Ellen Burstyn, właśc. Edna Rae Gillooly (ur. 7 grudnia 1932 w Detroit) – amerykańska aktorka filmowa i teatralna. Zdobywczyni Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

Życiorys Pracowała w różnych zawodach, także jako modelka i tancerka. Na Broadwayu debiutowała w 1957. Za rolę w sztuce Za rok o tej samej porze w 1975 Burstyn zdobyła Nagrodę Tony dla najlepszej aktorki.

W latach 60. występowała głównie w telewizji, choć z tego okresu pochodzi jej pierwsza rola filmowa. W produkcjach telewizyjnych będzie chętnie grać również i wtedy, gdy stanie się uznaną aktorką filmową.

Pierwszą ważną rolę zagrała w Ostatnim seansie filmowym (1971) Petera Bogdanovicha. W 1975 uhonorowano ją Oscarem za pierwszoplanową rolę w dramacie obyczajowym Alicja już tu nie mieszka Martina Scorsese. Zagrała samotną matkę wychowującą nastoletniego syna i mimo przeciwności próbująca zrobić karierę piosenkarską.

Ponadto do Nagrody Akademii Filmowej była nominowana za role w Egzorcyście, Za rok o tej samej porze, Zmartwychwstaniu oraz Requiem dla snu.

Zasiadała w jury konkursu głównego na 34. MFF w Cannes (1981).

Deklaruje się jako omnistka, wierząca we wszystkie religie i otwarta na prawdę tkwiącą w każdej z nich.

Filmografia Filmy fabularne 1963: The Big Brain jako Ellen 1964: Do widzenia, Charlie (Goodbye Charlie) jako Franny 1964: For Those Who Think Young jako dr Pauline Thayer 1969: Pit Stop jako Ellen McLeod 1970: Alex w Krainie Czarów (Alex in Wonderland) jako Beth 1970: Zwrotnik Raka (Tropic of Cancer) jako Mona 1971: Ostatni seans filmowy (The Last Picture Show) jako Lois Farrow 1972: Król Marvin Gardens (The King of Marvin Gardens) jako Sally 1973: Egzorcysta (The Exorcist) jako Chris MacNeil 1974: Thursday’s Game jako Lynne Evers 1974: Harry i Tonto (Harry and Tonto) jako Shirley 1974: Alicja już tu nie mieszka (Alice Doesn't Live Here Anymore) jako Alice Hyatt 1977: Opatrzność (Providence) jako Sonia Langham 1978: Krzyk kobiet (Kravgi gynaikon) jako Brenda 1978: Za rok o tej samej porze (Same Time, Next Year) jako Doris 1980: Zmartwychwstanie jako Edna McCauley 1981: The People vs. Jean Harris jako Jean Harris 1981: Cisza Północy (Silence of the North) jako Olive Frederickson 1984: Ambasador (The Ambassador) jako Alex Hacker 1985: Into Thin Air jako Joan Walker 1985: Surviving jako Tina Brogan 1985: Dwa razy w życiu (Twice in a Lifetime) jako Kate MacKenzie 1986: Coś nas łączy (Something in Common) jako Lynn Hollander 1986: Akt zemsty (Act of Vengeance) jako Margaret Yablonski 1987: Look Away jako Mary Todd Lincoln 1987: Stek kłamstw (Pack of Lies) jako Barbara Jackson 1988: Wojna Hanny (Hanna’s War) jako Katalin Senesh 1990: Dopóki o mnie pamiętacie (When You Remember Me) jako pielęgniarka Cooder 1991: Być kochanym przez pana Lamberta (Mrs. Lambert Remembers Love) jako Lillian 'Lil’ Lambert 1991: Za wcześnie umierać (Dying Young) jako pani O’Neal 1991: Wyspa miłości (Grand Isle) jako Mademoiselle Reisz 1992: Odzyskać siebie (Taking Back My Life: The Nancy Ziegenmeyer Story) jako Wilma 1993: Zawiedzione zaufanie (Shattered Trust: The Shari Karney Story) jako Joan Delvecchio 1993: Stowarzyszenie wdów (The Cemetery Club) jako Esther Moskowitz 1994: Odzyskać dziecko (Getting Out) jako matka Arlene 1994: Dopaść Gottiego (Getting Gotti) jako Jo Giacalone 1994: Trick of the Eye jako Frances Griffin 1994: Kiedy mężczyzna kocha kobietę (When a Man Loves a Woman) jako Emily 1994: Barwy zmierzchu (The Color of Evening) jako Kate O’Rielly 1995: Mój brat (My Brother’s Keeper) jako Helen 1995: Z biegiem rzeki (Follow the River) jako Gretel 1995: Koleżanki (The Baby-Sitters Club) jako Emily Haberman 1995: Współlokatorzy (Roommates) jako Judith 1995: Skrawki życia (How to Make an American Quilt) jako Hy Dodd 1996: Cross the Line jako Mary Davis 1996: Zegarek (Timepiece) jako Maud Gannon 1996: Our Son, the Matchmaker jako Iva Mae Longwell 1996: W cieniu przeszłości (The Spitfire Grill) jako Hannah Ferguson 1997: Flash jako Laura Strong 1997: A Deadly Vision jako Yvette 1997: Kłamca (Deceiver) jako Mook 1998: Patron kłamców (The Patron Saint of Liars) jako June Clatterbuck 1998: Gra w serca (Playing by Heart) jako Mildred 1998: Jeszcze mi podziękujesz (You Can Thank Me Later) jako Shirley Cooperberg 1999: Trudny powrót (Night Ride Home) jako Maggie 1999: Spacer po Egipcie (Walking Across Egypt) jako Mattie Rigsbee 2000: Mała syrenka (Mermaid) jako Trish 2000: Ślepy tor (The Yards) jako Val Handler 2000: Requiem dla snu (Requiem for a Dream) jako Sara Goldfarb 2001: W tych ścianach (Within These Walls) jako Joan Thomas 2001: Podróż Dodsona (Dodson's Journey) jako matka 2002: Boskie sekrety siostrzanego stowarzyszenia Ya-Ya (Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood) jako Vivi Abbott Walker 2002: Distance jako Głos Końcowy 2002: Czerwony smok (Red Dragon) jako babcia Dolarhyde (głos) 2003: Los pędzlem malowany (Brush with Fate) jako Rika 2004: The Madam’s Family: The Truth About the Canal Street Brothel jako Tommie 2004: Pięć osób, które spotkamy w niebie (The Five People You Meet in Heaven) jako Ruby 2005: Our Fathers jako Mary Ryan 2005: Pani Harris (Mrs. Harris) jako Gerda Stedman 2006: Źródło (The Fountain) jako dr Lillian Guzetti 2006: 30 dni (30 Days) jako Maura 2006: Kult (The Wicker Man) jako lady Summersisle 2006: Król słoni (The Elephant King) jako Diana Hunt 2007: Aksamitny królik (The Velveteen Rabbit) jako Swan 2007: Oprah Winfrey Presents: Mitch Albom’s For One More Day jako Pauline (Posey) Benetto 2007: Kamienny anioł (The Stone Angel) jako Hagar 2008: Witaj, miłości (Lovely, Still) jako Mary 2008: Zaginiony diament (The Loss of a Teardrop Diamond) jako matka Fisher 2008: W. jako Barbara Bush 2009: Greta (Surviving Summer) jako Katherine 2010: Główna ulica (Main Street) jako Georgiana Carr 2014: Interstellar jako Stara Murph 2015: Wiek Adaline (The Age of Adaline) jako Flemming Prescott 2020: Cząstki kobiety (Pieces of a Woman) jako Elizabeth

