Regina Coeli, właściwie Regina Caeli (Królowo Niebios) – antyfona maryjna kościołów: rzymskokatolickiego oraz starokatolickich.
Opis Śpiewana jest lub odmawiana w miejsce modlitwy Anioł Pański w okresie wielkanocnym – od Wigilii Paschalnej do niedzieli Zesłania Ducha Świętego włącznie.
Jest to utwór nieznanego autorstwa (niekiedy przypisuje się go Grzegorzowi Wielkiemu lub Grzegorzowi V). Ma formę czterowiersza, w którym dwa pierwsze wersy są rymowane, a wszystkie kończą się słowem „alleluja”.
Jego istnienie już w XII wieku potwierdza antyfonarz z opactwa św. Lupo z Benewentu. Śpiewano go w liturgii franciszkańskiej w XIII wieku, którzy początkowo odmawiali ją jako dodatek do hymnu Magnificat podczas nieszporów w oktawie wielkanocnej. W drugiej połowie XIII w. włączyli ją do modlitwy brewiarzowej swego zakonu. Papież Mikołaj III (1277–1280) wprowadził tę modlitwę do brewiarza rzymskiego. W Okresie Wielkanocnym jest ona recytowana lub śpiewana na zakończenie komplety, oraz śpiewana na zakończenie mszy św. śpiewanej w Nadzwyczajnej Formie Rytu Rzymskiego.
20 kwietnia 1742 papież Benedykt XIV zadecydował, by odmawiać ją w okresie wielkanocnym zamiast modlitwy Anioł Pański. W tym przypadku dodawany jest kolejny dwuwiersz oraz modlitwa końcowa, pisana prozą.
Antyfona ta odmawiana jest zawsze w pozycji stojącej.
W Kościołach mariawickich istnieje zwyczaj zamieniania słów od uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego i Zesłania Ducha Świętego, zamiast Zmartwychpowstał na Wniebowstąpił lub Ducha zesłał.
Tekst Tekst łaciński Tłumaczenie polskie℣. ℟.
℟. Amen.Królowo nieba, wesel się, alleluja, bo Ten, któregoś nosiła, alleluja, zmartwychpowstał, jak powiedział, alleluja. Módl się za nami do Boga. Alleluja.
℣. Raduj się i wesel, Panno Maryjo, alleluja. ℟. Bo zmartwychwstał Pan prawdziwie, alleluja.
Módlmy się. Boże, któryś przez zmartwychwstanie Syna Twego, Pana naszego Jezusa Chrystusa, świat uweselić raczył, daj nam, prosimy, abyśmy przez Matkę Jego, Najświętszą Maryję Pannę, dostąpili radości życia wiecznego. Przez tegoż Chrystusa, Pana naszego.
℟. Amen.
Opracowania muzyczne Tekst antyfony był opracowywany muzycznie przez wielu wybitnych kompozytorów, aż po czasy współczesne. Oto niektóre z tych kompozycji:
Autor DziełoCristóbal de Morales (1500/1497–1553)Antyfona Regina Caeli chór mieszany a cappellaFrancesco Soriano (1549-1621)Antyfona Regina Caeli na 8 głosów i organyPeter Philips (ok. 1560–1628)Antyfona Regina Caeli na 8 głosów i organyGiovanni Matteo Asola (1532 lub wcześniej – 1609)Motet Regina Caeli na 12 głosówJoan Pau Pujol (1570–1626)Antyfona Regina Caeli na 8 głosów in Septimo Tono.Hernando Franco (1532–1585)Regina Caeli na chór a cappellaTomás Luis de Victoria (ok. 1548–1611)Antyfona Regina Caeli na 8 głosów i organyGregor Aichinger (1564-1628)Motet Regina Caeli na chór mieszany i basso continuoClaudio Monteverdi (1567-1643)Motet Regina Caeli na 3 głosy i basso continuoGiovanni Valentini (ok. 1582–1649)Regina Caeli na 2 soprany i basso continuoMaurizio Cazzati (1616–1678)Regina Caeli na głos solo, 3 cynki i basso continuoGrzegorz Gerwazy Gorczycki (ok. 1665/67-1734)Regina Caeli laetare (I) na sopran, alt, tenor, bas Regina Caeli laetare (II) na sopran, alt, tenor, basFrançois Couperin (1668–1733)Motet Regina Caeli na 2 alty i basso continuoAntonio Vivaldi (1678–1741)Regina Caeli C-dur na tenor solo, 2 trąbki, smyczki i basso continuo, RV 615Bohuslav Matěj Černohorský (1684-1742)Regina Coeli (1712)Amando Ivančić (1727-1790)Regina CoeliWolfgang Amadeus Mozart (1756–1791)Regina Caeli C-dur na sopran, chór i orkiestrę, KV 108/74d Regina Caeli B-dur na sopran, chór i orkiestrę, KV 127 Regina Caeli C-dur na głosy solo, chór i orkiestrę, KV 276/321bIgnaz Reimann (1820-1885)10 Regina CoeliJohannes Brahms (1833–1897)Motet Regina Caeli na chór żeński op. 37 nr 3Melchiorre Mauro-Cottone (1885-1938)Regina Caeli na głos wysoki solo, chór 2-głosowy (głosy równe) i organy (1918)Marcel Dupré (1886-1971)Regina Coeli op. 64 (1969)Tadeusz Szeligowski (1896-1963)Regina Coeli laetare na chór mieszany (1934) Regina Coeli laetare na 3 głosy żeńskie (1943)Romuald Twardowski (ur. 1930)Regina Coeli na chór mieszany (1996)Marian Borkowski (ur. 1934)Regina Caeli na chór mieszany a cappella (1995)Marian Sawa (1937-2005)Regina Caeli laetare na chór męski (1980) Regina Caeli na głos solowy, chór żeński i chór męski (1980) Regina Coeli na chór męski (1982) Regina Caeli na chór mieszany i organy (1996)Cecilia McDowall (ur. 1951)Trzy motety łacińskie (Ave Regina, Ave Maria i Regina Caeli) na 4 głosy SATBJonathan Willcocks (ur. 1953)Na chór i organy/fortepian z instrumentami dętymi blaszanymi i kotłami ad libitum.Marco Frisina (ur. 1954)Regina Caeli na chór i orkiestręDamijan Močnik (ur. 1967)Regina Caeli na chór mieszany a capellaHannah Kendall (ur. 1984)Regina Caeli na chór mieszany a capellaAndrew Smith (ur. 1970)Regina Caeli na 3 głosyStefano Cui (ur. 1980)Regina Caeli na chór mieszany a capella (2008)
Galeria
Zobacz też Salve Regina
Przypisy
Kategoria:Łacińskie pieśni katolickie Kategoria:Modlitwy katolickie Kategoria:Katolicka pobożność ludowa Kategoria:Modlitwy maryjne Kategoria:Tytuły Maryi