Henryk Wielowieyski herbu Półkozic (ur. 18 maja 1860 we Lwowie, zm. 3 czerwca 1924 we Władypolu koło Horodenki) – polski biolog.
Życiorys Jego ojciec Władysław był radcą Namiestnictwa we Lwowie oraz właścicielem Olejowej- Korolówki w powiecie horodeńskim.
Po ukończeniu gimnazjum w Stanisławowie rozpoczął studia zoologiczne, botaniczne, chemiczne i filozoficzne na Uniwersytecie Lwowskim. Studiował także na uniwersytetach w Jenie i Lipsku. W 1882 uzyskał stopień doktora filozofii, a w 1884 docenta embriologii i anatomii porównawczej.
W latach 1884–1908 był pracownikiem naukowym Uniwersytetu Lwowskiego, początkowo w Katedrze Zoologii i Anatomii Porównawczej, a następnie Katedrze Zoologii. W 1890 był jednym z kandydatów do objęcia po śmierci Maksymiliana Nowickiego Katedry Zoologii i Anatomii Porównawczej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z propozycji tej zrezygnował poświęcając się działalności politycznej. W 1908 przeniósł się jednak do Krakowa, gdzie pracował jako docent w Katedrze Zoologii UJ.
W pracy naukowej zajmował się embriologią fizjologiczną, anatomią i fizjologią owadów oraz limnologią i rybactwem. Zorganizował Stację Doświadczalną Ryb UJ w Mydlnikach.
Członek rzeczywisty Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1918). Autor około 40 prac naukowych.
W latach 1891–1907 był posłem do Rady Państwa w Wiedniu z kurii wielkiej własności ziemskiej oraz c.k. podkomorzym. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę brał udział w wojnie 1920 r. na froncie Litewsko-Białoruskim jako kierowca i instruktor.
Wybrane publikacje naukowe Studien uber die Lampyriden (1882) Bemerkungen uber die Eizelle (1884) Ueber die Eibildung bei der Feuerwanze(1884) Zur Morphologie des Insektenovariums (1886) Studyja nad komórką zwierzęcą. Badania nad jajkiem zwierzęcym (1887) Biologja wód słodkich i praktyczne jej zastosowanie (1912) Oogeneza w wielokomorowych jajnikach u owadów (1913) Preformacja i epigeneza (1913)
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985
Linki zewnętrzne Publikacje Henryka Wielowieyskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Uniwersytetem w Jenie Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polscy biolodzy XX wieku Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1860 Henryk Wielowieyski Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Zmarli w 1924