Ryjowniczki (Planigalinae) – monotypowa podrodzina ssaków z rodziny niełazowatych (Dasyuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Australii, Indonezji i Papui-Nowej Gwinei.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 4,9–8,3 cm, samców 5–8,4 cm, długość ogona samic 5,1–8,5 cm, samców 5,3–9,2 cm; masa ciała samców 2,6–17,2 g, samic 2,8–16,3 g.
Systematyka Rodzaj Planigale zdefiniował w 1928 roku australijski zoolog Ellis Le Geyt Troughton w artykule zatytułowanym Nowy rodzaj, gatunek i podgatunek ryjowniczek (rodzina Dasyuridae), opublikowanym w czasopiśmie „Records of the Australian Museum”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) ryjowniczka długoogonowa (P. ingrami).
Etymologia Planigale: ‘płaski’; galeē lub γαλη galē ‘łasica’.
Podział systematyczny Do podrodziny należy jeden rodzaj ryjowniczka (Planigale) z następującymi gatunkami: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNPlanigale novaeguineaeTate & Archbold, 1941ryjowniczka papuaskamonotypowyIndonezja i Papua-Nowa Gwinea: południowa i południowo-wschodnia Nowa Gwinea (południowo-wschodnia Papua, południowe Prowincje Zachodnia i Centralna)DC: około 7,9 cmDO: około 8 cmMC: około 14,9 gcentruj|100pxPlanigale maculata(J. Gould, 1851)ryjowniczka karłowata2 podgatunkiendemit Australii: północna Australia Zachodnia, północne Terytorium Północne (Top End i wyspa Groote Eylandt), północny i wschodni Queensland (wraz z Wielką Wyspą Piaszczystą) i wschodnia Nowa Południowa WaliaDC: 5,2–8,4 cmDO: 4,6–6,5 cmMC: 3,5–16,3 gcentruj|100pxPlanigale tenuirostrisTroughton, 1928ryjowniczka wąskonosamonotypowyendemit Australii: południowo-wschodnie Terytorium Północne, południowy i zachodni Queensland, środkowa i zachodnia Nowa Południowa Walia oraz środkowa i północno-wschodnia Australia PołudniowaDC: 5–7,5 cmDO: 5–6,5 cmMC: 4–9 gcentruj|100pxPlanigale gilesiAitken, 1972ryjowniczka skąpozębnamonotypowyendemit Australii: południowo-zachodni Queensland (Boulia) do północno-zachodniej Wiktorii (wzdłuż rzeki Murray) i Stuart Highway (południowe Terytorium Północne) do Moree (północna Nowa Południowa Walia)DC: 6–8 cmDO: 5,5–7 cmMC: 5–16 gPlanigale ingrami(O. Thomas, 1906)ryjowniczka długoogonowamonotypowyendemit Australii: Terytorium Północne, Queensland i północno-wschodnia Australia Południowa DC: 4,9–7,1 cmDO: 5,1–6,8 cmMC: 2,6–6,6 gPlanigale subtilissima(Lönnberg, 1913)gatunek monotypowyendemit Australii: wyżyna Kimberley (północno-wschodnia Australia Zachodnia) do zachodniego Terytorium PółnocnegoDC: 4,8–6,4 cmDO: 5,1–7,4 cmMC: brak danychPlanigale kendrickiK.P. Aplin, N.K. Cooper, Travouillon & Umbrello, 2023monotypowyendemit Australii: Pilbara, półwysep Cape Range, Ashburton, Gascoyne i Wielka Pustynia Piaszczysta (Australia Zachodnia)DC: 4,6–7,4 cmDO: 4,9–7,7 cmMC: 4,1–12,5 gPlanigale tealeiK.P. Aplin, N.K. Cooper, Travouillon & Umbrello, 2023monotypowyendemit Australii: ograniczony do bioregionu Pilbara, z nielicznymi zapisami poza Pilbara sięgającymi na południe aż do Stacji Waldburg i na zachód od Cane River i na wschód do Roy Hill (Australia Zachodnia)DC: 4,5–6,2 cmDO: 4,8–6,6 cmMC: 2,9–6,1 gPlanigale petrophilaUmbrello, Westerman, Travouillon, Blacket, S.F. Cameron, Mulder & A.M. Baker, 2026 gatunek monotypowyendemit Australii: Park Narodowy Kakadu, Terytorium PółnocneDC: 6–6,9 cmDO: 8–9,2 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia