Galaksowate (Galaxiidae) – rodzina małych ryb stynkokształtnych (Osmeriformes). Niektóre gatunki są poławiane dla smacznego, delikatnego mięsa.
Występowanie i biotop Przybrzeżne strefy morskie oraz wody słodkie półkuli południowej – południowa Australia, Tasmania i Nowa Zelandia, Ameryka Południowa i południowa Afryka. Galaxias maculatus jest prawdopodobnie najbardziej rozpowszechnioną w naturze rybą słodkowodną. Niektóre galaksowate są gatunkami dwuśrodowiskowymi.
Cechy charakterystyczne Ciało wydłużone, bocznie ścieśnione, nagie lub pokryte drobnymi bez łuskami. Głowa lekko spłaszczona. Otwór gębowy w położeniu końcowym. Brak zębów. Płetwa grzbietowa i odbytowa przesunięte do nasady ogona. Brak płetwy tłuszczowej – jej miejsce zajmuje płetwa grzbietowa, której podstawa znajduje się w linii lub za linią podstawy płetwy odbytowej. Wyraźnie zaznaczona jest linia boczna. Największe gatunki galaksowatych dorastają maksymalnie do 38 cm długości.
Wśród galaksowatych występują gatunki spędzające całe życie w wodach słodkich (niektóre endemiczne) oraz gatunki anadromiczne.
Klasyfikacja Filogeneza gatunków zaliczanych do tej rodziny nie została jednoznacznie ustalona, chociaż Johnson i Patterson (1996) przedstawili mocne argumenty za monofiletyzmem wyróżnianego dotychczas w odrębnej rodzinie Lepidogalaxias salamandroides i galaksowatych. W Fishes of the World z 2006 Nelson zaliczył Lepidogalaxias do galaksowatych i obniżył rangę Lovettiinae, Aplochitoninae i Galaxiinae z podrodzin do plemion (tribus).
240px|right|thumb|Galaxias vulgaris Według Eschmeyera Lepidogalaxias wyodrębniany jest do Lepidogalaxiidae, a rodzaje zaliczane do Galaxiidae są zgrupowane w podrodzinach:
Aplochitoninae: Aplochiton — Lovettia
Galaxiinae: Brachygalaxias — Galaxias — Galaxiella — Neochanna — Paragalaxias
Znane z pokładów późnej kredy Afryki Południowej szczątki †Stompooria prawdopodobnie należą do Galaxiidae.
Zobacz też ryby – wykaz rodzin
Przypisy Johnson, G. D., C. Patterson. 1996. Relationships of lower euteleostean fishes, ss. 251–332. [w:] M. L. J. Stiassny, L. R. Parenti, G. D. Johnson (red.), Interrelationships of fishes. Academic Press, San Diego.
Bibliografia