Jasiona (M. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 47.) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Zdzieszowice.

Nazwa Nazwę wsi na podstawie zapisów historycznych na przestrzeni ponad siedmiu wieków pisano: Jassona, Iasiona, Iessona, Jeschona (do 12.02.1934), w okresie hitlerowskiego reżimu Eschendorf (w j. polskim Jesionowa Wieś), po II wojnie światowej: Jasienie, Jesiona i ostatecznie Jasiona.

Historia thumb|left|250 px|Wnętrze kościoła pw. św. Marii Magdaleny w Jasionie 1920-1930

Po raz pierwszy wieś została wzmiankowana 11 października 1285 r., w dokumencie, w którym spadkobiercy i synowie hrabiego Adama de Jassona, wyjaśniali konflikt z klasztorem cystersów w Lubiążu mający na celu pozyskanie odszkodowania z wytwórni włókien. Nie wiadomo, czy nazwa wsi pochodziła od nazwiska hrabiego de Jassona, czy też hrabia przyjął nazwisko od miejscowości do której przybył.

W 1583 r. Jasiona stała się własnością rodu Żyrowskich, kupiona na licytacji wraz z Oleszką. Ostatni właściciel dóbr żyrowskich protestant Georg Friedrich von Zyrowski, do którego należały: Żyrowa, Jasiona, Krępna i Oleszka, skazany został na dożywotnie więzienie i konfiskatę dóbr za walkę po stronie protestantów przeciwko cesarzowi katolickiej Austrii w 1620 r. pod Białą Górą.

W 1910 roku 519 mieszkańców mówiło w języku polskim, natomiast 20 osób posługiwało się jedynie językiem niemieckim.

W wyborach komunalnych w listopadzie 1919 roku 99 głosów oddano na kandydatów z list polskich, którzy zdobyli łącznie 5 z 9 mandatów.

Podczas trwania III powstania śląskiego, 9 maja 1921 r. Jasiona została zajęta przez bataliony z Podgrupy „Bogdan” i pozostawała w rękach polskich do 21 maja. Wtenczas wieś opanowana została przez oddziały Freikorps Oberland (korpus ochotniczy utworzony w 1919 r. w Bawarii) pomimo przeprowadzonego kontrataku przez Lotny Oddział Szturmowy Karola Walerusa, i zadania stronie niemieckiej dotkliwych strat. W ramach antypolskich represji miejscowość objęły prześladowania rodzin powstańców i działaczy plebiscytowych. Mieszkańcy Jasionej nie brali udziału w powstaniu po stronie niemieckiej, lecz tylko po stronie polskiej. W walkach o Śląsk brało udział 14 jasiońskich powstańców, z tego jeden Pan Mitulla został zamordowany w folwarku w Strzebniowie przez Selbstschutz Oberschlesien, gdzie zamordowano 7 powstańców oraz 18 osób spośród miejscowej ludności cywilnej. W nocy z 23 na 24 czerwca 1921 r. w Zalesiu niemiecki Selbstschutz uprowadził gospodarza Kazika z Jasionej, którego podczas transportu bito i katowano. Po zakończeniu III powstania śląskiego większość powstańców z Jasionej wyjechała do polskiej części Górnego Śląska, unikając niemieckiego terroru popowstańczego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jasiona.

+Integralne części wsi Jasiona SIMC Nazwa Rodzaj0505496 Dobrzęcice część wsi0505504 Kolonia część wsi0505510 Obora część wsi thumb|left|Kościół pw. św. Marii Magdaleny

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: Kościół pw. św. Marii Magdaleny, zbudowany w latach 1910–1911, w stylu neobarokowym. Przy budowie świątyni zachowano część poprzedniego gotyckiego kościoła z XIV w., a konkretnie jego dwuprzęsłowe prezbiterium z poł. XIV w., zbudowane z kamienia łamanego, które obecnie stanowi jedną z bocznych kaplic. W jego wnętrzu zachowały się liczne elementy ozdobnej kamieniarki gotyckiej. M. in. sklepienie krzyżowo-żebrowe z gładkimi zwornikami wspiera się na wspornikach z rzeźbami herm oraz masek ludzkich i zwierzęcychGwido Chmarzyński, Mieczysław Gładysz, Stanisław Golachowski: Region Opolski [w:] "Górny Śląsk" Część II, dział II, Instytut Zachodni, Poznań 1959, s. 281. Wewnątrz dawnego prezbiterium w 1912 r. odsłonięto i zakonserwowano gotyckie polichromie z trzeciej ćwierci XIV wieku, w tym sceny Ukrzyżowania (Odkupienia) i Sądu ostatecznego na ścianie północnej oraz Drzewo rajskie i Drzewo krzyża na ścianie zachodniej. Nad wyjściem z kaplicy płaskorzeźba Sądu ostatecznego, ufundowana z okazji pobytu cesarza Wilhelma II u hr. Johannesa von Francken-Sierstorpffa w Żyrowej. Inicjator budowy kościoła, ksiądz Brunon Wodarz, przygotowując się do budowy, podróżował po Niemczech i fotografował detale odwiedzanych kościołów. Patronem przedsięwzięcia był właściciel Żyrowej, hr. von Francken-Sierstorpff. Kościół został poświęcony 11 grudnia 1911 przez ks. dziekana Józefa Głowackiego z Wysokiej; konsekrowany 12 listopada 1961 r. przez bpa Franciszka Jopa. Ołtarz główny z obrazem Marii Magdaleny inkrustowany w ornamenty roślinne. W nawie głównej ambona z płaskorzeźbami ewangelistów i Marii Magdaleny, obmywającej nogi Jezusowi; na baldachimie nad amboną rzeźba Dobrego Pasterza. Sklepienie zdobią plafony autorstwa Jana Kahlego, przedstawiające sceny z życia Marii Magdaleny. Rzeźby śląskich świętych: Jacka, Jadwigi i Barbary. Okna w kościele wykonane są w technice witrażowej szkoły monachijskiej. W ołtarzach bocznych znajdują się obrazy Najświętszego Serca Pana Jezusa i Matki Bożej Wniebowziętej; ten ostatni ufundowany przez hr. von Francken-Sierstorpffa po śmierci jego córki w 1928 roku. W nawach bocznych mieszczą się grupy rzeźb, przedstawiające modlitwę Jezusa w Ogrójcu i objawienie Matki Boskiej w grocie lourdzkiej.

mogiła zbiorowa powstańców śląskich oraz cywilnych ofiar masakry w Strzebniowie, na cmentarzu katolickim.

mały|Mogiła zbiorowa powstańców śląskich na cmentarzu w Jasionej

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Linki zewnętrzne Jasiona w archiwalnych tytułach prasowych

Kategoria:Jasiona (powiat krapkowicki) Kategoria:Architektura gotyku w województwie opolskim Kategoria:Wsie w powiecie krapkowickim