Słopanowo

Słopanowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Obrzycko.

Podział wsi +Integralne części wsi Słopanowo SIMC Nazwa Rodzaj 0592118 Słopanowo-Huby część wsi

Historia Miejscowość istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIII wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1218 kiedy to odnotowano ją pod staropolską nazwą „Zlopanowe”, 1232 (według zachowanej kopii z przełomu XVII-XVIII wieku) „Slopanowo”, 1393 „Lopanowo”, 1417 „Slopanow”, 1429 „Slapanowo” .

Miejscowość była zasiedlona jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. We wsi archeolodzy znaleźli całe naczynia oraz ich fragmenty z VII-X wieku.

Wieś była początkowo własnością książęcą, następnie klasztorną i ostatecznie szlachecką należącą do lokalnej wielkopolskiej szlachty z rodu Słopanowskich herbu Drogosław, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Kobylnickich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1434 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. Od 1404 była siedzibą własnej parafii, a w 1510 leżała w dekanacie Oborniki.

Pierwszy zachowany zapis z 1218 pojawił się w dokumencie papieskim Honoriusza II, który wziął w opiekę opactwo cystersów w Łeknie wraz z jego posiadłościami, do których m. in. należało także Słopanowo. Wynika z tego, że wieś trafiła do zakonników w wyniku wcześniejszego nadania książąt wielkopolskich. W 1232, według zachowanej kopii z przełomu XVII-XVIII wieku, książę wielkopolski Władysław Odonic dał klasztorowi cystersów w Altenbergu, który był macierzystym klasztorem Łekna, wieś Słopanowo zwalniając ją przy tym od powinności prawa książęcego.

Archiwalne źródła historyczne wspomniały również mieszkańców wsi pochodzących z niższych stanów. W 1408 odnotowany został kmieć Wawrzyniec, a w 1409 kmiecie słopanowscy Michał i Jan. W 1432 kmieć ze Słopanowa toczył spór sądowy ze szlachcicem Marcinem z Góry koło Szamotuł. Podczas procesu kmiecia zastąpił w sądzie pan Słopanowski, który go reprezentował. W 1443 kmieć słopanowski Wojciech toczył proces sądowy z Mikołajem Buszewskim. W sądzie kmiecia zastąpił Jan Słopanowski. W 1514 pracownik Paweł sługa (łac. „famulus”) Stanisława Słopanowskiego pozwany został przez szlachcica Jana Jeziorkowskiego. W 1521 odnotowano kmieci ze Słopanowa: Jana Suchtę i Wojciecha Siejkę. Każdy z nich siedział na jednym łanie. Kolejni Jan Żak gospodarował na 1/4 łana, Tomasz lub Tomek na połowie opuszczonego Łana. Wspomniano także imiennie zagrodników Stanisława, Wojciecha Wasschyela, a także bezimiennie komornika, karczmarza Macieja, który miał zagrodę. Wspomniano również Stanisława oraz Mikołaja. W 1527 odnotowano Marków Ostrów, ostrów należący do Błażeja Błaskowego, zagrody Prostaków, a także zagrody zwane Trojanowską i Matuszewską oraz rolę zwaną Bietkowa (łac. „ager Byethconis”). Wymieniono także zagrody miejscowego karczmarza. W 1547 wspomniano kmieci Macieja Skoczka i Jana Kapuda, Wojciecha Szarego oraz młynarza miejscowego młyna. W 1561 wspomniano kmieci Wojciecha, Macieja Skoczka i Jana Kapuda.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1470 Słopanowo zalegało z zapłaceniem wiardunków królewskich. W 1508 mieł miejsce pobór od 10 łanów i 6 groszy od karczmy. W 1509 pobrano podatki od 10 łanów, od karczmy 3 grosze oraz od opuszczonego młyna. W 1510 w Słopanowie naliczono 10 łanów osiadłych, wymieniono karczmę, 8 zagrodników, a poza wsią młyn wodny o dwóch kołach wodnych. W 1553 pobór ze wsi zapłacił Wojciech Słopanowski. W 1563 miał miejsce pobór od 8 łanów, młyna dorocznego o dwóch kołach oraz od karczmy dorocznej. W 1577 pobrano podatki z części Adama Słopanowskiego oraz z części pana Hieronima Kobylnickiego. W 1580 z części panów Kobylnickich pobrano podatki od dwóch łanów, 3 zagrodników, strycharza, roli karczmarskiej oraz 6 groszy od młyna dorocznego. Natomiast z części Adama Słopanowskiego miał miejsce pobór od 4 półłanków, 4 zagrodników i 6 groszy od roli karczmarskiej.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zabytki Znajduje się tam zabytkowy kościół drewniany pw. św. Mikołaja, zbudowany w latach 1695–1699. Interesujące jest wnętrze kościoła, utrzymane w stylu ludowym, zwłaszcza późnorenesansowe i barokowe polichromie. Ukazują one m.in. sceny z życia św. Mikołaja (prezbiterium), sceny biblijne i z życia świętych (nawa) i aniołów grających na instrumentach muzycznych na chórze organowym.

Najsłynniejsza polichromia znajduje się pod chórem organowym i przedstawia diabła trzymającego za kołnierz karczmarkę z kuflem piwa. Diabeł spisuje na wołowej skórze grzechy, a nad głową karczmarki widnieje opis, być może najcięższego zdaniem autora polichromii, grzechu: „Bo nie dolewała”Wielkopolska ciekawie.Perełki na skraju Puszczy Noteckiej [dostęp 2021-08-17].

Kościół w Słopanowie jest kościołem filialnym parafii w Obrzycku. Msze w nim odbywają się raz w tygodniu, w niedziele o godz. 9.15.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kościół św. Mikołaja w Słopanowie na stronach przewodników Pascala