Jan Wroczyński ps. „Rejtan” (ur. 6 czerwca 1876 w Ozieranach, zm. 28 kwietnia 1945 w Warszawie) – polski inżynier, tytularny generał dywizji Wojska Polskiego, działacz społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Adolfa, ziemianina, i Emilii z Korwin-Sochaczewskich. Kształcił się w Korpusie Kadetów w Niżnym Nowogrodzie, który ukończył w 1894 roku. Od 1 września 1894 roku pełnił służbę w Armii Imperium Rosyjskiego. W 1897 roku ukończył Nikołajewską Szkołę Inżynieryjną, a w 1905 roku Nikołajewską Akademię Inżynieryjną w Petersburgu, uzyskując tytuł inżyniera wojskowegoPiotr Stawecki, Słownik biograficzny ..., s. 355.. Budował twierdze w Libawie i Kownie. W 1905 awansował na kapitana, a w 1913 podpułkownika. Walczył w I wojnie światowej na froncie niemieckim, ostatnio jako szef Wojsk Inżynieryjnych 2 Armii. Po rewolucji 1917 czynny w Związku Wojskowych Polaków na Białorusi.
Od października 1917 do maja 1918 roku w I Korpusie Polskim na Wschodzie. Po kapitulacji korpusu przedostał się do Warszawy. Od czerwca do listopada 1918 roku był członkiem Tajnej Rady Wojskowej w Warszawie, która przygotowywała kadrę dla przyszłego Wojska Polskiego.
Służba w Wojsku Polskim 25 października 1918 roku reskryptem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem stopnia pułkownika z patentem z dnia 6 grudnia 1916 rokuDziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej Nr 1 z 28 października 1918 roku, poz. 10.. 4 listopada 1918 roku na podstawie rozporządzenia Rady Regencyjnej objął kierownictwo Ministerstwa Spraw Wojskowych w WarszawieDziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej Nr 3 z 4 listopada 1918 roku, poz. 35.. Na tym stanowisku zapoczątkował organizację naczelnych władz wojskowych, opracowywanie ustaw wojskowych i norm zaopatrzenia. 1 marca 1919 roku przekazał obowiązki kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych generałowi porucznikowi Józefowi LeśniewskiemuDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 24 z 4 marca 1919 roku, poz. 796, Piotr Stawecki Słownik biograficzny ..., s. 355, podał błędnie, że obowiązki kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych pełnił do 27 lutego 1919 roku, czyli do dnia, w którym generał porucznik Józef Leśniewski został mianowany Ministrem Spraw Wojskowych.. Od 18 kwietnia 1919 roku szef sztabu Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim.
5 maja 1919 roku, na wniosek głównodowodzącego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim generała piechoty Józefa Dowbor-Muśnickiego, Komisariat Naczelnej Rady Ludowej dekretem nr 49 mianował go generałem podporucznikiem ze starszeństwem, które miało być określone późniejTygodnik Urzędowy Nr 10 z 10 maja 1919 roku, s. 39-40.. 30 października 1919 roku Naczelny Wódz tymczasowo zatwierdził mu stopień generała podporucznika nadany przez Naczelną Radę Ludową w Poznaniu, warunkowo, do czasu ułożenia przez Komisję Weryfikacyjną ogólnej listy starszeństwa oficerów Wojsk PolskichDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 96 z 9 grudnia 1919 roku, poz. 3844..
Podczas wojny polsko-bolszewickiej szef fortyfikacji 1 Armii pozostający w dyspozycji Wojskowego Gubernatora Warszawy, a potem w 1920 kolejno: zastępca komisarza rządu do demilitaryzacji granicy z Niemcami, członek Rady Fortyfikacyjnej i wkrótce inspektor robót fortyfikacyjnych na wszystkich liniach obrony kraju. W lipcu 1920 dowódca Grupy Operacyjnej pod Ostrołęką, wreszcie od sierpnia szef Oddziału Naczelnej Kontroli Wojskowej. 1 maja 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu generała podporucznika, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiejDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 18 z 15 maja 1920 roku, poz. 504, natomiast Piotr Stawecki Słownik biograficzny ..., s. 356, podał błędnie, że w 1920 roku został tytularnym generałem dywizji.. Z dniem 1 lipca 1921 roku został przeniesiony w stan spoczynku, w stopniu generała podporucznika, z prawem noszenia munduruDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 22 z 4 czerwca 1921 roku, poz. 882, natomiast Piotr Stawecki Słownik biograficzny ..., s. 356, podał błędnie, że przeniesienie w stan spoczynku nastąpiło 4 czerwca 1921 roku.. 26 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu tytularnego generała dywizjiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 70 z 7 listopada 1923 roku, s. 738..
Lata 1921–1945 Po zwolnieniu ze służby wojskowej osiadł w Warszawie, gdzie w okresie od 1922 roku do 1929 roku prowadził „prywatne roboty budowlane”. W 1922 roku brał udział w zakładaniu Stowarzyszenia Dowborczyków „Ku Chwale Ojczyzny”, gdzie do 1926 roku sprawował funkcję prezesa Zarządu GłównegoDziennik Wileński, R.22, nr 22 (23 stycznia 1938), s. 6.. Ponadto był prezesem Bractwa Strzelców Kurkowych. W latach 1936–1939 brał udział w budowie Centralnego Okręgu Przemysłowego, a także wykonał kopiec dowborczyków.
Podczas II wojny światowej działał w Towarzystwie Patriotycznym, które popierało politykę gen. Władysława Sikorskiego, a ponadto był członkiem Prezydium Rady Głównej Opiekuńczej. Rozważano jego kandydaturę na komendanta zjednoczonych sił ruchu oporu, chociaż nie brał w nim udziału.
Zmarł 28 kwietnia 1945 roku w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 244-5-28).mały|Grób Jana Wroczyńskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie po renowacji w 2022 rokuW 2022 roku z inicjatywy Premiera RP Mateusza Morawieckiego grób Wroczyńskiego został odrestaurowany. Cały projekt był realizowany przez Fundację Stare Powązki we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów.
Życie prywatne mały|Grób Jana Wroczyńskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie przed renowacjąBył żonaty z Michaliną z domu Waniewicz (1876–1965) i miał dwie córki: Halinę (zamężna Górska) ur. 11 lutego 1902 roku – tłumacz i bibliotekarka oraz Janinę Radwan-Paszkiewiczową (ur. 3 kwietnia 1903 roku – zm. 18 stycznia 1926 roku).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6681 – 10 maja 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1922 „w uznaniu zasług, położonych dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu organizacji wojskowej” Medal Międzysojuszniczy „Médaille Interalliée” – 1925 „Odznaka honorowa za działalność na polu ratownictwa mienia polskiego na terytorium b. cesarstwa rosyjskiego”
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dowborczyków „Ku Chwale Ojczyzny” Kategoria:Członkowie Związku Wojskowych Polaków Kategoria:Kierownicy ministerstw II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Tytularni generałowie dywizji II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Żołnierze Armii Wielkopolskiej Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego (Rada Regencyjna) Kategoria:Absolwenci Nikołajewskiej Szkoły Inżynieryjnej Kategoria:Absolwenci Nikołajewskiej Akademii Inżynieryjnej