Korona Gór Polski

Korona Gór Polski – lista 28 szczytów poszczególnych pasm górskich Polski. W założeniu miała to być lista zawierająca najwyższy szczyt każdego pasma. Różnica polega na tym, że za istotne uznano te z najwyższych szczytów, na które w chwili ustalania Korony prowadził znakowany szlak turystyczny.

Historia Koncepcja została przedstawiona w 1997 r. przez Marka Więckowskiego i Wojciecha Lewandowskiego w czerwcowym numerze czasopisma „Poznaj swój kraj”. Początkowo lista szczytów zawierała 27 pozycji. Nie uwzględniono Masywu Ślęży, jako reprezentację Gór Bialskich podano Postawną, a Pienin Trzy Korony (z zaznaczeniem, że wzięto pod uwagę jedynie Pieniny Właściwe, bez Małych Pienin).

Korona Gór Polski zatwierdzona została 13 grudnia 1997 r. na specjalnym spotkaniu zwołanym przez redakcję „Poznaj swój kraj”, inaugurującym jednocześnie powstanie Klubu Zdobywców Korony Gór Polski.

Ogłaszając ideę KGP, redakcji „Poznaj swój kraj” chodziło nie tylko o odciążenie najpopularniejszych gór na czele z Tatrami i spopularyzowanie wielu innych, atrakcyjnych, lecz nieznanych pasm, ale także o dogłębne poznanie tych rejonów kraju, z ich historią, przyrodą, geologiczną przeszłością i współczesną kulturą. Zachęcając wszystkich do zdobywania KGP – co czynić można w dowolnym czasie i w dowolny sposób (pieszo, na rowerze, czy na nartach) – redakcja prowadząca klub Zdobywców (publikuje w każdym wydaniu „Poznaj swój kraj” materiały klubowe) organizuje wzorcowe wyprawy na poszczególne szczyty (do końca 2009 r. było ich 21), zapewnia swym członkom – prenumeratorom miesięcznika m.in. zniżkowe (30%) noclegi w obiektach rekomendowanych.

W sierpniu 2017 r. na liście członków Klubu Zdobywców znalazły się nazwiska ponad 21 tys. członków, spośród których ponad 1300 osób szczyci się już godnością Zdobywcy KGP, nadawaną po udokumentowaniu wszystkich wejść przez Lożę Zdobywców KGP. W 2022 liczba zdobywców przekroczyła 4130Mateusz Abramowicz "Poznajcie Koronę Gór Polskich" Express Bydgoski nr 176, 30-31.07.2022.

Za realizację Korony Gór Polski i prowadzenie klubu jej zdobywców redakcja „Poznaj swój kraj” otrzymała specjalne wyróżnienie w VI Ogólnopolskim Konkursie im. Mieczysława Orłowicza na najlepsze materiały prasowe, radiowe i telewizyjne promujące polską turystykę krajową w 2007 r.

Kontrowersje

Zasady przyznawania odznaki

Loża Zdobywców KGP nie uznaje wejść na szczyty z okresu przed przystąpieniem do Klubu Zdobywców, co może uniemożliwić uzyskanie oficjalnego tytułu mimo zdobycia wszystkich wymaganych gór.

