Wybory prezydenckie we Francji roku 1969 – wybory na urząd prezydenta we Francji w 1969 roku. Wybory te zasługiwać mogą na miano przedterminowych, gdyż druga 7-letnia kadencja generała Charles’a de Gaulle’a (rozpoczęta na początku 1966) kończyć się miała dopiero w styczniu 1973. Jednakże de Gaulle ustąpił z urzędu po przegranym referendum w kwietniu 1969, co niosło za sobą konieczność zorganizowania nowej elekcji.
Sytuacja Wielu uważało, iż do klęski de Gaulle’a w referendum w sprawie regionów i reformy Senatu przyczynił się nie tylko brak poparcia ze strony sojuszniczych Niezależnych Republikanów, którym przewodził Valéry Giscard d’Estaing, czy zgodny sprzeciw opozycyjnych sił, ale i „krecia robota” niektórych gaullistów, którzy sądzili, iż należy wymienić de Gaulle’a (miał wtedy 78 lat, a poza tym konserwatywna część jego popleczników obawiała się jego koncepcji gospodarczych, czyli partycypacji). Były premier Georges Pompidou, który po wydarzeniach w maju 1968 roku został przeniesiony przez generała do rezerwy republiki (jego następcą na stanowisku szefa rządu został Maurice Couve de Murville, on zaś został deputowanym do Zgromadzenia Narodowego), w czasie pobytu w Rzymie oświadczył dziennikarzom, iż „nie jest dla nikogo tajemnicą, że będzie kandydował na stanowisko prezydenta Republiki, o ile będzie wolne”, zaznaczając wszelako, iż musi być przedtem wolne.
Pompidou uważany był przez większość gaullistów za jedynego możliwego sukcesora de Gaulle’a (miał mocną pozycję w partii po wielu latach w charakterze szefa rządu i sam generał nieraz mówił w swoim otoczeniu o takiej możliwości). Wciąż trwają spory, czy „deklaracja rzymska” była świadomym dążeniem do zmiany na stanowisku prezydenta (wyraźnie osłabiła szanse de Gaulle’a w referendum, a on sam zapowiedział, że w wypadku porażki natychmiast opuści Pałac Elizejski), czy też niewinną wypowiedzią.
Tak czy inaczej de Gaulle przegrał referendum i 28 kwietnia, po ponad 10 latach na stanowisku głowy państwa, ustąpił. Nowe wybory miały się odbyć niebawem.
Kandydaci Potencjalni, ale ostatecznie nie zgłoszeni Francois Mitterrand, niekwestionowany przywódca lewicy niekomunistycznej, który kandydował już na prezydenta w roku 1965 (także z poparciem FKP) i przeszedł do drugiej tury. Jednakże porażka jego koncepcji (rezygnacja de Gaulle’a i stworzenie rządu tymczasowego pod przewodnictwem Pierre’a Mendes France’a) osłabiły jego pozycję, w związku z czym postanowił nie kandydować Antoine Pinay, były premier (1952-1953) i minister finansów w gabinecie de Gaulle’a (1958-1920). Pinay cieszył się dużym poparciem wśród umiarkowanej prawicy, oraz sporą popularnością w społeczeństwie (był ongiś jednym z najpopularniejszych premierów). Jednakże jego wiek (tylko rok młodszy od de Gaulle’a), skłonił go do nie stawania w szranki (i tak dożył roku 1994 jako najdłużej żyjący premier Francji w historii) Georges Bidault, były minister spraw zagranicznych w rządzie de Gaulle’a po wyzwoleniu, a w roku 1946 głowa państwa i rządu (jakby jednocześnie prezydent, jak go też potocznie zwano, i premier). Stał także na czele rządu w latach 1949–1950. Skonfliktowany z de Gaulle’em na tle polityki wobec Algierii (był potem jednym z politycznych liderów OAS) Jacques Soustelle, jeden z pierwszych londyńskich gaullistów i bliski współpracownik de Gaulle’a przez wiele lat. Swego czasu gubernator generalny Algierii i minister. Jak Bidault poróżniony z prezydentem na tle polityki wobec kolonii i również zamieszany z konspirację OAS Valéry Giscard d’Estaing, przywódca Niezależnych Republikanów, czyli stronnictwa umiarkowanej prawicy o orientacji liberalnej. Były minister finansów. Uchodzący za ucznia Pinaya. Przyszły prezydent (1974-1981).
Kandydaci, którzy wystartowali Georges Pompidou, popierany przez gaullistów i Giscarda d’Estaing Alain Poher, przewodniczący Senatu reprezentujący umiarkowaną prawicę. Przez dwa miesiące (między rezygnacją de Gaulle’a w zaprzysiężeniem jego obranego następcy) z racji urzędu tymczasowy prezydent (President Par Interim). Początkowo mało znany szybko zaskarbił sobie dużą popularność. Ponownie tymczasowy szef państwa w 1974 Jacques Duclos, weteran kierownictwa Partii Komunistycznej, oczywiście przez nią popierany Gaston Defferre, potencjalny kandydat w 1965, teraz reprezentujący całą lewicę niekomunistyczną Michel Rocard, szef Zjednoczonej Partii Socjalistycznej (niekomunistycznej, ale na lewo od socjalistów), przyszły premier (1988-1991) i lider Parti Socialiste Louis Ducatel, niezależny Alain Krivine, trockista
Pierwsza tura (1 czerwca 1969) Kandydat Partia Liczba głosów Procent głosów Georges Pompidou Gaulliści (UDR) 10 051 816 44,46% Alain Poher Ludowy Ruch Republikański (PDM) 5 268 561 23,30% Jacques Duclos Komunistyczna Partia Francji (PCF) 4 808 285 21,27% Gaston Defferre Lewica niekomunistyczna (SFIO) 1 133 222 5,01% Michel Rocard Zjednoczona Partia Socjalistyczna (PSU) 816 471 3,61% Louis Ducatel Niezależny 286 447 1,26% Alain Krivine Rewolucyjna Liga Komunistyczna (LCR) 239 106 1,05%
Druga tura (15 czerwca 1969) Prezydent Georges Pompidou Oponent Alain Poher Głosy Zwycięzca: 11 064 371 (58,21%) Oponent: 7 943 118 (41,79%)
Defferre poparł otwarcie w drugiej turze Pohera
Kategoria:1969 we Francji 1969 Francja