Krasne – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Krasne. Ma status sołectwa.
W skład sołectwa Krasne wchodzą także Augustów i Helenów.
Wieś jest siedzibą gminy Krasne.
Za II RP siedziba wiejskiej gminy Zalesie. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Krasne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.
Tutaj urodził się Franciszek Krasiński (1525–1577) herbu Ślepowron, biskup krakowski, podkanclerzy koronny, sekretarz królewski.
Krasne posiada też najdłuższą aleję grabową w Polsce, cmentarz rzymskokatolicki, niemiecki (najstarszy nagrobek pochodzi z roku 1848).
W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne Krasne do 1987 roku. Następnie jako Stadnina Koni Krasne, w 1994 jako Stadnina Koni Skarbu Państwa Krasne, a później do chwili obecnej jako Stadnina Koni Krasne Sp. z o.o..
Historia Wieś pierwszy raz wzmiankowana w II poł. XIV w. W późniejszych latach była ośrodkiem wielkiej własności ziemskiej Krasińskich, w latach 1905-1906 miały miejsce strajki robotników folwarcznych. W majątku pracował Mateusz Nowotko, ojciec Marcelego Nowotki, który spędził tam dzieciństwo, a w 1906 ukończył szkołę powszechną. W czasie II wojny światowej Krasne stanowiło rezydencję gauleitera Prus Wschodnich Ericha KochaTomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 141.
Zabytki
Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela z lat 1568-1570 z funduszy biskupa krakowskiego, podkanclerzego koronnego Franciszka Krasińskiego (1525–1577)https://wuw.pl/data/include/cms//Rzezba_nagrobna_na_Mazowszu_Hajduk_Olga_2021.pdf. W 1575 r. biskup płocki Piotr Myszkowski konsekrował kościół. Pierwotnie do korpusu jednonawowej świątyni były dobudowane dwie ustawione naprzeciw siebie kaplice: po prawej św. Wawrzyńca - uposażona przez podkomorzego różańskiego Mikołaja Krasińskiego (zm. 1601), z lewej zaś św. Andrzeja, fundacji Andrzeja Krasińskiego (zm. 1588), cześnika i sędziego ziemskiego ciechanowskiego. Nawy boczne kościoła wzniesione zostały w latach ok. 1739–1746 z inicjatywy Błażeja Jana Krasińskiego. Kolejna przebudowa w latach 1877-1883. We wnętrzu zachowało się: renesansowe epitafium z XVI wieku małżonków Jana Krasińskiego (zm. 1545) i Katarzyny Mrokowskiej; renesansowy nagrobek małżonków Andrzeja Krasińskiego i Katarzyny Czernickiej z XVI wieku, proj. Santi Gucci. Nagrobek ufundował ich syna, Jan Andrzeja Krasiński (1550–1612), archidiakon i kantor krakowski, kanonik gnieźnieński, pisarz, a także historyka
Pałac w Krasnem W Krasnem na miejscu siedziby Krasińskich z XVII wieku w latach 1860-1863 z inicjatywy Ludwika Krasińskiego zbudowano niewielki pałac wg projektu Zygmunta Rospendowskiego wybudowanego pod nadzorem Adolfa Schimmelpfenniga. Pałac został rozebrany przez Niemców w latach 1939-1940, a w jego miejscu zbudowano willę dla Ericha Kocha, którą wysadzono w 1945 roku. Z założenia zachowały się:
Spichlerz z pierwszej połowy XIX w. Wieża przybramna, zbudowana w trzeciej ćwierci XIX w. wg projektu Wincentego Rakiewicza. Neogotycka Park z lat 1902-1907 ukształtowany wg projektu Waleriana Kronenberga o powierzchni około 20 ha Ujeżdżalnia Stajania z drugiej połowy XIX w. Stajnia z lat 20. XX w. Budynek dla służby dworskiej z drugiej połowy XIX w.
Powiązani z Krasnem Sebastian Eckstein. [dostęp 2016-12-08]. – malarz, pochodzący z Moraw, w 1747 wykonał freski w miejscowym kościele parafialnym pw. Podwyższenia Krzyża ŚwiętegoAndrzej Betlej: Zapomniane freski w klasztorze Bernardynów we Lwowie. [W:] Sztuka kresów wschodnich: materiały sesji naukowej. T. VII. Kraków, 2012, s. 56. Marceli Nowotko – działacz komunistyczny Tadeusz Załęski – prezes Stowarzyszenia Miłośników Kultury Krasne (przy Gminnym Ośrodku Kultury w Krasnem) Ludwik Józef Krasiński – ziemianin, encyklopedysta, inicjator rozbudowy przemysłu
Przypisy Raport o stanie gminy Krasne w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 39-40 BIP gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Strona główna Gminy Krasne Stadnina Koni Krasne
*