thumb|Tworzenie efektów specjalnych Efekty specjalne (triki filmowe) – specjalne wrażenia wywierane na widzach, obecnie tworzone najczęściej komputerowo.
Historia Po raz pierwszy efekty specjalne zostały zaprezentowane w filmach: The Enchanted Drawing (1900) oraz Podróż na księżyc (1902). Modele gwiazd i planet były robione z gliny lub były kukłami. Gdy do kin wszedł Zaginiony świat (1925) prasa ogłosiła: żywy dinozaur! Dopiero później twórcy wyjaśnili, iż były to kukły dinozaurów. Udoskonalone modele sztucznych dinozaurów i na dodatek wielką małpę zaprezentowano w filmie King Kong (1933).
Do najbardziej przemyślnych efektów specjalnych przed nadejściem ery techniki komputerowej należą m.in. poruszanie się statków kosmicznych w filmie Gwiezdne wojny: część IV – Nowa nadzieja (1977), narodziny młodego potwora z filmu Obcy – ósmy pasażer Nostromo (1979) oraz scena otwierania Arki Przymierza przez nazistów w Poszukiwaczach zaginionej Arki (1981).
CGI Pierwsze efekty specjalne tworzone techniką komputerową (CGI) pojawiły się w latach 70., a konkretnie w filmie Świat Dzikiego Zachodu (1973) w reżyserii Michaela Crichtona. Pierwszym filmem ze stworzonym wyłącznie przy użyciu komputera środowiskiem, na tle którego umiejscowiono aktorów, a także pierwszym łączącym animację komputerową z grą aktorską typu live action był film Tron (1982) w reżyserii Stevena Lisbergera. Natomiast pierwszą postacią w pełni wygenerowaną komputerowo i umieszczoną w filmie aktorskim jest postać szklanego rycerza z Piramidy Strachu (1985) Barry’ego Levinsona. Przełom w tworzeniu komputerowych efektów specjalnych nastąpił wraz z premierą filmu Terminator 2: Dzień sądu (1991) Jamesa Camerona, gdzie wprowadzono animowanego komputerowo cyborga z płynnego metalu. Postać zagrana przez aktora przed kamerą została poddana morfingowi, co dało ostateczny efekt zmieniającego swoją formę humanoidalnego terminatora. Sukces filmu Camerona zaowocował innymi filmami, przy których zastosowano tę technikę, jak np. Maska (1994). Jednym z najważniejszych filmów w historii rozwoju cyfrowych efektów specjalnych okazał się Park Jurajski (1993) w reżyserii Stevena Spielberga z płynnie poruszającymi się, dzięki animacji komputerowej dinozaurami. Film ten spowodował znaczące odejście od animacji poklatkowej, a efekty przy użyciu CGI zaczęto stosować w produkcjach filmowych na niespotykaną dotychczas skalę. Kolejną rewolucją w stosowaniu komputerowych efektów specjalnych był film Matrix (1999), w którym użyto nowatorskich technik nagrywania i przetwarzania obrazu. Popularyzatorem obecnie stosowanej technologii zwanej przechwytywaniem ruchu (ang. motion capture) jest Peter Jackson, który w trylogii Władca Pierścieni (2001-2003) zastosował tę technikę w celu uzyskania efektu poruszającej się postaci Golluma, odgrywanej przez Andy’ego Serkisa.
Zobacz też
Oscar za najlepsze efekty specjalne Visual Effects Society
Przypisy