z 26 marca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 13, poz. 412). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1934) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych nr 13088 (dwukrotnie, po raz pierwszy w 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831). Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1938) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Komandorski Orderu Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania) Krzyż Komandorski z Palmą Orderu Korony (Belgia, za kampanie w północno-zachodniej Europie 1944–1945) Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, 13 listopada 1923) Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Czarnej (Francja, 13 listopada 1923) Krzyż Wojenny z palmą (Francja) Krzyż Wojenny (Francja, 13 listopada 1923) Medal Pamiątkowy Wojny 1939–1945 (Francja) Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”)

Upamiętnienie

14 października 2025 roku, 18 Brygada Zmotoryzowana otrzymała imię gen. bryg. Kazimierza Dworaka. 17 lutego 2026 roku, imieniem gen. bryg. Kazimierza Dworaka nazwano arterię drogową w Rzeszowie.

Przypisy

Bibliografia

Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.

Kategoria:Dowódcy 24 Pułku Ułanów Kategoria:Dowódcy brygad Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzeszowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dowództwa 10 Brygady Kawalerii Pancernej (PSZ) Kategoria:Oficerowie dowództwa 2 Dywizji Kawalerii (II RP) Kategoria:Oficerowie dowództwa 1 Dywizji Pancernej (PSZ) Kategoria:Oficerowie dowództwa I Korpusu Polskiego (PSZ) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochówki w Londynie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii zachodnioeuropejskiej 1944–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Czarnej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wojny 1939–1945 Kategoria:Pułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Szefowie sztabu Podolskiej Brygady Kawalerii Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy zajęcia Zaolzia (1938) Kategoria:Zastępcy dowódcy 15 Pułku Ułanów Poznańskich Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Węgrzech w czasie II wojny światowej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1954