Krzysztof Oliwa, pierwotnie Krzysztof Grabowski (ur. 12 kwietnia 1973 w Tychach) – polski hokeista, reprezentant kraju, menedżer i trener hokejowy.
Kariera sportowa Drugi Polak w lidze NHL, w której w ciągu dziewięciu sezonów reprezentował barwy sześciu klubów: New Jersey Devils, Columbus Blue Jackets, Pittsburgh Penguins, New York Rangers, Boston Bruins i Calgary Flames oraz pierwszy Polak, który zdobył Puchar Stanleya (w sezonie 1999/2000 w barwach New Jersey Devils).
Grając w NHL pełnił rolę tzw. „enforcera”, zawodnika wszczynającego bójki w czasie meczów z graczami drużyn przeciwnych, pełniącego rolę quasi ochroniarza dla partnerów z drużyny. Po zakończeniu kariery zawodniczej przyznał, że w ciągu 15 lat gry stoczył ponad 400 bójek.
W trakcie kariery określany pseudonimami The Polish Hammer (Polski Młot), Dentysta.
Kariera klubowa
GKS Katowice Krzysztof Oliwa karierę rozpoczął w 1990 roku w zespole juniorskim GKS Katowice. W jego barwach w rozgrywkach Centralnej Ligi Juniorów w sezonie 1990/1991 rozegrał 5 spotkań. Uzyskał w nich 8 punktów za 4 bramki i 4 asysty. Na ławce kar spędził 10 minut.
GKS Tychy Zawodową karierę Krzysztof Oliwa rozpoczął w sezonie 1991/1992 w barwach klubu ekstraligi polskiej – GKS Tychy. Rozegrał w nim 10 meczów notując 10 punktów za 3 bramki i 7 asyst. Na ławce kar przesiedział 6 minut.
Występy za oceanem Krzysztof Oliwa wyjechał do Kanady, gdzie występował w klubie Welland Cougars w lidze GHL. W sezonie 1992/1993 rozegrał 30 meczów i zdobył 34 punkty (13 bramek, 21 asyst) oraz spędził 127 minut na ławce kar. Następnie w latach 1993–1995 Oliwa był zawodnikiem klubu Albany River Rats w lidze AHL. W pierwszym sezonie rozegrał 53 spotkania i zdobył 8 punktów za 3 bramki i 5 asyst oraz spędził 228 minut na ławce kar. W sezonie 1994/1995 wraz z zespołem został mistrzem fazy zasadniczej (109 punktów), zdobywając Macgregor Kilpatrick Trophy. Następnie zdobył Puchar Caldera po zwycięstwie 4:0 w finale rywalizacji z Fredericton Canadiens, mimo iż w fazie play-off nie rozegrał żadnego meczu. W międzyczasie występował w ramach wypożyczenia kolejno w ligach ECHL, AHL i IHL, gdzie grał dla takich klubów jak: Raleigh IceCaps (1994 – 15 meczów, 2 punkty (2 asysty), 65 minut na ławce kar w fazie zasadniczej oraz 9 meczów, 35 minut na ławce kar w fazie play-off), Saint John Flames (1995 – 14 meczów, 5 punktów (1 bramka, 4 asysty), 79 minut na ławce kar w fazie zasadniczej) oraz w Detroit Vipers (1995 – 4 spotkania, 1 punkt (1 asysta), 24 minuty na ławce kar w fazie zasadniczej). Następnie Oliwa przez krótki czas występował w klubie Raleigh IceCaps z ligi ECHL. W sezonie 1994/1995 rozegrał 5 spotkań, w których zdobył 2 punkty za 2 asysty oraz otrzymał 32 minuty kar. Ponownie wrócił do Albany River Rats, w którym w sezonie 1995/1996 rozegrał 51 meczów i uzyskał 16 punktów strzelając 5 bramek i notując 11 asyst. Spędził również 217 minut na ławce kar. Z tym klubem (115 punktów) został mistrzem fazy zasadniczej, zdobywając drugi raz w karierze Macgregor Kilpatrick Trophy. Po tym sukcesie został zawodnikiem klubu Raleigh IceCaps w lidze ECHL, gdzie w sezonie 1995/1996 rozegrał 9 meczów. Zdobył w nich 1 punkt za strzeloną bramkę oraz zanotował 53 minuty na ławce kar.
