thumb|Ilona Witkowska i Ryszard Krynicki na IX Festiwalu Góry Literatury (2023) Ryszard Krynicki (ur. 28 czerwca 1943 w St. Valentin) – polski poeta, tłumacz literacki i wydawca. Zaliczany jest do poetów Nowej Fali.
Życiorys Urodził się w St. Valentin w Austrii. Ukończył II Liceum Ogólnokształcące w Gorzowie Wielkopolskim, następnie podjął studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zamieszkał w Krakowie.
Debiutował w 1964 w poznańskim klubie „Od Nowa”, gdy po raz pierwszy publicznie wygłosił swój utwór (pozbawiony tytułu). Pierwszy jego wiersz drukiem, pt. Wczasowstąpienie, ukazał się dwa lata później w czasopiśmie „Pomorze”. W 1968 opublikował arkusz Pęd pogoni, pęd ucieczki, zamieszczony w wydanym rok później pierwszym tomie poetyckim Akt urodzenia. Publikował również w emigracyjnym tygodniku „Wiadomości”.
W latach 70. oraz 80. związany z opozycją. Był sygnatariuszem Listu 59, stanowiącego protest przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W konsekwencji od 1976 do 1980 był objęty zakazem druku. Był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników, od 1977 do 1981 publikował w czasopiśmie „Zapis”. W 1980 uczestniczył w głodówce w kościele św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej, zorganizowanej na znak solidarności z więzionymi wówczas Dariuszem Kobzdejem i Mirosławem Chojeckim. Podczas wydarzeń sierpniowych w 1980 przyłączył się do skierowanego do władz komunistycznych apelu 64 naukowców, literatów i publicystów o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami. Był autorem tekstów w opozycyjnych czasopismach – „Solidarności Wielkopolski”, „Obserwatorze Wielkopolskim” i „Bez Debitu”. Publikował również w kwartalniku „Zeszyty Literackie”.
W 1988 współtworzył w Poznaniu wydawnictwo a5, specjalizujące się w wydawaniu książek poetyckich. Od 1991 prowadzi to przedsiębiorstwo (przeniesione później do Krakowa) wraz z żoną Krystyną Krynicką. Jest autorem słów piosenki Świat w obłokach, którą wykonywali Marek Grechuta i Grzegorz Turnau. W 2014 ukazał się cykl rozmów z poetą zatytułowany Gdybym wiedział. Rozmowy z Ryszardem Krynickim.
W 2015 został członkiem krajowym czynnym Polskiej Akademii Umiejętności. Do sierpnia 2020 należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Publikacje Poezja Pęd pogoni, pęd ucieczki (Zrzeszenie Studentów Polskich, Warszawa 1968) Akt urodzenia (Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969) Organizm zbiorowy (Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975) Nasze życie rośnie (Instytut Literacki, Paryż 1978) Niewiele więcej (Krakowska Oficyna Studentów, Kraków 1981) Jeżeli w jakimś kraju (Galeria Bez Miejsca, Poznań 1982) Wiersze, głosy (Galeria Bez Miejsca, Poznań 1985) G (Biuro Literackie, Legnica 1999) Kamień, szron (Wydawnictwo a5, Kraków 2004) Wiersze wybrane (Wydawnictwo a5, Kraków 2009) Przekreślony początek. Dwadzieścia dwa wiersze z lat 1965–2010 (Biuro Literackie, Wrocław 2013) Wiersze wybrane (Wydawnictwo a5, Kraków 2014) Haiku. Haiku mistrzów (Wydawnictwo a5, Kraków 2014) Pęd pogoni, pęd ucieczki (Biuro Literackie, Stronie Śląskie 2016) Język, to obnażone serce. Niezabliźniony świat. 70 wierszy (Universitas, Kraków 2023)
Pozostałe Gdybym wiedział. Rozmowy z Ryszardem Krynickim (Biuro Literackie, Wrocław 2014)
Odznaczenia i wyróżnienia Nagroda Fundacji im. Kościelskich (1976) Nagroda „Pegaza” przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża „Żak” w Gdańsku za przekłady poetyckie (1977) Nagroda „Pierścienia” za całokształt twórczości poetyckiej (1981) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za książkę Kamień, szron (2005) nominacja do Nagrody Literackiej „Nike” za książkę Kamień, szron (2005) Nagroda Poetycka „Kamień”, przyznana podczas Lubelskiego Festiwalu „Miasto Poezji” (2008) nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii tłumaczenie na język polski za tłumaczenie książki Psalm i inne wiersze Paula Celana (2014) Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego (2014) Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Zbigniewa Herberta (2015) tytuł honorowego obywatela poznania (2018) Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius za całokształt pracy twórczej (2021) Nagroda PAU im. Erazma i Anny Jerzmanowskich (2023)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie i współpracownicy KOR Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Honorowi obywatele Poznania Kategoria:Laureaci Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji im. Kościelskich Kategoria:Laureaci Nagrody im. Jerzmanowskich Kategoria:Laureaci Nagrody im. Parandowskiego Kategoria:Laureaci Nagrody Krakowska Książka Miesiąca Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Laureaci Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” Kategoria:Ludzie związani z II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gorzowie Wielkopolskim Kategoria:Ludzie związani z paryską „Kulturą” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pisarze związani z Gorzowem Wielkopolskim Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Sygnatariusze Listu 59 Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Wspierający Apel 64 Kategoria:Pisarze związani z Krakowem