mały|Grób Małachowskich na Cmentarzu leśnym w Laskach Aleksander Maria Małachowski (ur. 23 listopada 1924 we Lwowie, zm. 26 stycznia 2004 w Warszawie) – polski polityk, działacz opozycji w czasach PRL, publicysta, prezenter telewizyjny, wolnomularz, współzałożyciel Solidarności Pracy oraz Unii Pracy, przewodniczący UP w latach 1997–1998 i następnie jej honorowy przewodniczący. Poseł na Sejm X, I, II i IV kadencji, wicemarszałek Sejmu II kadencji w latach 1993–1997, marszałek senior Sejmu I, II i IV kadencji. Prezes Polskiego Czerwonego Krzyża w latach 1998–2003.
Życiorys Młodość Podczas okupacji był kurierem, łącznikiem, podchorążym, dwukrotnie więzionym przez NKWD. Został zesłany do łagru koło Stalinogorska, gdzie pracował w kopalni węgla kamiennego.
Działalność publicystyczna Ukończył studia na Wydziale Prawa oraz na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Później został usunięty z uniwersytetu, gdzie pracował jako asystent, za odmowę wstąpienia do Związku Młodzieży Polskiej. Przeszedł do szkolnictwa zawodowego. Po październiku 1956 założył pisma Ruchu Rad Robotniczych „Fakty”. Pracował jako dziennikarz specjalizujący się w reportażach literackich i publicystyce kulturalnej.
Pracował w redakcjach „Współczesności”, „Kultury”, w radiu oraz telewizji. Nakręcił ponad 70 filmów dokumentalnych. W Telewizji Polskiej był współautorem programów publicystycznych, tj. Telewizja nocą i Rozmowy o cierpieniu.
Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Działalność polityczna W 1980 wstąpił do NSZZ „Solidarność”, uczestniczył w I Krajowym Zjeździe Delegatów w Gdańsku Oliwie. W stanie wojennym został internowany na okres około roku, później był aresztowany pod zarzutem działalności konspiracyjnej. W 1989 po raz pierwszy uzyskał mandat poselski na Sejm kontraktowy z ramienia Komitetu Obywatelskiego, w trakcie kadencji zakładał Solidarność Pracy, z ramienia której w 1991 wszedł do Sejmu I kadencji. Od 1992 należał do Unii Pracy. Z listy tego ugrupowania po raz trzeci sprawował mandat poselski w latach 1993–1997, pełniąc funkcję wicemarszałka Sejmu.
Po przegranych przez UP wyborach w 1997 krótko pełnił też funkcję przewodniczącego, zastąpiony na tym stanowisku przez Marka Pola. W wyborach samorządowych w 1998 bezskutecznie ubiegał się o mandat radnego sejmiku mazowieckiego z listy koalicji Przymierze Społeczne.
Regularnie publikował swoje felietony w „Wiadomościach Kulturalnych”, „Przeglądzie Tygodniowym” i „Przeglądzie”. Od 1998 był prezesem zarządu głównego Polskiego Czerwonego Krzyża, ustąpił z tej funkcji w grudniu 2003. W 2001 po raz czwarty uzyskał mandat poselski z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej – Unii Pracy z okręgu warszawskiego.
Zmarł 26 stycznia 2004. Uroczystości pogrzebowe polityka odbyły się 31 stycznia tego samego roku; został pochowany w rodzinnym grobie na cmentarzu leśnym w Laskach.
Życie prywatne Wywodził się z rodziny szlacheckiej Małachowskich. Był synem Wacława Małachowskiego i Olgi z Kańskich. Z pierwszego małżeństwa z Krystyną Maciukiewicz miał dwóch synów – Sawę Wacława i Łukasza. Z drugą żoną Krystyną Woycicką miał syna Kajetana.
Odznaczenia i wyróżnienia Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z 9 grudnia 1999 został odznaczony, w uznaniu wybitnych zasług w działalności państwowej i publicznej, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
W 1999 otrzymał Medal „Zasłużony dla Tolerancji”. W 2000 otrzymał Kowadło Kuźnicy.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Delegaci na I Krajowy Zjazd Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Marszałkowie seniorzy Sejmu III Rzeczypospolitej Kategoria:Nagrodzeni Kowadłem Kuźnicy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary represji ZSRR wobec Polaków i obywateli polskich Kategoria:Pochowani na Cmentarzu leśnym w Laskach Kategoria:Przewodniczący Unii Pracy Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Polscy zesłańcy w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Posłowie na Sejm kontraktowy Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie z okręgu Ostrołęka (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa Kategoria:Prezesi Polskiego Czerwonego Krzyża Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1993–1997) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji (2001–2005)