New Jersey Devils i debiut w NHL Dobre występy w północnoamerykańskich niższych ligach spowodowały, że w 1993 roku Krzysztof Oliwa został zauważony przez działaczy klubu ligi NHL – New Jersey Devils, którzy w dniu 26 czerwca 1993 roku w Colisée de Québec w Québecu wybrali go w 3. rundzie draftu NHL jako 65. w kolejności.
W 1996 roku Oliwa został zawodnikiem „Diabłów”, jednak potem został wypożyczony do klubu ligi AHL – Albany River Rats, w barwach którego w sezonie 1996/1997 rozegrał 60 meczów i zdobył 27 punktów (13 bramek, 14 asyst) oraz spędził 322 minuty na ławce kar w fazie zasadniczej oraz rozegrał 15 meczów, zdobył 8 punktów (7 bramek, 1 asysta) oraz spędził 49 minut na ławce kar w fazie play-off.
Debiut w lidze NHL w barwach New Jersey Devils Oliwa zaliczył jeszcze w sezonie 1996/1997, dnia 9 marca 1997 roku w meczu domowym z Buffalo Sabres, który zakończył się zwycięstwem „Diabłów” 4:1, a Oliwa spędził w tym meczu 5 minut na ławce kar po bójce z Bobem Boughnerem.
W następnych sezonach: 1997/1998, 1998/1999 i 1999/2000 Oliwa był podstawowym zawodnikiem drużyny New Jersey Devils. Pierwszy punkt w lidze NHL zdobył dnia 30 października 1997 roku, zaliczając asystę podczas wygranego 1:8 wyjazdowego meczu z Vancouver Canucks. Natomiast pierwszą bramkę w lidze NHL zdobył dnia 7 marca 1998 roku podczas wygranego 3:6 wyjazdowego meczu z New York Rangers, w którym Oliwa w 50. minucie trafił na 4:3 do bramki bronionej przez Mike’a Richtera z asysty Siergieja Brylina1997-98 Krzyzstof Oliwa Game Winning Goal – Youtube.com ., a w sezonie 1997/1998 był najczęściej bijącym się zawodnikiemBył jednym z największych zabijaków w NHL. Co teraz robi Krzysztof Oliwa? [data dostępu: 2016-03-30]..
W sezonie 1999/2000 drużyna Oliwy, New Jersey Devils zdobyła Puchar Stanleya po zwycięstwie rywalizacji w finale z Dallas Stars 4:2, a Oliwa, mimo że w fazie play-off nie rozegrał żadnego meczu z powodu kontuzjiKrzysztof Oliwa: Reprezentacja to zaszczyt [data dostępu: 2000-04-06]., został pierwszym Polakiem, który zdobył to trofeum. Po sezonie odszedł z klubu.
Łącznie Oliwa dla New Jersey Devils rozegrał 207 meczów i zdobył 33 punkty (13 bramek, 20 asyst) oraz spędził 724 minuty na ławce kar w fazie zasadniczej, a także rozegrał 7 meczów, nie zdobywając punktów oraz spędził 25 minut na ławce kar w fazie play-off w lidze NHL.
Columbus Blue Jackets i Pittsburgh Penguins 12 czerwca 2000 roku, Krzysztof Oliwa został zawodnikiem Columbus Blue Jackets. Jednak z powodu kontuzji ręki odniesionej 28 października 2000 roku podczas przegranego 1:4 meczu domowego z Detroit Red Wings oraz konfliktu z kapitanem Columbus Blue Jackets, Lyle’em Odeleinem po rozegraniu zaledwie 10 meczów i zdobyciu 2 punktów (2 asysty) oraz spędzeniu 34 minut na ławce kar w trakcie sezonu (2000/2001), 14 stycznia 2001 roku przeniósł się do Pittsburgh Penguins, w którym zadebiutował dnia 30 stycznia 2001 roku podczas meczu domowego z Atlanta Thrashers, który zakończył się zwycięstwem „Pingwinów” 6:3Kulisy transferu hokeisty NHL Krzysztofa Oliwy [data dostępu: 2001-01-17]..
