Synagoga Maisela w Pradze () – jeden z zabytków dawnego praskiego Miasta Żydowskiego. Została wzniesiona pod koniec XVI wieku z inicjatywy Mordechaja Maisela. Kilkakrotnie ją przebudowywano, a jej obecny wygląd jest neogotycki. Budynek należy do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Pradze i pozostaje pod zarządem Muzeum Żydowskiego w Pradze. Mieści stałą ekspozycję poświęconą dziejom Żydów w Czechach i na Morawach od X do XVIII wieku.
Historia Powstanie i pierwotny wygląd W 1590 roku prymas praskiego Miasta Żydowskiego i jeden z najzamożniejszych mieszkańców Pragi epoki rudolfińskiej, Mordechaj Maisel, nabył teren pod budowę prywatnej synagogi. Rok później cesarz Rudolf II udzielił mu specjalnego przywileju budowlanego. Projekt świątyni opracował Juda Coref (Goldschmied, czyli „złotnik”) de Herz, a pracami budowlanymi kierował Josef Wahl. Synagogę ukończono w 1592 roku i poświęcono podczas święta Simchat Tora.
Pierwotnie była to nietypowa, trójnawowa budowla renesansowa z dwudziestoma filarami i bocznymi nawami przeznaczonymi dla kobiet. Przez następne sto lat pozostawała największą i najbardziej okazałą świątynią praskiego getta. Po śmierci Maisela w 1601 roku miała przejść na własność praskiej gminy żydowskiej, jednak jego majątek został skonfiskowany pomimo wcześniejszego przywileju cesarskiego. Gmina przejęła synagogę dopiero po kilkudziesięciu latach.
Późniejsze przebudowy Podczas wielkiego pożaru praskiego getta w 1689 roku synagoga została poważnie uszkodzona, a jej sklepienie się zawaliło. W czasie pospiesznej odbudowy budynek skrócono o około jedną trzecią, wskutek czego liczba filarów zmniejszyła się z dwudziestu do czternastu. Kolejne prace przeprowadzono w latach 1862–1864 według projektu J.W. Wertmüllera.
Na przełomie XIX i XX wieku, podczas asanacji Josefova, synagoga uzyskała zachowany do dziś neogotycki wygląd według projektu architekta Alfreda Grottego.
Historia współczesna W okresie okupacji nazistowskiej w synagodze przechowywano mienie skonfiskowane żydowskim gminom. W 1955 roku budynek przejęło Muzeum Żydowskie i wykorzystywało go jako magazyn. Po rekonstrukcji w latach 60. XX wieku urządzono w nim ekspozycję srebrnych przedmiotów rytualnych pochodzących z synagog w Czechach i na Morawach, udostępnianą w latach 1965–1988.
Po kolejnej rekonstrukcji synagogę ponownie otwarto dla zwiedzających w 1996 roku. Od tego czasu prezentuje wystawę poświęconą dziejom Żydów w Czechach i na Morawach od początków osadnictwa do epoki oświecenia. Jej współczesna forma wykorzystuje elementy interaktywne, między innymi prezentacje dawnych druków hebrajskich i model Josefova sprzed jego przebudowy. Wśród eksponatów znajdują się m.in. pierścień z hebrajskim napisem z XII–XIII wieku, zasłona na aron ha-kodesz podarowana przez Mordechaja Maisela, oryginalne pisma rabina Löwa, sztandar praskiej gminy żydowskiej oraz szata grobowa portugalskiego mistyka Szloma Molcho.
Ostatnia rekonstrukcja Ostatnią rekonstrukcję przeprowadzono od kwietnia 2014 do czerwca 2015 roku. Przywrócono i podkreślono wygląd z przełomu XIX i XX wieku zarówno we wnętrzu, jak i na zewnątrz budynku; zastąpiono między innymi wcześniejsze jednolite białe malowanie. Synagogę wyposażono w nowe instalacje i udogodnienia dla zwiedzających oraz zapewniono dostęp bez barier. Oprócz stałej wystawy odbywają się w niej kameralne wydarzenia kulturalne, takie jak koncerty, odczyty i monodramy.
Galeria
Zobacz też Muzeum Żydowskie w Pradze Mordechaj Maisel Josefov Synagogi w Pradze
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Synagoga Maisela na stronie Muzeum Żydowskiego w Pradze
Kategoria:Muzea żydowskie w Czechach Maisela Kategoria:Zabytki Pragi