Seriale telewizyjne 1958: Hallmark Hall of Fame jako Elizabeth 1960: Westinghouse Desilu Playhouse jako Greta Dryden 1961: Michael Shayne jako Carol 1961: Letter to Loretta jako Ann Walters 1961: Surfside 6 jako Wanda Drake 1961: The Dick Powell Show jako Rose Maxon 1961: Cheyenne jako Emmy Mae 1961–1964: 77 Sunset Strip jako Sandra Keene / Betty Benson 1962: Bus Stop jako Phyllis Dunning 1962: The Detectives Starring Robert Taylor jako Nora Carver 1962: Checkmate jako Margo 1962: Ben Casey jako dr Fraser / Connie 1962: I’m Dickens, He’s Fenster jako Joan 1962: The Many Loves of Dobie Gillis jako Donna 1962: Perry Mason jako Mona Winthrope White 1962: The Real McCoys jako Dorothy Carter, dziewczyna weterynarza 1962–1971: Gunsmoke jako Polly Mims / Amy Waters 1963: Laramie 1963: The Defenders jako Hilda Wesley 1963: Going My Way jako Louise 1963: Wagon Train jako Margaret 1964: Kraft Suspense Theatre jako Barbara Sherwood / Lucille Benton 1964: The Greatest Show on Earth jako Susan Mason 1964–1965: The Doctors jako doktor Kate Bartok 1965: Bob Hope Presents the Chrysler Theatre 1965: For the People jako Maria 1966: The Time Tunnel jako Eve Holland 1966–1967: The Iron Horse jako Julie Parsons 1967: The Big Valley jako siostra Jacob / Sarah 1968: Insight 1969: Wirgińczyk jako Kate Burden 1972: The Bold Ones: The Lawyers jako Rachel Lambert 1986–1987: The Ellen Burstyn Show jako Ellen Brewer 1998: A Will of Their Own jako Veronica Steward 2000–2005: Żarty na bok (That’s Life) jako Dolly DeLucca 2006: Księga Daniela (The Book of Daniel) jako Beatrice Congreve 2007–2011: Trzy na jednego (Big Love) jako Nancy Davis Dutton 2008: Prawo i bezprawie (Law & Order: Special Victims Unit) jako Bernie Stabler 2012: Political Animals jako Margaret Barrish

Producentka 2001: W tych ścianach (Within These Walls, producent wykonawczy)

Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka pierwszoplanowa: 1975 Alicja już tu nie mieszka Złoty Glob Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu: 1979 Za rok o tej samej porze Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka: 1976 Alicja już tu nie mieszka Nagroda Tony Najlepsza aktorka w sztuce: 1975 Za rok o tej samej porze

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Laureaci potrójnej korony aktorstwa Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Ludzie urodzeni w Detroit