Pazuzu – demon-bóstwo z wierzeń asyryjskich i babilońskich, występujący w mezopotamskich źródłach pisanych i ikonograficznych z pierwszego tysiąclecia p.n.e.

Wygląd Wygląd Pazuzu znany jest z przedstawiających go figurek i wizerunków na amuletach. Ukazują go one jako hybrydę łączącą w sobie cechy ludzkie (ogólna postać) i zwierzęce (lwia lub psia głowa, ręce zakończone łapami, ptasie nogi i skrzydła, ciało pokryte łuską, penis zakończony głową węża, ogon).

Działalność Pazuzu uważany był za złego demona świata podziemnego. Jako „król złych wiatrów” oskarżany był o sprowadzanie sezonowych susz, plag szarańczy oraz głodu. Zdaje się jednak, że czasem odgrywał też rolę dobroczynną, o czym świadczyć może jego obecność na amuletach chroniących przed demonicą Lamasztu, gdzie przedstawiano go jako tego, który przepędzał ją z powrotem do świata podziemnego. Przed demonicą chronić miały też figurki Pazuzu umieszczane w domach oraz wisiorki w kształcie jego głowy zawieszane na szyjach kobiet ciężarnych.

Pazuzu we współczesnej kulturze filmy: Egzorcysta, kilka odcinków serialu Futurama (np. odcinek ), serial Constantine, serial Świat według Kiepskich, odcinek serialu Simpsonowie muzyka: teksty piosenek zespołów The Nefilim, Nile, Morbid Angel, Behemoth, Current 93, Cradle of Filth, Therion, Legion of the Damned, Nagły Atak Spawacza; teledysk zespołu Gorillaz („Rock it”), teksty polskiego rapera Słonia, zespoły muzyczne: Oranssi Pazuzu. gry komputerowe: serie Castlevania, Dungeons and Dragons, House of Ashes, Diablo III, Maple Story, Megami Tensei, Persona

Bibliografia hasło „Pazuzu”, [w:] Jeremy Black, Anthony Green, Słownik mitologii Mezopotamii, Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 1998, s. 157.

Linki zewnętrzne figurka Pazuzu ze zbiorów Luwru figurka Pazuzu ze zbiorów Oriental Institute of the University of Chicago

główka Pazuzu ze zbiorów Museum of Fine Arts w Bostonie główka Pazuzu ze zbiorów Metropolitam Museum of Art w Nowym Jorku główka Pazuzu sprzedana w 2006 roku w domu aukcyjnym Christie's za 5 tysięcy dolarów

Przypisy

Kategoria:Mezopotamskie demony