Jan Stanisław Zbąski herbu Nałęcz (ur. 1629, zm. 21 maja 1697) – biskup warmiński w latach 1688-1697, administrator apostolski diecezji sambijskiej, archidiakon gnieźnieński, prezydent Trybunału Głównego Koronnego w 1671 rokuJan Korytkowski, Prałaci i kanonicy katedry metropolitalnej gnieźnieńskiej od roku 1000 aż do dni naszych. Podług źródeł archiwalnych. t. 1, Gniezno 1883, s. 407., kanonik kapituły kolegiackiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie od około 1670 roku, kanonik gnieźnieński, kanonik krakowski i sandomierski, dziekan łowicki, opat komendatoryjny sulejowskiPiotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000, s. 511., ambasador Rzeczypospolitej w Państwie Kościelnym w 1687 rokuRocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 143., kanclerz królowej Marii KazimieryEncyklopedja powszechna z ilustracjami i mapami. T.8, Warszawa 1900, s. 899..
Życiorys Pochodził z kalwińskiej rodziny szlacheckiej w ówczesnym woj. sandomierskim (Zbąszyń). Był synem Stanisława i Heleny Konstancji z d. Przyjemskiej, urodził się podczas podróży rodziców w karczmie w Smardzewicach. W czasie nauki u jezuitów w Lublinie przeszedł na katolicyzm. W 1646 roku porzucił kalwinizm i przeszedł na katolicyzmLudwik Królik, Kapituła kolegiacka w Warszawie do końca XVIII wieku, Warszawa 1990, s. 203.. W 1663 otrzymał święcenia kapłańskie. Był sekretarzem króla Jana Kazimierza. Podpisał pacta conventa Michała Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 rokuPorzadek na seymie walnym electiey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego tylko aktu elekcyey należące vchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiąt dziewiątego dnia wtorego miesiąca maia. [b.n.s]. Był bliskim współpracownikiem króla Jana III Sobieskiego. Towarzyszył królowi w odsieczy wiedeńskiej. W 1672 roku był deputatem duchownym na Trybunał Główny KoronnyOrdo Dominorum Iudicium Deputatorum tam Spiritualiu[m] q[ua]m S[ae]cularium congregat[orum] Anno Millesimo Sexentesimo Septuagesimo Secundo p[ro] f[e]r[i]a secunda Conductus Pascha[e]., Archiwum Państwowe w Lublinie 15, k. 16.. W 1674 roku był elektorem Jana III Sobieskiego z województwa kaliskiegoSuffragia Woiewodztw, y Ziem Koronnych, y Wielkiego Xięstwá Litewskiego, zgodnie na Naiaśnieyszego Jana Trzeciego Obránego Krola Polskiego, Wielkiego Xiążęćiá Litewskiego, Ruskiego, Pruskiego, Mázowieckiego, Zmudzkiego, Inflantskiego, Smolenskiego, Kijowskiego, Wołhynskiego, Podolskiego, Podláskiego, y Czerniechowskiego Dáne między Wárszawą á Wolą / Dnia Dwudziestego pierwszego Máiá / Roku 1674. W 1677 został biskupem przemyskim, a w 1688 warmińskim. W 1693 konsekrował kościół w Świętej Lipce. Ufundował dzwony, szaty liturgiczne i budynki gospodarcze w Stoczku Klasztornym. Był mecenasem malarza warmińskiego Piotra Kolberga.
Po zerwanym sejmie konwokacyjnym 1696 roku przystąpił 28 września 1696 roku do konfederacji generalnejKonfederacya Generalna Ordinvm Regni & Magni Dvcatus Lithvaniæ Po niedoszłey Konwokacyey głowney Warszawskiey umowiona Roku Pańskiego 1696. dnia 29 Miesiąca Sierpnia, , [b.n.s.].
Jako senator był obecny na sejmach: 1678/1679, 1681, 1683, 1685, 1688, 1688/1689, 1695 i 1696 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki,Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 180..
Zmarł 21 maja 1697 w Lidzbarku Warmińskim. Pochowany został w katedrze fromborskiej.
Przypisy
Kategoria:Ambasadorowie I Rzeczypospolitej przy Stolicy Apostolskiej Kategoria:Biskupi przemyscy (Kościół rzymskokatolicki) Kategoria:Biskupi warmińscy Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej (1696) Kategoria:Duchowni diecezji warmińskiej (I Rzeczpospolita) Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Dziekani łowickiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Elektorzy Jana III Sobieskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo kaliskie) Kategoria:Kanclerze Marii Kazimiery d’Arquien Kategoria:Kanonicy gnieźnieńscy Kategoria:Kanonicy kapituły kolegiackiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Kategoria:Kanonicy krakowscy Kategoria:Kanonicy sandomierskiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Książęta sambijscy Kategoria:Ludzie związani z Lidzbarkiem Warmińskim (I Rzeczpospolita) Kategoria:Opaci sulejowscy (komendatoryjni) Kategoria:Pochowani w Bazylice Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku Kategoria:Prezydenci Trybunału Głównego Koronnego Kategoria:Sekretarze Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1678/1679 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1681 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1683 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1685 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1688 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1695 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1688/1689 Kategoria:Senatorowie na sejmie konwokacyjnym 1696 Kategoria:Senatorowie za panowania Jana III Sobieskiego Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce konwertowana na katolicyzm Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1683–1699 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1639 Jan Stanisław Zbąski Kategoria:Zmarli w 1697