thumb|Konstrukcja żelbetowa budynku Andersia Tower thumb|Konstrukcja żelbetowa Hali Targowej we Wrocławiu thumb|Konstrukcja z drewna klejonego – pasaż pomiędzy pawilonami 7 i 16 MTP thumb|Ceglano-żelbetowa konstrukcja szkieletowa typu bunkrowego na terenie DAG Fabrik Bromberg, skansen przemysłowej architektury militarnej Eksploseum w Bydgoszczy Konstrukcja szkieletowa – system konstrukcyjny polegający na rozdzieleniu funkcji elementów nośnych (szkieletu) i elementów wypełniających (ścian lub osłon)Roman Dowgird, Prefabrykowane żelbetowe konstrukcje szkieletowe, Warszawa, Arkady, 1975..

Konstrukcja szkieletowa stosowana jest jako układ konstrukcyjnyW. Borusiewicz, Podstawy teoretyczne kształtowania układów konstrukcyjnych, Kraków, Wyd. Politechniki Krakowskiej, 1977. budynków niskich (najczęściej hal) lub wysokich (np. wieżowców) oraz innych budowli, w których elementami przenoszącymi obciążenia są układy prętowe (np. słupy, rygle, ramy). Konstrukcje takich budynków i budowli wykonywane są najczęściej ze stali lub żelbetu. Pierwsze konstrukcje szkieletowe wykonywane były z drewnaZ. Mielczarek, Konstrukcje drewniane, cz. 1 – 1987, cz. 2 – 1990, Szczecin, Wyd. Politechniki Szczecińskiej. (np. konstrukcja słupowo-ramowa), obecnie spotkać można też rozwiązania z drewna klejonegoJ. Czechowicz, Konstrukcje drewniane klejone, Warszawa, Arkady,1960. (z desek klejone są dźwigary, ramy itp.). Część budynków szkieletowych stanowi połączenie układu nośnego w postaci szkieletu i przekrycia powłokowego w postaci łupiny z żelbetu albo szkieletu połączonego ze sztywnym trzonem wewnątrz budynku.

Typy konstrukcji szkieletowych Budynki halowe w układzie jedno- lub wielonawowym Konstrukcja składa się z siatki słupów rozmieszczonych w osiach podziału budynku na nawy (osie podłużne) i osiach poprzecznych. Wzdłuż osi poprzecznych umieszczone są elementy poziome, stanowiące podporę konstrukcji dachu. Mogą to być np. wiązary kratowe, blachownice, dźwigary żelbetowe itp. elementy przenoszące obciążenie na słupy. Elementy poziome i słupy mogą także stanowić jeden element nośny – tzw. ramę. Obciążenia związane z parciem wiatru w takich konstrukcjach przenoszone są przez układ stężeń (elementy łączące sąsiednie słupy lub wiązary w układ przestrzenny), które jednocześnie zapewniają stateczność konstrukcji budynku. W budynkach halowym spotkać można rozwiązanie konstrukcji dachu, jako przekrycie cienkościenne łupinami o przekroju walca oparte na podciągach (belkach poziomych o dużych przekrojach poprzecznych) umieszczonych wzdłuż osi podłużnych hali.

Budynki halowe (nie nawowe) z przekryciem krzywoliniowym Konstrukcje słupowo-ryglowe, w których słupy rozmieszczone są najczęściej na obwodzie. Na słupach oparta jest konstrukcja dachu, którą może stanowić kopuła, cienkościenna powłoka (łupinowa o dowolnych krzywiznach itp.) albo powierzchnia wisząca na układzie lin, odciągów.

Budynki wysokie Budynki szkieletowe wielokondygnacyjnye wykonuje się w konstrukcji żelbetowej monolitycznej i prefabrykowanej oraz stalowej. Konstrukcja składa się z wielokondygnacyjnego układu słupów, rozmieszczonych na siatce wprowadzającej podział rzutu budynku na tzw. trakty. Na słupach oparte są stropy za pośrednictwem poziomego rusztu złożonego z rygli i podciągów. Usztywnienie budynku wykonywane jest ze stężeń umieszczanych w płaszczyźnie ścian zewnętrznych, sztywnych stropów i rdzenia (trzonu) budynku. Wewnątrz tej konstrukcji umieszcza się najczęściej szyby windowe, klatki schodowe.

Maszty i wieże Konstrukcje budowane najczęściej jako przestrzenne kratownice wież wiertniczych, stalowych słupów energetycznych, radiowych i telewizyjnych masztów przekaźnikowych itp. thumb|Ściana szkieletowa górnej kondygnacji pod tzw. mur pruski, albo szachulec

Budynki drewniane szkieletowe System konstrukcji słupowo-ramowej wymagał usztywnień przeciwdziałających deformacji budowli np. pod wpływem wiatru. Główne elementy konstrukcji szkieletowej drewnianej: podwalina, słup, zastrzał, miecz (w tzw. konstrukcjach wielozastrzałowych), rygiel (rozwora), oczep (spinka). Pomysłowo opracowqane punkty węzłowe zapobiegające deformacji budowli tworzyły kratownicę nadającą budynkowi szczególnego charakteru. Rodzaje konstrukcji szkieletowej drewnianej rozróżnione pod względem wypełnienia: mur pruski, szachulec, reglowa, w glinę pod topór. Obecnie do konstrukcji drewnianych używa się drewna klejonego.

Przykłady konstrukcji szkieletowych Przykładami rozwiązań z zastosowaniem konstrukcji szkieletowej są: hale widowiskowe i sportowe wystawowe pawilony w Brnie, Hanowerze (pawilon Kruppa) hale sportowe – hala widowiskowo-sportowa Arena w Poznaniu, hala w Zabrzu hale wystawowe na terenie Targów Poznańskich, Poznańska Palmiarnia budynki wysokie Pałac Kryształowy – zbudowany w 1851 r. pawilon światowej wystawy w Londynie (spłonął w 1936 r.). Była to konstrukcja stalowa z wypełnieniem szklanym liczne wieżowce (np. budynek ONZ w Nowym Jorku, Pałac Kultury i Nauki w Warszawie) maszty i wieże: wieża Eiffla w Paryżu Statua Wolności w regionie metropolitalnym Nowego Jorku maszt radiowy w Konstantynowie k. Warszawy 1974 r. (wysokości 649 m, runął w 1991)

Zobacz też trzonolinowiec

Przypisy

Kategoria:Systemy konstrukcyjne