thumb|200px|Reżyser filmu Marek Piestrak (2015) thumb|200px|Pomnik Romana Wilhelmiego, odtwórcy roli Travena thumb|200px|Krzysztof Kolberger, odtwórca roli Jana Tarnasa (2004) thumb|200px|Ewa Sałacka, odtwórczyni roli Christine Jaubert Klątwa Doliny Węży () – polsko-radziecki przygodowy horror science fiction z 1988, wyreżyserowany przez Marka Piestraka (który również był współautorem scenariusza), nakręcony na podstawie opowiadania Roberta Strattona pt. „Hobby doktora Travena”, publikowanego w odcinkach w latach 1979–1980 na łamach czasopisma „Przekrój”.

Film swoją premierę miał 3 października 1988 roku. Obejrzało go w kinach 25 milionów osób.

Fabuła Akcja filmu rozpoczyna się w listopadzie 1954 roku, na pograniczu laotańsko-wietnamskim. Ostrzelany przez partyzantów helikopter ląduje na skraju dżungli. Pilot wojskowy Bernard Traven (Roman Wilhelmi) podczas szukania wody trafia do świątyni buddyjskiej, skąd kradnie drogocenną szkatułkę. Znajdujący się w świątyni mnich rzuca klątwę.

Akcja filmu przenosi się do Paryża, trzydzieści lat później. Na wykład specjalisty od starych tajskich rękopisów Jana Tarnasa (Krzysztof Kolberger) przybywa Traven. Wojskowy prosi profesora o rozszyfrowanie manuskryptu z szkatuły znalezionej na Półwyspie Indochińskim. Podczas rozcinania skradzionego przedmiotu w laboratorium gaśnie światło i pojawiają się węże. Ofiarą gadów jest monter naprawiający oświetlenie. Na miejscu zjawia się policja, a następnie dziennikarka France Soir Christine Jaubert (Ewa Sałacka). Podczas zbierania materiałów o tajemniczej śmierci montera poznaje Tarnasa.

W domu Travena Tarnas z wojskowym tłumaczą kartkę z manuskryptu. Zwracają uwagę na ostrzeżenie przed „khumanem” – tajemniczym niebezpieczeństwem w Dolinie Tysiąca Węży. Ponownie pojawia się wąż, którego unieszkodliwia Traven. Profesor z wojskowym decydują się na wspólną podróż do Doliny. Następnie Christine z Tarnasem idą na kawę. Podczas chwilowej nieobecności profesora dziennikarka podstępem fotografuje manuskrypt wraz z tłumaczeniem.

W siedzibie nieokreślonej organizacji Martin Breecher (Igor Przegrodzki) studiuje dossiers Tarnasa i Travena. Dowiaduje się, że według analizy komputerowej szkatuła składa się ze stopu itru i lutetu, który można otrzymać w warunkach próżni kosmicznej. Breecher zwraca uwagę na określenie „straszliwa broń”. Organizacja wymusza zdjęcie artykułu Christine o wężach w centrum Paryża. Przedstawiciel organizacji, Noiret (Zbigniew Lesień) sugeruje dziennikarce, że sprawą zajmują się wyżej postawieni ludzie.

W Wietnamie lądują Traven i Tarnas. W ministerstwie kultury i sztuki otrzymują przewodnika-opiekuna. Ponieważ jedyne sprawne auto pożyczyła wcześniej Christine, pilot i profesor decydują się na wyprawę z Christine. Noiret dowiaduje się, że Christine poinformowała redakcję o wyprawie do klasztoru Lerng Nochta. Podczas podróży wyprawa napotyka radzieckiego inżyniera Buturlina (Sergiej Desnitski) będącego znajomym Tarnasa. Cała czwórka nocuje w obozie Rosjan, gdzie wieczorem pojawiają się węże. W wyniku użycia pojemnika z gazem paraliżującym, należącego do Buturlina, węże przestają stwarzać niebezpieczeństwo.

Przed wyruszeniem w stronę klasztoru, rankiem Christine wpada w pułapkę – pozostałość wojny. Po dotarciu wyprawa obiecuje mnichom zwrot manuskryptów po zaprowadzeniu ich do Doliny Potęgi i Mocy. W trakcie wyprawy odnajdują szczątki śmigłowca Travena. W pobliżu Doliny Węży mnich nagle znika. Pośród ruin ekipa odkrywa zejście do komnaty, w której mieszka wiele węży. Traven ratuje Christine i Tarnasa, rzucając skradzione z obozu pojemniki z gazem. Cała trójka przechodzi do wielkiej sali, w której znajdują się posągi przypominające astronautów. Odnajdują przejście przez korytarz, który strzegą rzeźby smoków miotających laserowymi wiązkami.

Kolejnym zagrożeniem jest gigantyczny biały wąż, który ginie w wyniku fortelu Tarnasa. Ekipa wkracza do komnaty, gdzie znajdują się grób przybysza spoza Ziemi i amforę, której poruszenie otwiera dopływ wody. W ostatnim momencie profesor odnajduje ukryte wejście. Traven zdradza Christine i Tarnasa, pozostawiając ich w komnacie. Dziennikarkę i profesora ratuje zraniony przewodnik. Mnich ostrzega Tarnasa i Christine przed konsekwencjami kradzieży amfory.

