Marian Książkiewicz (ur. 22 stycznia 1906 w Krakowie, zm. 16 lutego 1981 tamże) – polski geolog, badacz geologii Karpat.
Życiorys Urodził się w rodzinie Jana, maszynisty kolejowego, i Heleny PopielZbigniew Wójcik, Książkiewicz Marian Giganci Nauki [dostęp 2024-07-24].. W 1924 zdał maturę w V Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Krakowie. W latach 1925–1929 studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Na podstawie rozprawy Badania geologiczne w Karpatach Wadowickich w 1930 uzyskał doktorat. Następnie podjął pracę w Katedrze Geologii UJ, początkowo jako asystent. Po habilitacji w 1933 (rozprawa: Budowa brzeżnych Beskidów Wadowickich i ich stosunek do przedmurza) wykładał tam jako docent.
Po wybuchu II wojny światowej udał się do Francji, gdzie wstąpił do Wojska Polskiego, z którym dostał się do Anglii. Tam do 1943 uczestniczył w pracach Polskiego Ośrodka Naukowego, a następnie wykładał geologię na kursach politechnicznych w Birmingham.
Do kraju wrócił w listopadzie 1945 i objął kierownictwo Katedry Geologii UJ, od 1946 jako profesor zwyczajny. Kierował nią do emerytury w 1977 (w 1951–1957 w strukturach AGH w Krakowie). W latach 1954–1961 kierował Oddziałem Krakowskim Instytutu Geologicznego Centralnego Urzędu Geologii, a później krakowskim oddziałem Zakładu Nauk Geologicznych PAN. Był członkiem korespondentem (1952), rzeczywistym (1969) Polskiej Akademii Nauk, członkiem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, Węgierskiego Towarzystwa Geologicznego, Królewskiego Towarzystwa Geologicznego w Londynie, Towarzystwa Geologicznego Francji, Słowackiego Towarzystwa Mineralogiczno-Geologicznego, Bułgarskiego Towarzystwa Geologicznego oraz członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa GeologicznegoLista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3-4, Kraków 1971.
Brał udział w wyprawie naukowej Ludomira Sawickiego do Dobrudży w 1927 i na Bałkany w 1928 r. Odbył też podróże do Portugalskiej Afryki Wschodniej (obecnie Mozambik, 1939), Algierii (1952) i Syrii (1956). Wspomnienia z podróży po Mozambiku znalazły się w książce Ze wspomnień podróżników, Warszawa 1958, pod redakcją Bolesława Olszewicza.
Opracował szereg rozpraw naukowych i podręczników.
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera XIVB-20-2). mały|Grób Mariana Książkiewicza na cmentarzu Rakowickim (2017)
Wybrane prace Marian Książkiewicz: Geologia dynamiczna. Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa (Wydania w: 1968, 1972, 1979).
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej (14 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/126 - na wniosek Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Nagrody Nagroda Państwowa III stopnia za mapę geologiczną arkusza Wadowice i dzieło poświęcone geologii tego obszaru (1952) Nagroda Państwowa I stopnia
Upamiętnienie W gmachu Instytutu Nauk Geologicznych UJ została umieszczona tablica pamiątkowa poświęcona Marianowi Książkiewiczowi, Oddział Karpacki Państwowego Instytutu Geologicznego otrzymał imię Mariana Książkiewicza.
Przypisy
Bibliografia Stefan Witold Alexandrowicz, Marian Książkiewicz (1906–1981), PAUza nr. 288, 12 marca 2015, s. 2–3
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Geologicznego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Zmarli w 1981