W fazie zasadniczej sezonu 2000/2001 Oliwa rozegrał wszystkie 26 meczów i zdobył 3 punkty (1 bramka, 2 asysty) oraz spędził 131 minut na ławce kar, a Pittsburgh Penguins zajął 6. miejsce w Konferencji Wschodniej i awansował do fazy play-off, gdzie dotarli do finału Konferencji Wschodniej, w którym przegrali rywalizację 4:1 z New Jersey Devils, a Oliwa w tej fazie rozegrał 5 meczów, nie zdobywając punktów oraz spędził 16 minut na ławce kar w fazie play-off w lidze NHL.
Natomiast sezon 2001/2002, w którym Oliwa rozegrał 57 meczów, zdobył 2 punkty (2 asysty) oraz spędził 150 minut na ławce kar, okazał się dla Pittsburgh Penguins słaby (28 zwycięstw, 8 remisów, 46 porażek), w którym zajęli 12. miejsce w Konferencji Wschodniej i nie awansował do fazy play-off. Po sezonie Oliwa odszedł z klubu.
Łącznie Oliwa dla Pittsburgh Penguins rozegrał 83 mecze i zdobył 5 punktów (1 bramka, 4 asysty) oraz spędził 283 minuty na ławce kar w fazie zasadniczej, a także rozegrał 5 meczów, nie zdobywając punktów oraz spędził 16 minut na ławce kar w fazie play-off w lidze NHL.
Sezon 2002/2003 Dnia 23 czerwca 2002 roku, Krzysztof Oliwa przeniósł się do New York Rangers, w którym debiut zaliczył dnia 9 października 2002 roku w inauguracyjnym meczu domowym drużyny w sezonie 2002/2003 z Carolina Hurricanes, który zakończył się zwycięstwem „Rangersów” 4:1. Jednak nie zdołał przebić się do podstawowego składu drużyny i po rozegraniu 9 meczów bez zdobyczy punktowej oraz spędzeniu 51 minut na ławce kar i przeniósł się do filialnej drużyny występującej w AHL, Hartford Wolf Pack.
Dnia 6 stycznia 2003 roku, po rozegraniu 15 meczów, zdobyciu 1 punktu (asysta) oraz spędzeniu 30 minut na ławce kar w Hartford Wolf Pack, Oliwa wrócił do ligi NHL, zostając zawodnikiem Boston Bruins, w którym zadebiutował 10 stycznia 2003 roku z przegranym 2:4 meczu domowym z Buffalo Sabres. W fazie zasadniczej sezonu 2002/2003 Boston Bruins zajął 7. miejsce w Konferencji Wschodniej i awansował do fazy play-off, gdzie odpadli w ćwierćfinale Konferencji Wschodniej po porażce rywalizacji 4:1 z New Jersey Devils, a Oliwa nie rozegrał żadnego meczu. Po zakończeniu sezonu 2002/2003 i rozegraniu 33 meczów bez zdobyczy punktowej i spędzeniu 110 minut na ławce kar, Oliwa odszedł z klubu.
Calgary Flames Dnia 30 lipca 2003 roku, Krzysztof Oliwa został zawodnikiem Calgary Flames, w którym zadebiutował dnia 9 października 2003 roku, kiedy Calgary Flames przegrał 1:4 u siebie w swoim pierwszym meczu sezonu 2003/2004 z Vancouver Canucks, a pierwszą bramkę dla zespołu zdobył dnia 25 października 2003 roku podczas wygranego 4:2 domowego meczu z Edmonton Oilers, kiedy w 44. minucie meczu z asysty Chrisa Clarka trafił do bramki Tommy’ego SaloKiprusoff saves 49, leads Flames to OT win in Game 1 [data dostępu: 2003-10-26] ..