Regionalizacja

Istotnym problemem jest też problem granic mezoregionów. Autorzy Korony opierają się w tym względzie na innych ustaleniach niż Wikipedia, która bazuje na regionalizacji Polski według Jerzego Kondrackiego. Skutkuje to tym, że np. według autorów Korony najwyższym szczytem Beskidu Makowskiego jest Lubomir, podczas gdy według regionalizacji Kondrackiego szczyt ten należy do Beskidu Wyspowego, a najwyższym szczytem Beskidu Makowskiego jest Mędralowa. Warto przy tym jednak zwrócić uwagę, że wcześniejsza regionalizacja tego samego autora z 1977 roku przypisuje Lubomir do Beskidu Makowskiego. Przy tym również pasmo Łysiny-Lubomira wyłamuje się nieco z koncepcji izolowanych wysp górskich, charakteryzujących Beskid Wyspowy. Co więcej, w regionalizacji Polski z 2018 roku dokonanej przez Jerzego Solona i innych współautorów, opartej na regionalizacji Kondrackiego, możemy na załączonej mapie zauważyć, że Beskid Makowski (513.48) sięga poza dolinę Raby i obejmuje swoim zasięgiem pasmo Łysiny-Lubomira. Natomiast wspomniana wyżej Mędralowa należy do mezoregionu 513.51 (Beskid Żywiecko-Orawski)Jerzy Solon et al. Physico-geographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. „Geographia Polonica”. 2 (91). s. 143-170.. Zmiany te opublikowane są obecnie w rządowym GeoSerwisie na mapie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Kryteria wyboru pasm górskich

Większość uwzględnionych w Koronie pasm górskich to mezoregiony. Tymczasem Rysy uwzględnione są jako najwyższy szczyt makroregionu Łańcucha Tatrzańskiego (i jednocześnie mezoregionu Tatr Wschodnich), z pominięciem Tatr Zachodnich, których najwyższym szczytem w Polsce jest Starorobociański Wierch. Podobnie w makroregionie Beskidów Lesistych uwzględniono tylko mezoregion Bieszczadów (z Tarnicą), pomijając jego drugą część, Góry Sanocko-Turczańskie, w których najwyższy jest Trohaniec lub Jaworniki. Wreszcie Korona uwzględnia Pieniny (z Wysoką, 1050 m n.p.m.) należące do Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego, pomijając jego drugi mezoregion o charakterze górskim, w dodatku wyższy od Pienin, Pogórze Spisko-Gubałowskie (z Magurą Witowską, 1232 m n.p.m.).

Największe kontrowersje wzbudza umieszczenie w Koronie Gór Bialskich, które są częścią Gór Złotych, więc Góry Bialskie nie powinny w ogóle być umieszczone w Koronie, natomiast najwyższym szczytem całych Gór Złotych po polskiej stronie jest Brusek lub Postawna (różne źródła podają różne wysokości; nie prowadzą na nie jednak znakowane szlaki turystyczne), a nie Kowadło.

W Górach Świętokrzyskich uwzględniono tylko Łysicę, pomimo tego, że są one podzielone na dwa główne pasma.

Błędne i nieaktualne pomiary wysokości

Kolejną kontrowersją jest umieszczenie w Koronie Chełmca, którego punkt pomiarowy znajdował się na 18-metrowej wieży widokowej i dzięki temu został uznany za najwyższy w Górach Wałbrzyskich, jednak w rzeczywistości najwyższa jest Borowa.

Jako najwyższy szczyt Gór Bardzkich figuruje Kłodzka Góra, chociaż nowsze pomiary wykazały, że wyższa jest położona nieopodal Szeroka Góra.

Najwyższym szczytem Gór Bystrzyckich nie jest Jagodna (977 m n.p.m.), ale nienazwany formalnie wierzchołek o wysokości 985 m n.p.m. (na niektórych mapach błędnie oznaczony jako Sasanka, która faktycznie leży 400 m na północny wschód od niego).

Także według nowych pomiarów najwyższym szczytem Gór Kaczawskich jest Okole (725,3 m n.p.m.), uważany wcześniej za wyższy Skopiec ma tylko 720,7 m n.p.m.

W 2019 roku potwierdzono również, że najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich jest wschodni wierzchołek Łysicy o nazwie Agata. Najnowsze pomiary wykazały 613,96 m n.p.m. co daje mu przewagę wobec ostatnich pomiarów Łysicy (613,33 m n.p.m.).

Warto również zauważyć, że najwyższym punktem Rudaw Janowickich jest Ostra Mała (945 m n.p.m.) – południowo-zachodni wierzchołek Skalnika.

