Płomiany – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.
Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2021 r.) wieś liczyła 388 mieszkańcówhttps://www.polskawliczbach.pl/wies_Plomiany. Jest 4. co do wielkości miejscowością gminy Dobrzyń nad Wisłą.
Historia Dzieje Płomian sięgają przełomu XIII i XIV wieku pierwsza oficjalna wzmianka o miejscowości w dokumentach pisanych pojawia się w 1306 roku. W okresie średniowiecza wieś stanowiła gniazdo rodowe rycerza Jana z Płomian, zasłużonego dowódcy, który w 1409 roku kierował obroną Dobrzynia nad Wisłą przed najazdem wojsk zakonu krzyżackiego. Po jego śmierci majątek przejął syn Aleksy, a w kolejnych latach spadkobiercy zdecydowali się na sprzedaż dóbr rodzinie Chełmickich.
Od połowy XVIII stulecia dobra płomiańskie znajdowały się w posiadaniu Józefa Chełmickiego (herbu Nałęcz). Majątek przeszedł następnie na jego syna, Onufrego Chełmickiego, który znacznie powiększył rodowe włości, dokupując okoliczne wsie: Malanowo, Turzę oraz Chalin. To najprawdopodobniej z inicjatywy Onufrego i jego małżonki, Teodozji z Cissowskich, w pierwszych dekadach XIX wieku wzniesiono istniejący do dziś murowany dwór. W 1815 roku zarządzanie dobrami przejął ich syn Adam, a po jego przedwczesnej śmierci w 1824 roku – brat Sylwester Chełmicki. Po zgonie Sylwestra w 1848 roku i późniejszym dziale spadkowym między jego dziećmi, rodzina Chełmickich bezpowrotnie utraciła majątek wskutek śmierci Teodory z Chełmickich Jackowskiej w 1876 roku.
Nowy etap w rozwoju Płomian rozpoczął się w 1874 roku, gdy wieś kupił Jan Pruski, przekazując ją w 1882 roku Bronisławowi Pruskiemu. Nowy właściciel okazał się wybitnym i niezwykle aktywnym działaczem społeczno-gospodarczym. Uruchomił on w majątku zaawansowaną, wielkotowarową hodowlę bydła oraz owiec merynosowych. Poprzez selekcję i krzyżowanie owiec rasy merinoprekos wyhodował unikalną odmianę, znaną w literaturze rolniczej jako rasa „płomiańska”. Z powodu braku własnego potomstwa, Pruski zapisał dobrze prosperujące dobra swojemu bratankowi, Karolowi Pruskiemu, absolwentowi uczelni rolniczych w Czernichowie i Halle, który zarządzał nimi do śmierci w 1919 roku. Ostatnimi przedwojennymi właścicielami Płomian byli Wanda z Pruskich i jej mąż Józef Zygmunt Żychliński (herbu Szeliga). Rodzina Żychlińskich wraz z pięciorgiem dzieci zamieszkiwała dwór aż do momentu agresji hitlerowskiej na Polskę w 1939 roku.
Po zakończeniu II wojny światowej majątek został przejęty przez państwo, a wnętrza rezydencji zaadaptowano na cele mieszkaniowe. W tym okresie od strony południowej dobudowano również skrzydło boczne, które jednak w późniejszych latach zostało całkowicie zdemontowane. Przez kolejne dekady w murach dawnego dworu funkcjonowała publiczna szkoła podstawowa. Placówka edukacyjna działała w tym miejscu nieprzerwanie aż do września 2007 roku, kiedy to została ostatecznie zlikwidowana ze względów demograficznych i reorganizacyjnych.
Przypisy
Kategoria:Dobrzyń nad Wisłą (gmina)