Kompatybilność wsteczna, kompatybilność wstecz () − cecha standardu, urządzenia lub oprogramowania, dzięki której − mimo zmiany funkcjonalności − nowa wersja umożliwia współpracę z całym otoczeniem wcześniejszej wersji i jej wszystkimi komponentami. Jest wtedy mowa o rozszerzeniu funkcjonalności.
Przykłady Standard nadawania sygnału stereofonicznego w radiofonii FM jest kompatybilny wstecznie, ponieważ odbiorniki monofoniczne mogą odbierać emisje stereofoniczne (co powoduje, że odbiorniki monofoniczne są kompatybilne w przód, ale nie jest to „samodzielna” kompatybilność w przód, ponieważ to nowy sygnał został dopasowany do starego odbiornika, a nie odbiornik do nieznanego jeszcze standardu stereofonii). Radio stereofoniczne FM działa na zasadzie techniki Mid/Side, czyli sumy sygnałów dla radioodbiornika monofonicznego oraz sygnału różnicy między kanałami, który pozwala radiu stereofonicznemu wygenerować oddzielne sygnały dla obu kanałów. Kolorowa telewizja analogowa, ponieważ sygnały chrominancji w systemach PAL, SECAM i NTSC są dodane do sygnału luminancji i całość jest odbierana przez telewizyjne odbiorniki kolorowe. Systemy PAL, SECAM i NTSC różnią się między sobą sposobem dodania sygnału chrominancji. Starsze telewizory natomiast mogą odbierać tylko sygnał luminancji, więc widziany obraz jest monochromatyczny, czyli w tzw. trybie czarno-białym − typowy przykład kompatybilności wstecznej. Metodę tę opracował i opatentował w 1938 roku dla systemu NTSC, w 1941 r. dla telewizji czarno-białej, a w 1953 r. dla telewizji kolorowej NTSC. Kolejne wersje systemów operacyjnych np. Windows, Linux itp. są kompatybilne wstecznie (do pewnego stopnia), ponieważ umożliwiają uruchamianie oprogramowania tworzonego dla poprzednich wersji systemu. Systemy mocowania obiektywu do aparatów fotograficznych bagnet K (Pentax) oraz bagnet F (Nikon), dzięki zachowaniu całkowitej lub częściowej kompatybilności wstecznej, umożliwiają współpracę starszych wersji obiektywu z najnowszymi aparatami fotograficznymi. Złącze USB (wraz z kontrolerem) w wersji 3.1, w większości dostępnych typów, jest kompatybilne wstecznie ze standardami USB 3.0, USB 2.0 oraz USB 1.x.
Kompromis Zachowanie kompatybilności wstecznej często ogranicza maksymalne wykorzystanie nowych koncepcji, ale bywa konieczne z różnych względów, m.in. technicznych, ekonomicznych, społecznych i marketingowych. Jej negatywnym skutkiem jest spowalnianie rozwoju technologicznego. Jeśli ograniczenia stają się z czasem zbyt uciążliwe, jedynym wyjściem jest zerwanie z kompatybilnością wsteczną, co poprzedzone jest bilansem zysków i strat i zawsze jest kompromisem.
Przykładem takiego kompromisu jest zastąpienie systemu BIOS w komputerach PC przez system UEFI, ponieważ po około 25 latach od jego wprowadzenia (rok 1980 r.) ograniczenia stały się już tak duże, że tkwienie w tym stanie mijało się z celem. Największym kryzysem związanym z BIOS-em był tzw. problem roku 2000, który wiązał się z przechowywaniem przez niego jedynie 2 ostatnich cyfr aktualnej daty zamiast wszystkich czterech. Na drugim miejscu można umieścić pojawiające się co kilka lat problemy z obsługą wprowadzanych na rynek dysków twardych o coraz to większych pojemnościach, aż do granicy 2 TB, której to obejście jest rozwiązaniem praktycznie nieakceptowalnym na dłuższą metę. W obliczu takich problemów wprowadzenie UEFI stało się niemal bezdyskusyjne.
Zobacz też kompatybilność w przód kompatybilność (informatyka)
Kategoria:Normalizacja