thumb|Drzeworyt z Hypnerotomachia Poliphili Hypnerotomachia Poliphili (łac.: Polifila walka o miłość we śnie) to jedna z najcenniejszych i najbardziej niezrozumiałych książek, jakie ukazały się w Europie Zachodniej wkrótce po wynalezieniu druku. Zachowanych egzemplarzy Hypnerotomachii jest mniej niż Biblii Gutenberga. Uczeni wciąż dyskutują kim jest jej tajemniczy autor, Francesco Colonna. Hypnerotomachia została napisana w roku 1467, a wydana w roku 1499 w Wenecji.
Po połączeniu pierwszych liter rozdziałów powstaje zapis: Poliam Frater Franciscus Columna Peramavit (Brat Franciszek bardzo kochał Polię). W pełnej erotyzmu Hypnerotomachii Colonna każe swojemu bohaterowi, Poliphilowi przeżywać we śnie tajemnicze obrzędy, podążać przez kraj miłości, by odnaleźć utraconą kochankę Polię. Hypnerotomachia napisana jest tajemniczym językiem w którym mieszają się języki: grecki, hebrajski, arabski, chaldejski, a nawet hieroglify egipskie. Czasem pisze w kilku językach jednocześnie, mieszając je i tworząc nowe słowa. Często odsyła do dzieł hermetycznych autorów, czy całych prądów filozoficznych.
Od czasu pięćsetnej rocznicy pierwszego wydania Hypneromachii ukazało się kilka współczesnych tłumaczeń, m.in. angielskie, hiszpańskie, holenderskie i niemieckie. W języku polskim ukazało się tłumaczenie częściowe.
Współczesne wydania (z komentarzem) Francesco Collona, Hypnerotomachia Poliphili. Edizione critica e commento a cura di Giovanni Pozzi e Lucia A. Ciapponi, Editrice Antenore, Padova 1968 (repr. 1980) Francesco Colonna, Hypnerotomachia Poliphili. A cura di Marco Ariani e Mino Gabriele, Adelphi, Milano 1998 (repr. 2004, 2010), (faksymile wydania z 1499 r. z tłumaczeniem na język włoski oraz szczegółowym komentarzem)
Monografie
Anna Klimkiewicz, Hypnerotomachia Poliphili Francesca Colonny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2015, s. 274.
Współczesne tłumaczenia
Francesco Colonna, Hypnerotomachia Poliphili, The Strife of Love in a Dream. Translated by Joscelyn Godwin, London 1999 (tłumaczenie na język angielski, wielokrotnie wznawiane) Francesco Colonna, Sueño de Polífilo. Edición y traducción de Pilar Pedraza Martinez, (tłumaczenie na hiszpański z komentarzem, wielokrotnie wznawiane) Barcelona 1999, Seria: El Acantilado, t. 17, Francesco Colonna, De droom van Poliphilus (Hypnerotomachia Poliphili). (tłumaczenie na język niderlandzki autorstwa Ike Cialona z komentarzem, w 2 tomach) Athenaeum – Polak & Van Gennep 2006, Francesco Colonna, Hypnerotomachia Poliphili, Interlinearkommentarfassung. Übersetzt und kommentiert von Thomas Reiser (tłumaczenie na język niemiecki z przypisami w tekście), Breitenbrunn 2014, Seria: Theon Lykos, red. Uta Schedler, t. Ia, Francesco Colonna, Hypnerotomachia Poliphili, (tłumaczenie na język polski rozdziałów I, II, III i IV autorstwa Anny Klimkiewicz) w: Anna Klimkiewicz, Hypnerotomachia Poliphili Francesca Colonny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2015
Linki zewnętrzne Hypnerotomachia Poliphili - skany oryginalnej kopii w Rare Book Room . www.gnosis.art.pl - strona zawiera ilustracje do Hypnerotomachii Poliphili.
Kategoria:Literatura średniowiecznołacińska