Marcin Kwiatkowski, inne formy nazwiska: Quiatkovius, Martinus Qwiatkovius de Rozicze, Quiatkowski, Marcin Qwjatkowski z Rozycz, Płachta, (zm. 1585) – polski teolog, pisarz ewangelicki, poeta, historyk, geograf i teoretyk wymowy. Działacz reformacyjny w Prusach Książęcych i tłumacz dzieł religijnych na język polski.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej. Był nieślubnym synem Wojciecha Lutomirskiego, brata innowiercy Stanisława Lutomirskiego. W roku 1553 zapisał się na Uniwersytet Albertyna w Królewcu, będąc równocześnie tłumaczem w kancelarii księcia pruskiego. Przyjaźnił się z O. Trepką i J. Seklucjanem. W 1556 powierzono mu opiekę nad drukiem konfesji swego stryja Stanisława Lutomirskiego. Po krótkim pobycie w Lutomirsku powrócił w 1557 do Królewca. W roku 1560 udał się do Wittenbergi i wkrótce wstąpił uniwersytet lipski. Tutaj, za namową F. Melanchtona, zabrał się do przekładu Confessio.... Rozpoczęty druk dzieła został wstrzymany na skutek interwencji senatu Uniwersytetu Albertyna w Królewcu. Po ukończeniu druku w Lipsku, mimo ponownego protestu, książę pruski zezwolił na rozpowszechnianie dzieła. Przekład ten był polecany przez M. Reja i przedstawiony królowi na sejmie piotrkowskim (1562/1563). Po powrocie do kraju Kwiatkowski przyjął początkowo służbę na dworze Zygmunta Augusta, następnie był nauczycielem języka polskiego przy młodym księciu pruskim i z kolei został jego dworzaninem. W roku 1565 został tłumaczem i sekretarzem do spraw polskich na dworze księcia Albrechta Fryderyka w Królewcu. W 1577 zamieszkał we własnej wiosce Kwiatkowie.
Według F. M. Sobieszczańskiego – po powrocie do Polski przebywał na dworze Szafrańców i tu przeszedł na kalwinizm. Według G. Korbuta – Kwiatkowski nie miał pochodzenia szlacheckiego, urodzony w Różycach w Sieradzkiem prawdopodobnie przyjął przybrane nazwisko, gdyż jego synowie używali nazwiska czy też przydomka Płachta.
Twórczość Ważniejsze publikacje Wszystkiej Lifflanckiej ziemie, jako przed tym sama w sobie była, krótkie a pożyteczne opisanie, Królewiec 1567, drukarnia J. Daubmann; wyd. Z. Celichowski "Książeczki rozkoszne... o poczciwym wychowaniu... dziatek 1564 i Wszystkiej Lifflanckiej ziemi... opisanie 1567", Kraków 1889, BPP nr 3; przedr. homograficzny T. Działyński, Paryż (brak roku wydania) Libellus fere aureus latissimum usum et maximam utilitatem linguae slavonicae fideliter demonstrans, Królewiec 1569, drukarnia J. Daubmann Libellus sive praefatio in serenissimam... Jagellonissam nativam genealogiam, Królewiec 1577, drukarnia J. Osterberger Nadobna pieśń o błogosławionym a najjaśniejszym książęciu panie a panie Stefanie, pierwszym z łaski Bożej monarsze polskim, królu galickim i lodomirskim... Królewiec 1577
Przekłady Confessio Augustane fidei. To jest wyznanie wiary krześciańskiej... z łacińskiego języka na polski, (Królewiec-Lipsk) 1561 P. P. Vergeriusz Xiążeczki rozkoszne a wielmi użyteczne o poćciwym wychowaniu i w rozmaitych wyzwolonych naukach ćwiczeniu królewskich, xiążęcych, slacheckich i inszych stanów dziatek, Królewiec 1564, drukarnia J. Daubmann; przedr. Z. Celichowski "Książeczki rozkoszne... o poczciwym wychowaniu... dziatek 1564 i Wszystkiej Lifflanckiej ziemi... opisanie 1567", Kraków 1889, BPP nr 3; fragmenty pt. O potrzebie wykształcenia artystycznego przedr. W. Tomkiewicz "Pisarze polskiego Odrodzenia o sztuce", Wrocław 1955, Teksty Źródłowe do Dziejów Teorii Sztuki, t. 4
Bibliografia
Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 435-436
Linki zewnętrzne Dzieła Marcina Kwiatkowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Albrechta w Królewcu Kategoria:Ludzie związani z Królewcem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy działacze reformacyjni Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVI wieku Kategoria:Polscy geografowie Kategoria:Protestantyzm na Mazurach Kategoria:Zmarli w 1585