318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy „Gdański” – pododdział lotnictwa myśliwsko-rozpoznawczego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.
Historia Dywizjon sformowany został 20 marca 1943 na lotnisku Detling koło Maidstone, w hrabstwie Kent, w południowo-wschodniej Anglii, z pilotów i obsługi naziemnej pochodzących z różnych jednostek Polskich Sił Powietrznych oraz nowo przeszkolonych ochotników.
Dywizjon składał się z trzech eskadr (A, B i C) wyposażonych początkowo w przestarzałe samoloty Hawker Hurricane Mk-I, na których piloci rozpoczęli ćwiczenia w lotach na rozpoznanie fotograficzne i wzrokowe.
W dniach 16-29 sierpnia dywizjon w liczbie ponad 250 osób został przetransportowany statkiem RMS Empress of Australia z Liverpoolu do Port Saidu w Egipcie. Następnie drogą lądową przez Półwysep Synaj Dywizjon udał się na lotnisko Muqiebilla niedaleko Nazaretu. Wskutek niesprzyjającego klimatu (wielu żołnierzy zachorowało na malarię) Dywizjon przebazowano na lotnisko Quassassin w Egipcie, z którego piloci wykonywali zadania rozpoznawcze współpracując z naziemnymi oddziałami polskimi, brytyjskimi, egipskimi oraz greckimi.
W 1944 Dywizjon został przeniesiony do Włoch. Wraz z dywizjonami: 92 Brytyjskim i 40 Południowoafrykańskim polski Dywizjon 318 tworzył 285 Rozpoznawcze Skrzydło RAF. Jego piloci wykonywali zadania rozpoznawcze nad silnie bronionym przez Niemców klasztorem na Monte Cassino. Mimo ciężkich warunków frontowych Dywizjonowi udało się uniknąć strat własnych.
W połowie czerwca 1944 Dywizjon 318 rozpoczął wykonywanie zadań wyłącznie dla 2 Korpusu Polskiego. Po rozpoczęciu natarcia na Linię Gotów w północnych Włoszech (17 lipca 1944) współpracujący z 2KP Dywizjon wykonywał zadania rozpoznawcze oraz wyszukiwał i samodzielnie atakował cele naziemne (zanotowano zniszczenie szeregu pojazdów, stanowisk artyleryjskich i broni maszynowej oraz magazynów).
Od lipca 1944 część pilotów Dywizjonu 318 latała w innych dywizjonach, którym na skutek strat, brakowało pilotów.
Na początku października 1944, w związku z przechodzeniem kolejnych pilotów na odpoczynek, Dywizjon został przeformowany i zlikwidowano jego eskadrę C. Do końca 1944 dywizjon wykonywał swoje stałe zadania, polegające głównie na współpracy z artylerią oraz rozpoznaniu wzrokowym i ostrzeliwaniu celów naziemnych.
Od stycznia 1945 piloci Dywizjonu zaczęli wykonywać nowe zadania: dalekie rozpoznanie ze skośnym wykonywaniem zdjęć (obszar Padwa-Wenecja-Treviso). Z uwagi na pobliskie wrogie lotniska latano wówczas w osłonie myśliwców. Pod koniec kwietnia, w związku z ogólnym polepszeniem sytuacji na froncie piloci mieli dużo więcej swobody i atakowali cele naziemne. W marcu 1945 za bohaterską walkę podczas lotów bojowych pilot 318 Dywizjonu por. Czesław Nowak został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Nowak zginął podczas lotu bojowego wykonywanego 30 sierpnia 1944, loty wykonywał w 241 Dywizjonie Myśliwsko-Rozpoznawczym RAF do którego został oddelegowany. Po podpisaniu kapitulacji wojsk Niemieckich 29 kwietnia 1945 na froncie włoskim Dywizjon 318 wziął udział w defiladzie powietrznej, która odbyła się 18 maja 1945 nad lotniskiem Compoformido. Defiladę przyjął Naczelny Dowódca Śródziemnomorskich Alianckich Sił Powietrznych Lt.General John K. Cannon, w defiladzie wzięły udział wszystkie Skrzydła Desert Air Forse.
W lipcu 1946 Dywizjon 318 został przeniesiony do Anglii, gdzie 18 sierpnia został rozwiązany.
Odznaka Dywizjonu thumb|250px|Godło dywizjonu malowane na samolotach. Odznaka Dywizjonu przedstawia uskrzydlony herb Gdańska z numerem 318 u góry tarczy. Części metalowe odznaki srebrne. Odznaka nie uzyskała oficjalnej akceptacji (przed wojną Gdańsk był wolnym miastem i nie należał do Polski, zaś nazwa dywizjonu honorowała roszczenia terytorialne rządu na uchodźstwie) i nie była zatwierdzona.
Dopiero po wojnie nadawano pamiątkowe odznaki, których części metalowe były złocone.
Godłem dywizjonu malowanym na wszystkich samolotach były trzy karty: trójka kier, as pik i ósemka karo.
Personel dywizjonu Dowódcy: ppłk pil. Adam Maksymilian Wojtyga (od 20 III 1943) kpt./mjr pil. Leszek Wielochowski (od 5 VIII 1943) kpt. pil. Zbigniew Moszyński (od 5 I 1945) kpt. pil. Włodzimierz Bereżecki (20 V 1946 – 19 VIII 1946)
Oficerowie techniczni: por. inż. Franciszek Bortkiewicz kpt. inż. Leszek Chełmiński por. inż. Józef Krzywonos
Lekarz dywizjonu: kpt. lek. med. Tadeusz Michał Kraszewski
Piloci:
Uzbrojenie Hawker Hurricane Mk-I i Mk-IC – od 20 marca 1943 Hawker Hurricane Mk-IIC - od 5 sierpnia 1943 Supermarine Spitfire Mk-VB - od 10 marca 1944 Supermarine Spitfire Mk-IX i LF Mk-IXE - od 5 października 1944
Lotniska bazowania
Główne operacje rozpoznanie nad Monte Cassino (maj 1944) rozpoznanie nad Linią Gotów (lipiec 1944) rozpoznanie za linią frontu: obszar Padwa-Wenecja-Treviso (styczeń 1945)
Wysiłek bojowy W okresie od maja 1944 do maja 1945
Operacje bojowe dywizjonu 318Rok19441945Razem samoloto-zadań 3 106 1 778 4 884 godzin lotu ? ? 6 223
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Personel Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii 1940-1947 318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy "Gdański" (zdjęcia) – polishairforce.pl
Kategoria:Dywizjony lotnicze Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Jednostki lotnicze RAF Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1943 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1946