Z zespołem zajął 6. miejsce w Konferencji Zachodniej i awansował do fazy play-off, gdzie najpierw dnia 9 maja 2004 roku w wygranym u siebie 4:3 meczu półfinału Konferencji Zachodniej z San Jose Sharks Oliwa w 9. minucie z asysty Olega Saprykina i Chucka Kobasewa strzelił swoją ostatnią bramkę w lidze NHLFlames 4, Oilers 2 [data dostępu: 2004-05-09] ., potem dotarł do finału Pucharu Stanleya, w którym po zaciętej walce przegrał 4:3 z Tampa Bay Lightning.
Łącznie Oliwa dla Calgary Flames rozegrał 65 meczów i zdobył 5 punktów (3 bramki, 2 asysty) oraz spędził 247 minut na ławce kar (3. miejsce w klasyfikacji najczęściej karanych zawodników2003-04 NHL Season Leaders .) w fazie zasadniczej, a także rozegrał 20 meczów, zdobył 2 punkty (2 bramki) oraz spędził 6 minut na ławce kar w fazie play-off ligi NHL.
Podhale Nowy Targ 15 lipca 2004 roku Krzysztof Oliwa podpisał kontrakt ze swoim dawnym klubem – New Jersey Devils, jednak w wyniku lokautu w NHL rozgrywki w sezonie 2004/2005 nie odbyły się, w związku z czym zawodnicy klubów ligi NHL dostali wolną rękę w poszukiwaniu nowego klubu. Oliwa zdecydował się wrócić do Polski i w grudniu 2004 roku został zawodnikiem Podhala Nowy Targ [data dostępu: 2004-09-30] .Oliwa zagra w Podhalu [data dostępu: 2004-10-19].Hokej: Najwięcej zmian w Sanoku [data dostępu: 2004-12-21].Podhale z Oliwą! [data dostępu: 2004-12-22].Krzysztof Oliwa: Milioner w Podhalu [data dostępu: 2005-01-20]..
Jedyny mecz w sezonie 2004/2005 Oliwa rozegrał 16 lutego 2005 roku, kiedy to Podhale Nowy Targ podejmował w Krakowie w fazie play-off w ćwierćfinale Cracovię. Mecz zakończył się porażką Podhala Nowy Targ 0:2, a Oliwa spędził 12 minut na ławce kar oraz w 33. minucie z powodu kontuzji pachwiny musiał opuścić taflę2005-02-16 Podhale Nowy Targ – Cracovia 0:2. [data dostępu: 2005-02-16]..
Powrót do NHL i koniec kariery Po zakończeniu lokautu w NHL wznowiono rozgrywki w sezonie 2005/2006, w związku z czym Krzysztof Oliwa wrócił do ligi NHL, do New Jersey Devils, w którym rozegrał zaledwie 3 mecze w sezonie, a dnia 20 października 2005 roku rozegrał swój ostatni mecz w lidze NHL, kiedy to New Jersey Devils wygrał u siebie 6:3 z Pittsburgh Penguins.
Na początku listopada 2005 roku działacze New Jersey Devils rozwiązali kontrakt z Oliwą, a sam zawodnik mimo licznych ofert m.in. od Phoenix CoyotesKrzysztof Oliwa zostaje w NHL [data dostępu: 2005-11-14]. z powodów osobistych po sezonie 2005/2006 zakończył karieręBurzliwe życie Krzysztofa Oliwy [data dostępu: 2009-05-15]..
Łącznie w latach 1997–2005 fazie zasadniczej ligi NHL Oliwa rozegrał 410 meczów, zdobył 45 punktów (17 bramek, 28 asyst) oraz spędził 1447 minut na ławce kar, natomiast w fazie play-off rozegrał 32 mecze, zdobył 2 punkty (2 bramki) oraz spędził 47 minut na ławce kar.
Kariera reprezentacyjna