Szczyty Wykaz szczytów według autorów Korony. Wykaz ten nie pokrywa się z przyjętą w Wikipedii regionalizacją fizycznogeograficzną Polski Jerzego Kondrackiego.

25px Szczyty Korony Gór Polski Lp. Szczyt Pasmo górskie Wysokość (m n.p.m.)Deniwelacja 1 Rysy (wierzchołek graniczny) Tatry 24991100 m 2 Babia Góra (wierzchołek graniczny) Beskid Żywiecki 1725700 m 3 Śnieżka (wierzchołek graniczny) Karkonosze 1603900 m 4 Śnieżnik (wierzchołek graniczny) Masyw Śnieżnika 1423200 m 5 Tarnica Bieszczady Zachodnie 1346640 m 6 Turbacz Gorce 1310510 m 7 Radziejowa Beskid Sądecki 1266116 m 8 Skrzyczne Beskid Śląski 1257757 m 9 Mogielica Beskid Wyspowy 1171471 m 10 Wysoka Kopa Góry Izerskie 1126359 m 11 Rudawiec (wierzchołek graniczny) Góry Bialskie 1106512 m 12 Orlica (wierzchołek graniczny) Góry Orlickie 1084234 m 13 Wysoka (Wysokie Skałki) (wierzchołek graniczny) Pieniny 1050490 m 14 Wielka Sowa Góry Sowie 1015260 m 15 Lackowa (wierzchołek graniczny) Beskid Niski 997417 m 16 Kowadło (wierzchołek graniczny) Góry Złote 989389 m 17 Jagodna Góry Bystrzyckie 977210 m 18 Skalnik Rudawy Janowickie 945435 m 19 Waligóra Góry Kamienne 936156 m 20 Czupel Beskid Mały 931583 m 21 Szczeliniec Wielki Góry Stołowe 919169 m 22 LubomirWedług regionalizacji Jerzego Kondrackiego szczyt ten należy do Beskidu Wyspowego. Beskid Makowski 904264 m 23 Biskupia Kopa (wierzchołek graniczny) Góry Opawskie 889419 m 24 Chełmiec Góry Wałbrzyskie 850331 m 25 Kłodzka Góra Góry Bardzkie 765165 m 26 Skopiec Góry Kaczawskie 724214 m 27 Ślęża Masyw Ślęży 718334 m 28 Łysica Góry Świętokrzyskie 614306 m Projekty pokrewne Pokrewną odznaką do Korony Gór Polski jest makroregionalna odznaka turystyki kwalifikowanej – Diadem Polskich Gór, ustanowiona przez Oddział Wrocławski PTTK.

[

"type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q36", "properties": { "fill": "#ffffff", "fill-opacity": 0.08, "stroke": "#333333", "stroke-width": 2, "stroke-opacity": 1

{ "type": "FeatureCollection", "features": [

"type": "Feature", "properties": { "title": "Rysy", "description": "2499 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.088444, 49.179306 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Babia Góra", "description": "1725 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 19.529444, 49.573333 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Śnieżka", "description": "1603 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 15.739611, 50.736028 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Śnieżnik", "description": "1423 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 16.8444, 50.2075 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Tarnica", "description": "1346 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 22.72675, 49.074778 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Turbacz", "description": "1310 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.111419, 49.543089 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Radziejowa", "description": "1266 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.604169, 49.449319 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Skrzyczne", "description": "1257 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 19.030278, 49.684444 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Mogielica", "description": "1171 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.276694, 49.655194 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Wysoka Kopa", "description": "1128 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 15.42, 50.850278 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Rudawiec", "description": "1106 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 16.976472, 50.244889 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Orlica", "description": "1084 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "-number" }, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 16.360556, 50.353056 ]

"type": "Feature", "properties": { "title": "Wysokie Skałki (Wysoka)", "description": "1050 m n.p.m.", "marker-color": "#d71920",

Korona Gór Polski

Źródło i licencja