Piotr Szalsza (ur. 26 maja 1944 w Bytomiu) – polski reżyser, muzyk, scenarzysta, tłumacz, pisarz, dziennikarz, publicysta, redaktor i producent widowisk telewizyjnych, organizator projektów muzycznych, teatralnych i naukowych.
Przebieg kariery 1962-67 Studia w Akademii Muzycznej w Katowicach - klasa altówki (magister artium) 1965-66 Altowiolista w Orkiestrze PRiTV w Krakowie 1967-76 Kierownik Redakcji Działu Artystycznego TVP Katowice 1976-81 Kierownik Redakcji Muzyki i Rozrywki TVP Gdańsk 1982 w ramach represji politycznych zwolniony z pracy w TV Gdańsk
Od roku 1983 przez 40 lat przebywał na stałe w Wiedniu.
Od roku 2023 - mieszka na stałe w Gdyni.
Twórczość Szalsza jest autorem kilkudziesięciu haseł Wielkiej Encyklopedii Muzycznej Austrii (głównie o muzykach polskich w Austrii w XVIII-XX w.), oraz tłumaczeń na j. polski sztuk austriackich autorów - Michaela Ronzoni, Gabriel Barylli, Gerald Szyszkowitz (dla wiedeńskiego wydawnictwa Sessler). Napisał muzykę do licznych spektakli teatralnych i telewizyjnych (m.in.: Kartoteka, Szwejk, Paryżanin, Pokojówki, Pan Jowialski, Czarownice z Salem, Król, Hedda Gabler, Kapputt, Zbrodnia i kara, Niemcy, Ulubiony śpiewak Führera) i był kierownikiem muzycznym filmu Axela Cortiego Radetzkymarsch według J. Rotha (1994), jak i kilkudziesięciu nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych. Znana jest jego działalność dziennikarska i muzykologiczna w prasie, radio, telewizji i w wydawnictwach specjalistycznych.
Produkcje telewizyjne (prace dla ORF, ZDF, RTR, ARTE, NHK, 3SAT, TVP; reżyseria/scenariusz)
Wybrane pozycje:
biografie telewizyjne kompozytorów XIX-XX w.: E. Grieg, R. Schumann, R. Wagner, A. Dvořák, M. Rimski-Korsakow, S. Prokofiew, D. Szostakowicz (cykl „Monografie muzyczne”); 1970-76 Portrety i koncerty m.in.: Paul Badura-Skoda, Felicja Blumental, Alicja Boniuszko, Emin Chaczaturian, Rosalia Chladek, Zdzisław Górzyński, Adam Harasiewicz, Louis Lane, Witold Lutosławski, Bolesław Mierzejewski, Siegfried Palm, Krzysztof Penderecki; 1972-96 Sergiej Prokofiew – Iwan Groźny (widowisko teatralno-muzyczne); 1978 Karol Szymanowski – Mandragora (film baletowy); 1978 Dimitr Szostakowicz – VII Symfonia Leningradzka (widowisko teatralno-muzyczne); 1978 Śladami Chopina – Czechy (film dok.); 1979 Chopin znaczy Polska (film dok.); 1980 Szymanowski w Pradze (film dok.); 1980-81 Ernest Bryll - Kolęda nocka (impresja filmowa); 1981 Śladami Chopina – Wiedeń (film dok.); 1984 Kleiner Orgelschatz – Portrety 30 instrumentów w Dolnej Austrii; 1985-92 Gorzki chleb obczyzny - artyści emigranci w Austrii (film dok.); 1985 Jazz na Wschodzie – Jazz Jamboree in Warschau (film dok.); 1986 Historia fortepianu - w III cz. z Ewą Badura-Skoda (film dok.); 1988-90 Strauss a´la carte (filmowa komedia muzyczna); 1989 Gerald Szyszkowitz – Friedemann Puntigam, czyli sztuka zapominania (Teatr TVP); 1992 Powszedni dzień Warszawskiego Getta (film dok.); 1993 Serce Chopina – z Janem Englertem (film dok.); 1995 Johann Strauss w Petersburgu - z sir Peterem Ustinovem i Filharmonią Petersburską; 1996 Thomas Bernhard – Plac Bohaterów – z K. Jandą i Z. Zapasiewiczem (Teatr TVP); 1997 Mikis Theodorakis - Canto General - Oratorium (światowe prawykonanie pod dyr. kompozytora); 1998 Peter Wolf – Progression (światowe prawykonanie w Linzu z Klausem Maria Brandauerem, Cliff Richardem, Coolio); 1999 Ludwig v.Beethoven - IX Symfonia; 2000 Habsburgowie polscy – 2 części (film dok.); 2001-02 Joe Zawinul – Gala - 70. urodziny; 2002 Let my people live – 60-lecie wyzwolenia Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau; 2005 (Kraków - Teatr Słowackiego) 50-lecie Staatsvertrag w Austrii – Koncert Jubileuszowy; 2005 20 lat Orkiestry Symfonicznej Voralberg – Koncert Jubileuszowy; 2005 Karl Kraus - Ostatnie dni ludzkości- Festspiele Reichenau; 2006-7 Dobry jest wspólny posiłek, bo zbliża oddalonych, (film dok.); 2007 VENTZKI - czyli- Dzieci sprawców, dzieci ofiar, (film dok.); 2009 Haimito Doderer - Schody Strudelhlofu, Festspiele Reichenau; 2009 Bronisław Huberman, czyli Zjednoczenie Europy i skrzypce, (film muz.-dok.; 2010 Allegro Vivo Festival (Film muz.) 2011 Mordechaj Gebirtig – czyli bądź zdrów mój Krakowie (film), 2012 Titanic – Making of (film) 2012 Bohaterowie ze Steinu – Stragan: Armia Krajowa w Austrii (film dok.) – 2015 Julius Madritsch - Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (Film dok.) – 2018 Wielkie Galicjanki - Album Filmowy, 1-2 cz. (Film dok.) 2020
Reżyseria obrazu koncertów symfonicznych, organowych, kameralnych oraz koncertów jazzowych (m.in.: A. Gilberto, J. Garbarek, L. Hampton, Fr. Hubbard, St. Grapelli, D. Gillespie, Fr. Gulda, N. Kennedy, M. Makeba, A. Makowicz, W. Marsalis, J. Pass, O. Peterson, M. Petrucciani, J. Zawinul)
Reżyseria spektakli teatralnych i operowych Wybrane pozycje:
Ernest Bryll - Czarodziej Oz; 1980 Kielce Stephen Poliakoff - City Sugar ; 1981 Gdynia Meinhard Rüdenauer - Ein Liederspiel; 1984 Wiedeń - Kammeroper Giovanni Paisiello - Barbier von Sevilla; 1985 Wiedeń - Kammeroper Gerald Fromme - Die beiden Kronen - Ojciec Maksymilian Kolbe; 1986 Umberto Giordano - Fedora; 1994 Warszawa - Teatr Wielki Ferdinand Raimund - Chłop milionerem; 1996 Sergiusz Prokofiew - Miłość do trzech pomarańczy- I asystent sir Petera Ustinova; 1997 Moskwa – Bolszoj Teatr Gerald Szyszkowitz - Ulubiony śpiewak Führera; 2000 Michaela Ronzoni - Siostry Parry; 2002 Kraków Karol Szymanowski - Zbójniczka (nowe libretto na podstawie baletu „Harnasie“); 2002 Wiedeń – Museumquartier Z Galicji do Nowego Jorku; 2003 Wiedeń - Radiokulturhaus ORF Michaela Ronzoni - Siostry Parry; 2004 Tel Aviv Janusz Głowacki - Antygona w Nowym Jorku; 2004 Kraków, Wiedeń Muzyka w Poczekalni śmierci - Getto Teresienstadt; 2004-05 Warszawa, Kraków, Wiedeń Fryderyk Schiller - Dymitr (Demetrius) – 2005 Kraków - Katowice Peter Turrini - Alpejskie zorze; 2008 The Fifth Theatre - Omsk Antoni Czechow – Mewa; 2008 Festspiele Reichenau Beatrice Ferolli – Dietrich i Leander; 2009 Teatr Korez Katowice Aharon Appelfeld-Piotr Szalsza – Badenheim 1939; 2009 Teatr Śląski Katowice Hans Krasa – Brundibar Opera Dziecięca; 2010 Leopoldinum Festiwal Wrocław Michaela Ronzoni - Siostry Parry; 2014 Teatr Muzyczny Toruń Thomas Bernhard – Po prostu skomplikowane, 2014 Katowice - Wiedeń Arthur Schnitzler – Reigen – Korowód, 2016 – Liceyskij Teatr - Omsk Peter Turrini - Siedem sekund wieczności, 2021 - Teatr POLONIA - Warszawa