Dzięki pomocy Buturlina Tarnas i Christine wracają do hotelu w momencie zabójstwa Travena i zabrania amfory. Mnich zabija złodzieja, a podążająca za tropem Christine zamienia torby. Po wylądowaniu w Paryżu napastnicy porywają profesora i torbę z amforą. Tarnas trafia do pałacu organizacji, gdzie obserwuje otwarcie tajemniczego pojemnika przez Breechera. Podczas próby otworzenia Breecher ulega przekształceniu. Christine odnajduje majaczącego w mansardzie profesora. Tarnas i Christine obserwują buddyjskich mnichów w centrum Paryża.

Dyrektor organizacji (Mikk Mikiver) przyjmuje sprawozdanie Noireta z wydarzeń w laboratorium. Podczas analizy wykryto, że w cieczy znajdują się stężone trucizny i nieznany kod genetyczny. Dyrektor rozkazujące Noiretowi przetransportowanie amfory na atol Mataiva. Z amfory wydobywa się różowy dym, a przewożący ją samolot znika.

Obsada Krzysztof Kolberger – Jan Tarnas Ewa Sałacka – Christine Jaubert Roman Wilhelmi – Bernard Traven Zygmunt Bielawski – Morineau Zbigniew Lesień – Noiret Igor Przegrodzki – Breecher Lan Bich – Numi Siergiej Diesnicki – Andriej Buturlin Henryk Bista – redaktor Leon Niemczyk – współpracownik Noireta w Wietnamie Mikk Mikiver – dyrektor organizacji (rola dubbingowana przez Bogusława Sochnackiego) Le Van Toan – mnich przewodnik Margus Tuuling – inspektor policji Marek Piestrak – kapitan znikającego samolotu (nie występuje w napisach) Tuan Tu – mnich Thinh Trinh – urzędnik Minh Tam – mnich Huu Hien – mnich Tõnu Saar – Saar Haider Rizvi – pasażer samolotu lecącego do Paryża; nie występuje w napisach

Źródło:

Produkcja Scenariusz filmu oparto na opowiadaniu Hobby dr. Travena, które ukazywało się w odcinkach na łamach „Przekroju”. Autorem opowiadań był Wiesław Górnicki, którzy ukrywał się pod pseudonimem Robert Stratton.

Potwór, który zginął w wyniku fortelu Tarnasa, miał być ruchliwy i oślizgły. Gotowy stwór okazał się sztywną makietą, która w ogóle się nie ruszała. Ostatecznie monstrum stworzył stały współpracownik Marka Piestraka, Janusz Król. Król odpowiedzialny jest także za charakteryzację Igora Przegrodzkiego.

Z powodu oszczędności zdjęć nie kręcono w Laosie, a w Wietnamie. Twórcy musieli zrezygnować z większości scen ze śmigłowcem, na który czekali na planie cały miesiąc. Kiedy dostarczono helikopter, okazało się, że może przelecieć tylko raz, a kiedy wyląduje, to już nie wzbije się w powietrze, gdyż miał zbyt słabe akumulatory. Ekipie filmowej nie udało się pracować w dżungli, przed kamerą powtykano więc sztuczne liście, żeby uzyskać oczekiwany efekt. W innej ze scen Ewa Sałacka wisiała nad przepaścią, narażając w ten sposób życie. Podczas kręcenia sceny aktorka nie była w żaden sposób zabezpieczona przed upadkiem – na dole znajdował się kaskader, który miałby złapać spadającą aktorkę.

Budżet produkcyjny filmu wyniósł około 100 milionów złotychhttps://pleograf.pl/index.php/chcialem-by-groza-byla-zrozumiala/.

Odbiór Film jest krytykowany za nieudolnie wykonane efekty specjalne, wątpliwy sens tworzenia filmu z góry skazanego na niepowodzenie oraz zbyt daleko idące inspiracje Poszukiwaczami zaginionej Arki. Reżyser Marek Piestrak odpierał te zarzuty, mówiąc, że problemy z produkcją filmu wynikały z nieudanej współpracy z Rosjanami.

W Wietnamie film puszczano na tajnych seansach, gdyż uznano go za zbyt amerykański.

W 2010 roku film ukazał się w Polsce na DVD.

Od tytułu filmu wzięła się nazwa nagród Węży, przyznawanych najgorszym polskim filmom.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Filmy w reżyserii Marka Piestraka Kategoria:Polskie filmy przygodowe Kategoria:Polskie filmy z gatunku horror Kategoria:Polskie filmy z 1987 roku Kategoria:Filmy Studia Filmowego Oko Kategoria:Radzieckie filmy przygodowe Kategoria:Radzieckie filmy z gatunku horror Kategoria:Radzieckie filmy z 1987 roku Kategoria:Polskie filmy sensacyjne Kategoria:Radzieckie filmy sensacyjne Kategoria:Polskie filmy fantastycznonaukowe Kategoria:Radzieckie filmy fantastycznonaukowe Kategoria:Filmy fantastyczne z 1987 roku Kategoria:Filmy kręcone w Hanoi Kategoria:Filmy kręcone w Paryżu Kategoria:Filmy kręcone w Tallinnie