Książki Karol Szymanowski w Pradze, 1982 Bronisław Huberman – czyli pasje i namiętności zapomnianego geniusza – biografia skrzypka wirtuoza, 2001 (2020 - wersja niemiecka) Max Kalbeck – Wiedeńczyk z Wrocławia – materiały z sesji naukowej we Wrocławiu, 2007 Autor kilkudziesięciu haseł Wielkiej Encyklopedii Muzycznej Austrii (głównie o muzykach polskich w Austrii w XVIII-XX w.); 2000-07 Tłumaczenia na j. polski sztuk austriackich autorów - Michaela Ronzoni, Gabriel Barylli, Daniel Glattauer, Gerald Szyszkowitz, Beatrice Ferolli, Peter Turrini, Stefan Vögel, Stephan Lack, Constanze Dennig (dla wiedeńskiego wydawnictwa Sessler), (2000 – 2025) Muzyka i muzyczne opracowania do licznych spektakli teatralnych i telewizyjnych (m.in.: Kartoteka, Szwejk, Paryżanin, Pokojówki, Pan Jowialski, Czarownice z Salem, Król, Hedda Gabler, Kapputt, Zbrodnia i kara, Niemcy, Ulubiony śpiewak Führera, Antygona w Nowym Jorku. Kierownictwo muzyczne filmu Axela Cortiego Radetzkymarsch wg J.Rotha; 1994 Kierownictwo muzyczne kilkuset nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych w Polsce i w Austrii Działalność dziennikarska i muzykologiczna w prasie, radio, telewizji i w wydawnictwach specjalistycznych od 1963. Tematy: Fryderyk Chopin, , Grzegorz Fitelberg, Józef Koffler, Zofia Lissa. Tomasz Nidecki, Bruno Schulz, Karol Szymanowski, Debora Vogel,
Organizacja wydarzeń muzycznych Fryderyk Chopin - 150 rocznica śmierci; 1999 Wiedeń Max Kalbeck – Wiedeńczyk z Wrocławia; 2001 Wrocław Rok Polski w Austrii - Karol Szymanowski; 2002 Wiedeń, Graz Teodor Leszetycki – 70 rocznica urodzin, 2005-06 Kraków, Przemyśl, Katowice Chopin w Wiedniu - wystawa - 200 rocznica urodzin; 2010 - 2011; Wiedeń, Wrocław, Kraków, Katowice, Bydgoszcz, Tel Awiw, Londyn Karol Szymanowski: życie i twórczość - Wystawa – Londyn 2015 Bohaterowie ze Steinu – Wystawa – Wiedeń 2015, Kraków Muzeum AK 2016
Nagrody i wyróżnienia nagroda prezesa TVP w dziedzinie muzyki (1968) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1979) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (1990) Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1993) Paszport Chopinowski – Komitetu Obchodów Roku Chopinowskiego 2010, Złota Sowa 2010, Wien Dyplom Honorowy Stow. „Rodzina” w Rosji. 2010, Kameraton Festival 2011 – Nagroda za film edukacyjny – „Bronisław Huberman – czyli - zjednoczenie Europy i skrzypce” Austriacki Krzyż Honorowy za Naukę i Sztukę I kl. 2014, Dyplom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego R.Polski 2014, Medal Miasta Bytomia w dziedzinie Kultury 2014, nagroda Summa Cum Laude, 2019.
Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Bytomiu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową za Naukę i Sztukę (Austria) Kategoria:Polscy reżyserzy operowi Kategoria:Polscy reżyserzy telewizyjni